Sau 2 tuần triển khai thu mua muối tồn đọng cho diêm dân tỉnh Bạc Liêu theo chỉ đạo của Bộ NN&PTNT, những tưởng phần nào giải quyết vấn đề tồn đọng muối, đem lại niềm vui cho diêm dân. Tuy nhiên trên thực tế, lượng muối tồn đọng được tiêu thụ rất ít. Muối vẫn đầy đồng, diêm dân lẩn quẩn trong vòng khốn khó.

CHỈ MUA MUỐI TRẮNG!

Việc thu mua muối thật sự là tin vui đối với bà con diêm dân nghèo của tỉnh Bạc Liêu. Ai cũng nghĩ, tất cả muối tồn đọng đều được thu mua, nhưng không ngờ công ty chỉ thu mua muối trắng! Hy vọng của diêm dân bị dập tắt. Ông Đỗ Văn Thiết, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân ấp Bờ Cảng, xã Điền Hải, huyện Đông Hải tỏ ra thất vọng khi nghe công ty chỉ mua muối trắng. Vì gia đình ông Thiết có 5 công đất sản xuất toàn là muối đen. Ông Thiết cho biết: “Nghe Nhà nước hỗ trợ mua muối cho diêm dân, có đầu ra ai cũng mừng, nhưng công ty chỉ mua muối trắng còn muối đen vẫn không tiêu thụ được. Không chỉ gia đình tôi khó khăn mà nhiều hộ trong ấp còn khó khăn hơn nhiều. Vì hiện nay, gần 2 giạ muối đen (tương đương 60 kg) mới mua được 1 kg gạo, diêm dân thật khốn khổ”. Năm nay, nắng nóng kéo dài, thuận cho vụ muối nên năng suất muối tăng, trên 5 công đất, ông Thiết thu được hơn 1.000 giạ, nhưng ông mới bán được 500 giạ ngay từ đầu để trang trải chi phí. Trong khi đó, giá muối thấp và hạ liên tục, lúc đầu 9.000 đồng/giạ, nay giảm còn 6.000 - 7.000 đồng trên giạ.

Ông Đỗ Văn Thiết phải trữ muối đen giữa đồng vì không tiêu thụ được. Ảnh: THANH TÂM

Còn ông Hồ Thanh Tuấn, Giám đốc Công ty cổ phần Muối và Thương mại Bạc Liêu, cho biết: “Tổng Công ty Lương thực Miền Bắc chỉ đạo sẽ thu mua 30.000 - 40.000 tấn muối tại tỉnh Bạc Liêu và chia làm 3 đợt. Đợt I, Tổng Công ty chỉ đạo Công ty cổ phần Muối và Thương mại Bạc Liêu mua 10.000 tấn muối trắng sạch, không tạp chất, với giá tại ruộng muối 700 - 750 đồng/kg. Nhưng sau gần 2 tuần, Công ty cổ phần Muối và Thương mại Bạc Liêu chỉ mới thu mua hơn 1.000 tấn muối trắng”. Theo ông Tuấn, nguyên nhân khó khăn của công ty hiện nay là do Tổng Công ty Lương thực Miền Bắc chưa chuyển tiền vào để mua muối. Mặt khác, phương tiện vận chuyển, bốc xếp không đủ nên thu mua chậm. Công ty sẽ cho nhân viên xuống tận ruộng diêm dân và hợp tác xã tập trung thu mua muối quyết liệt. Nhưng hiện nay, do điều kiện kho chứa, phương tiện, nhân lực hạn chế nên công ty sẽ mua và cho bà con diêm dân ứng tiền trước, sau đó công ty sẽ vận chuyển về kho sau.

DIÊM DÂN CÒN KHÓ KHĂN

Không bán được muối, phần lớn diêm dân phải vay tiền “nóng” để phục vụ cho sản xuất theo kiểu “ăn trước, trả sau”. Vì vậy, giá muối tuy thấp, nhưng cũng phải bán để giải quyết nợ nần. Nếu không bán thì họ chẳng biết lấy gì để trả nợ, lo chi phí sinh hoạt. Vả lại, muối để trên đồng nếu không được bảo quản thì chỉ cần một, hai cơn mưa là công sức của diêm dân tan theo bọt nước. Nhiều hộ diêm dân trong ấp khó khăn quá phải bỏ quê lên thành phố đi làm. Như hộ ông Trương Văn Lượm, Hà Văn Được, cứ tưởng trúng mùa muối này, gia đình hai ông sẽ thanh toán số nợ đã thiếu từ trước đến nay, nhưng bán muối không đủ tiền trả nợ. Nên gia đình ông Lượm, ông Được phải bỏ lên thành phố Hồ Chí Minh kiếm việc làm. Hiện trong ấp Bờ Cảng, xã Điền Hải, huyện Đông Hải nhiều hộ diêm dân nghèo bán tháo, bán đổ hết muối để chi trả nợ và tìm việc khác làm.

Hiện toàn hợp tác xã (HTX) Diêm Nghiệp, ấp Doanh Điền, xã Điền Hải, huyện Đông Hải còn tồn đọng khoảng 1.500 tấn muối đen. Trong khi hầu hết xã viên điều là hộ chính sách nghèo, hộ nghèo. Nếu HTX cùng lúc chuyển đổi hết 72 ha sang sản xuất muối trắng thì không có tiền đầu tư, nên diện tích sản xuất muối đen của HTX vẫn chiếm đa số. Cùng cảnh ngộ với HTX Diêm Nghiệp ấp Doanh Điền, hàng trăm hộ diêm dân huyện Đông Hải tồn đọng lượng muối đen rất lớn. Còn Liên tập đoàn muối Liệt sĩ có diện tích 85ha, lớn nhất xã Điền Hải, huyện Đông Hải, với gần 100 xã viên (mỗi xã viên được chia khoảng 5 công đất sản xuất muối) và hầu hết đều làm muối đen. Hiện nay, toàn Liên tập đoàn muối Liệt sĩ còn tồn đọng khoảng 60.000 giạ muối đen; giá muối đen hiện khoảng 300 đồng/kg, nhưng rất ít thương lái mua. Cung đang vượt cầu, nên thừa cơ hội này tư thương ép giá diêm dân.

Theo ông Phan Minh Quang, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Bạc Liêu, toàn tỉnh hiện còn tồn đọng trên 190.000 tấn muối, chủ yếu là muối đen. Việc thu mua muối trắng chỉ phần nào giải quyết khó khăn cho bà con diêm dân nghèo. Trong khi muối đen tồn đọng rất nhiều mà công ty ở Bạc Liêu chỉ mua muối trắng theo chỉ đạo của Tổng Công ty Lương thực Miền Bắc nên diêm dân rất khó khăn. Ngoài ra, giá muối đen quá thấp 6.000 - 7.000 đồng/giạ diêm dân không bán mà trữ lại chờ giá. Ông Quang cho rằng, Bộ NN&PTNT cần giải quyết việc tiêu thụ muối đen cho bà con diêm dân nghèo để họ vượt qua khó khăn trong lúc này.

MINH THANH