Sáng 8-6, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, Quốc hội cho ý kiến vào Dự án Đường sắt cao tốc Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh, tập trung làm rõ sự cần thiết đầu tư dự án; phân tích những điều kiện khả thi để đảm bảo việc triển khai dự án; xác định điểm bắt đầu triển khai dự án và hiệu quả kinh tế, xã hội của dự án...

Các đại biểu Lương Phan Cừ (Đắk Nông), Lê Văn Học (Lâm Đồng), Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng), Trần Tiến Cảnh (Hà Nam), Hoàng Văn Toàn (Vĩnh Phúc), Nguyễn Bá Thanh (Đà Nẵng), Lê Đình Khanh (Hải Dương) và nhiều đại biểu khác bày tỏ đồng tình với chủ trương xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh. Dự án đáp ứng nhu cầu lưu thông giữa hai miền phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế đất nước, góp phần tăng cường xây dựng cơ sở hạ tầng, kích cầu sản xuất trong nước như xi măng, sắt thép, tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân. Đại biểu Lương Phan Cừ nhấn mạnh: việc đầu tư dự án là cần thiết, bởi giao thông là huyết mạch của đất nước, giao thông phải đi trước một bước. Trong bối cảnh hạ tầng giao thông đang quá tải, thực tiễn đòi hỏi cách đầu tư dài hơi, hiệu quả hơn. Theo đại biểu, có giao thông thuận tiện sẽ phát triển được tiềm năng du lịch của đất nước, đánh thức các vùng quê còn khó khăn, dự án còn thúc đẩy các ngành công nghiệp trong nước...

Đại biểu Nguyễn Bá Thanh nhấn mạnh sự đồng tình với việc sớm xây dựng đường sắt cao tốc và đường bộ cao tốc tuyến Hà Nội - thành phố Hồ Chí Minh và cho rằng, xét về hiệu quả kinh tế, tuy rằng đường sắt thu hồi vốn chậm nhưng có tác dụng lan tỏa cho sự phát triển của đất nước. Đại biểu đề nghị ngay từ bây giờ nên thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, nên rút ngắn thời gian hoàn thành dự án, bởi đặc thù của đường sắt là bao giờ thông tuyến mới phát huy hiệu quả. Theo đại biểu, trong dự án của Chính phủ không đề cập đến cầu vượt, hầm chui và rào chắn sẽ chiếm khoảng gần 10 tỉ USD đầu tư nên đề nghị Chính phủ đưa các hạng mục trên vào dự án.

Các đại biểu Lương Phan Cừ và một số đại biểu đề nghị thông qua chủ trương đầu tư dự án đường sắt cao tốc tại Kỳ họp này với nội dung như Chính phủ trình.

Tuy nhiên, vấn đề này cũng gặp phải không ít ý kiến phản đối của đại biểu Quốc hội. Một số đại biểu đề nghị cân nhắc sự cần thiết xây dựng đường sắt cao tốc trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp và cần dùng cho nhiều việc khác. Các đại biểu đặt câu hỏi “dự án với số vốn lớn như vậy, liệu ngân sách có gánh nổi không” và đề nghị cung cấp thêm thông tin về kinh tế, về vốn, quy hoạch... liên quan đến dự án. Dự án tạo ra viễn cảnh rất hiện đại, nhưng hiệu quả vẫn còn mờ nhạt. Nguồn vốn lớn như vậy có thể sử dụng để đầu tư, nâng cấp giao thông cho các vùng nghèo, vùng khó khăn thì sẽ hiệu quả hơn. Đầu tư cho một tuyến đường như thế này là lãng phí, không hiệu quả trong khi đất nước còn nghèo. Đại biểu Hoàng Văn Toàn (Vĩnh Phúc) cho rằng việc kéo dài thời gian thi công đến 23 năm là quá dài. Nên kéo dài thời gian xây dựng phương án, lập dự toán và rút ngắn thời gian thi công. Cần giảm bớt số ga, bởi sẽ ảnh hưởng tới tốc độ và hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị ở kỳ họp này chỉ nên đồng ý về chủ trương, làm cơ sở pháp lý để Chính phủ lập báo cáo khả thi. Sau khi có báo cáo nghiên cứu khả thi được lập tỉ mỉ, chính xác, Quốc hội mới nên cho ý kiến.

* Chiều 8-6, các đại biểu Quốc hội tiếp tục thảo luận, cho ý kiến về chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh.

Đại biểu Lê Quốc Dung (Thái Bình), Nguyễn Đăng Trừng (TP Hồ Chí Minh) và nhiều đại biểu khác bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh. Đại biểu Nguyễn Đăng Trừng nêu những lý do cụ thể ủng hộ dự án đó là vấn đề hạ tầng cơ sở, trong đó hạ tầng giao thông vận tải có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Có ý kiến cho rằng không nên vay nợ để phát triển dự án nhưng theo đại biểu Nguyễn Đăng Trừng thì “chúng ta cần coi đây là cơ hội và cần tận dụng tốt cơ hội này” bởi các tổ chức tài chính quốc tế đánh giá dư nợ quốc gia vẫn trong vòng an toàn.

Cũng tán thành về chủ trương lập dự án xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP Hồ Chí Minh, đại biểu Nguyễn Trung Nhân (Cần Thơ) còn băn khoăn về thời điểm triển khai dự án vì theo đại biểu nếu triển khai dự án đường sắt cao tốc vào lúc này chúng ta sẽ phải “hy sinh” nhiều dự án khác. Đại biểu đề xuất nên triển khai dự án này vào năm 2020. Trong thời gian từ nay đến năm 2020, cần nâng cao chất lượng tuyến đường sắt Bắc- Nam; giải quyết ách tắc giao thông tại các địa phương có nhiều “điểm nóng” như thành phố Hà Nội, TP Hồ Chí Minh...

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các đại biểu, tuy còn khác nhau nhưng đều mang tính xây dựng và thể hiện trách nhiệm của đại biểu trước một dự án lớn của đất nước. Phó Chủ tịch Nguyễn Đức Kiên đề nghị sau khi các cơ quan hữu quan tổng hợp ý kiến, Ủy ban thường vụ QH sẽ họp bàn về vấn đề này và tiếp tục xin ý kiến đại biểu QH trước khi xem xét thông qua.

BÍCH THỦY-QUỲNH HOA (TTXVN)