Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân (KSND) khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, là chủ trương mang tính nhân văn, mang lại diện mạo mới cho công tác tư pháp. Sau hơn 6 tháng triển khai, Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ đã nỗ lực phát huy hiệu quả thực hiện Nghị quyết, trực tiếp giải quyết nhiều vấn đề dân sinh bức xúc.

Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ và UBND phường Thới An Đông trao đổi các vấn đề người dân kiến nghị. 

Đẩy mạnh tuyên truyền, tạo sức lan tỏa

Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ thực hiện thí điểm Nghị quyết số 205/2025/QH15 tại 6 phường: Bình Thủy, Long Tuyền, Thới An Đông, Ô Môn, Phước Thới và Thới Long. Khu vực này có thành phần dân cư đa dạng và có sự phân hóa nhất định về nhận thức giữa khu vực trung tâm với vùng ven. Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ chủ động phối hợp UBND, Ủy ban MTTQVN 6 phường ký kết quy chế phối hợp nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện, cung cấp thông tin, phối hợp xác minh và xử lý nghiêm các vụ việc xâm phạm đến nhóm dễ bị tổn thương cũng như lợi ích công.

Bà Trần Thị Xuân Đào, Phó viện trưởng Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ, cho biết: “Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú. Bên cạnh tuyên truyền trên loa phường, đơn vị mạnh dạn sản xuất các video clip ngắn và poster trực quan sinh động, đăng tải rộng rãi trên trang thông tin điện tử, các nền tảng mạng xã hội chính thức của ngành, của địa phương và hệ thống nhóm Zalo cộng đồng”.

Công tác tuyên truyền đã tạo được hiệu ứng lan tỏa tích cực trên địa bàn 6 phường. Nhiều người dân chủ động liên hệ, phản ánh, cung cấp thông tin. Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ đã tiếp nhận 19 vụ việc thuộc các lĩnh vực đất đai, đầu tư công, môi trường và bảo vệ người yếu thế; trong đó đã giải quyết kết thúc xử lý 10 vụ việc. Đơn vị truy thu được hơn 590 triệu đồng tiền thuế; trả lại sự thông thoáng tại 3 nút giao thông trên địa bàn phường Ô Môn và phường Thới An Đông; xóa bỏ tình trạng tập kết rác thải, phế liệu trái quy định tại khu vực dọc trục đường Lê Phước Thọ, phường Long Tuyền.

Chuyển biến tích cực từ sự phối hợp ở cơ sở

Cơ chế phối hợp liên ngành theo tinh thần Nghị quyết 205/2025/QH15 đã giải quyết trực tiếp những bức xúc trong đời sống người dân. Ông Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Chủ tịch UBND phường Thới An Đông, cho biết: “Sau khi ký kết Quy chế phối hợp liên ngành, 2 đơn vị phối hợp chặt chẽ trong việc trao đổi thông tin, tiếp nhận và xử lý kịp thời các vụ việc phát sinh tại cơ sở. Hình thức trao đổi rất linh hoạt: trao đổi trực tiếp, gửi văn bản điện tử hoặc thông báo qua các nhóm thông tin liên lạc chung”.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ Viện KSND khu vực 2 về việc người dân phản ánh tình trạng cây xanh có nguy cơ đổ ngã, che khuất tầm nhìn tại tuyến đường Âu Cơ đoạn giáp quốc lộ 91 kéo dài đến đường Võ Văn Kiệt, UBND phường phân công cơ quan chuyên môn phối hợp các đơn vị liên quan duy tu, cắt tỉa hệ thống cây xanh, trả lại sự thông thoáng và an toàn cho người tham gia giao thông. Người dân rất phấn khởi bởi sự vào cuộc nhanh chóng của chính quyền địa phương. Bà Tống Thị Phượng, Trưởng Khu vực 5, phường Thới An Đông, bày tỏ: “Nhờ sự quan tâm sát sao, lắng nghe của Viện KSND khu vực 2 cùng sự vào cuộc kịp thời của chính quyền, tuyến đường Âu Cơ nay đã thông thoáng, sạch đẹp, bà con rất an tâm”. Còn chị Đỗ Thị Nhã Nguyên ngụ khu vực 5, phường Thới An Đông, nói: “Không chỉ vấn đề cây xanh, những phản ánh của chúng tôi về việc thu gom rác thải sinh hoạt tồn đọng trên địa bàn phường cũng được Viện KSND khu vực 2 nhanh chóng phối hợp địa phương giải quyết, trả lại không gian trong lành cho khu dân cư”.

Bà Trần Thị Xuân Đào chia sẻ thêm: “Sự phối hợp nhịp nhàng của UBND, Ủy ban MTTQVN các phường và kinh nghiệm của đội ngũ kiểm sát viên trong hoạt động kiểm sát dân sự đã tạo thuận lợi cho công tác xác minh. Tuy nhiên, do đây là dòng án thí điểm, chưa có tiền lệ nên quá trình áp dụng thực tiễn đôi lúc còn lúng túng; một số trường hợp cụ thể vẫn đang chờ hướng dẫn chi tiết. Bên cạnh đó, sự chủ động rà soát, chuyển giao nguồn tin từ các cơ quan phối hợp ở cơ sở đôi khi còn chưa kịp thời; việc cung cấp tài liệu, chứng cứ của một số đơn vị còn chậm, gây ảnh hưởng đến tiến độ xác minh chung của Viện”.

Viện KSND khu vực 2 - Cần Thơ sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, lựa chọn và sàng lọc các vụ việc có đủ điều kiện để thực hiện thí điểm. Song song đó, đơn vị tập trung nghiên cứu, xây dựng quy chế phối hợp liên ngành với các cơ quan chuyên môn: Thuế cơ sở 3 TP Cần Thơ, Tòa án Nhân dân khu vực 2 - Cần Thơ và Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2. Đặc biệt, đơn vị tiếp tục sử dụng công cụ AI và các hình thức khác tuyên truyền nhằm lan tỏa Nghị quyết sâu rộng trong cộng đồng.

Bài, ảnh: PHI YẾN