(CT)- Đó là ý kiến của nhiều đại biểu tại Hội thảo tham vấn quốc gia về Công trình thủy điện Đôn Sa-hông của Lào trên dòng chính sông Mê Công do Ủy ban sông Mê Công Việt Nam tổ chức tại TP Cần Thơ vào ngày 23-12.

Theo Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, thủy điện Đôn Sa-hông là 1 trong 9 công trình thủy điện trên dòng chính sông Mê Công mà nước Lào dự kiến xây dựng. Công trình này đã được đưa vào Quy hoạch phát triển thủy điện của Lào từ tháng 4-2004. Sau khi chuẩn bị các bước để đầu tư xây dựng công trình, tháng 9-2013 Lào đã có thông báo với Ủy hội sông Mê Công quốc tế về đề xuất xây dựng công trình. Lào cho rằng, công trình này không chắn hết dòng chảy của  sông Mê Công vì chỉ nằm trên một phân lưu của sông (gồm 17 nhánh). Thủy điện Đôn Sa-hông có quy mô 260MW, chỉ ngăn dòng 1/17 nhánh sông nên ít gây các tác động tiêu cực. Các nhánh sông khác được giữ nguyên để bảo đảm sự lưu thông tự nhiên của dòng chảy, di cư của cá và vận chuyển phù sa bùn cát xuống hạ lưu. Tuy nhiên, theo đánh giá bước đầu của các chuyên gia Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, Ủy hội sông Mê Công quốc tế, việc ngăn dòng chính sẽ chặn đường di cư của cá gây ảnh hưởng lớn đến nguồn lợi thủy sản của sông Mê Công. Ước có khoảng 80% lượng cá di cư phải đi ngang qua đây để lên thượng nguồn cư trú, sinh sản và quay ngược về hạ lưu. Đồng thời, đe dọa, làm mất đi các sinh cảnh đẹp nơi đây và ảnh hưởng sinh kế của nhiều ngư dân, đồng thời làm giảm lượng phù sa bùn cát chảy về hạ lưu và giảm chất lượng nguồn nước…

Tham dự hội thảo, nhiều đại biểu cũng bày tỏ lo ngại nguồn lợi thủy sản của sông Mê Công nói chung và vùng hạ lưu ĐBSCL của nước ta nói riêng sẽ bị tác động tiêu cực khi thủy điện Đôn Sa-hông và hàng loạt các công trình thủy điện khác đã và đang dự kiến được xây dựng trong thời gian tới. Đập thủy điện Đôn Sa-hông dù nhỏ nhưng sẽ gây ra nhiều tác động xuyên biên giới. Trong khi đó, phía nước bạn Lào và chủ đầu tư dự án chưa đánh giá đầy đủ tác động và còn thiếu các giải pháp thuyết phục trong thiết kế, thi công công trình. Nhiều đại biểu kiến nghị Ủy ban sông Mê Công Việt Nam cần tập hợp đầy đủ thêm các thông tin và ý kiến để có kiến nghị kịp thời với Chính phủ và có ý kiến lên Ủy hội sông Mê Công quốc tế để có các tham vấn kịp thời với nước bạn Lào.

Khánh Trung