Một SVSP đang chăm chú theo dõi thông báo tuyển dụng của ngành giáo dục TP Cần Thơ. Nhu cầu việc làm luôn là mối quan tâm của những sinh viên sắp tốt nghiệp. Ảnh: M.N

Hơn tháng qua, hầu hết sinh viên sư phạm (SVSP) hệ chính quy của Trường Đại học Cần Thơ (ĐHCT) lo lắng, vì nhà trường quy định phải làm cam kết phục vụ trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp. Đây là quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nhằm tránh lãng phí trong công tác đào tạo SVSP. Theo đó, SVSP tốt nghiệp ra trường không thực hiện đúng cam kết sẽ phải bồi hoàn học phí. Thế nhưng, căn cứ vào nhu cầu thực tế của ngành giáo dục ĐBSCL, làm sao đảm bảo tất cả SVSP tốt nghiệp ra trường đều được tuyển dụng?

* Ràng buộc theo quy định mới

Với chủ trương đào tạo theo hệ thống tín chỉ và các trường đại học công lập phải dần dần thực hiện tự chủ về tài chính theo Quyết định số 43/2007, đến tháng 12-2007, Bộ GD&ĐT tiếp tục có Văn bản số 12840/BGDĐT-NG gởi các trường đại học sư phạm hoặc trường có khoa sư phạm trong cả nước về việc “Thực hiện quy định cam kết phục vụ trong ngành giáo dục đào tạo sau khi tốt nghiệp đối với học sinh, sinh viên ngành sư phạm”. Trong văn bản này, Bộ GD&ĐT quy định: “Cùng với việc miễn học phí, học sinh, sinh viên ngành sư phạm hệ chính quy tập trung phải có cam kết sau khi tốt nghiệp phục vụ trong ngành giáo dục đào tạo và nếu không thực hiện cam kết đó sẽ phải bồi hoàn toàn bộ số tiền đã được miễn đóng góp học phí trong thời gian học tại trường”.

Ngày 31-3-2008, Tiến sĩ Đỗ Văn Xê, Phó Hiệu trưởng Trường ĐHCT đã ký Thông báo số 78/TB-ĐHCT, kèm mẫu “Phiếu cam kết” sau khi tốt nghiệp sẽ phục vụ trong ngành giáo dục, yêu cầu SVSP phải thực hiện. Đồng thời quy định: “Ngày 25-4-2008, là hạn cuối cho SVSP nộp “Phiếu cam kết” với Phòng Công tác SV - Trường ĐHCT”. Đến thời điểm quy định, Phòng Công tác SV nhận được 2.984 phiếu cam kết của SVSP, trên tổng số 3.873 SVSP, tỷ lệ 77%. Ông Nguyễn Thanh Trường, Trưởng Phòng Công tác SV-Trường ĐHCT, cho biết: “Do trong Phiếu cam kết SV phải có xác nhận của chính quyền địa phương, nên còn một số SV đang đi thực tập, chưa nộp cho nhà trường”.

Phó Hiệu trưởng Đỗ Văn Xê cho biết: “Cùng với quy định SVSP phải cam kết phục vụ trong ngành giáo dục, ngày 7-5-2008, tôi đã ký Quyết định số 635/QĐ-ĐHCT quy định: “Trường hợp SVSP có cam kết phục vụ trong ngành, nhưng thời gian học tập đã bị kéo dài vượt khung chương trình đào tạo thì không được hưởng chính sách miễn giảm học phí. Đồng thời, phải đóng học phí theo hệ số 1,5 như SV các ngành học khác nhằm tạo công bằng xã hội, tránh lãng phí trong công tác đào tạo”.

* Ra trường, SVSP về đâu?

Qua tìm hiểu, hầu hết SV sư phạm đều có tâm lý lo ngại về việc gặp khó khi tìm việc trong ngành giáo dục sau khi ra trường.

Thạch Sam Bô, quê ở xã Phú Hưng, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh, SV ngành Vật lý khóa 31, sẽ tốt nghiệp vào năm 2009, cho biết: “Từ đầu năm 2008, tôi đã đến Sở GD&ĐT Trà Vinh để tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng giáo viên. Sở GD&ĐT cho biết vừa tuyển mới 5 giáo viên Vật lý bổ sung cho các trường cấp 2-3 trong tỉnh. Dự kiến, vài năm nữa mới có nhu cầu tuyển dụng giáo viên Vật lý. Tôi rất lo, vì cả nhà tôi có 6 miệng ăn chỉ sống nhờ vào 3 công rẫy. Mấy năm qua, tôi phải đi làm thêm nhiều việc mới có tiền trang trải chi phí học tập. Giá như biết tình trạng thừa giáo viên thì tôi đã không chọn ngành sư phạm. Giờ, tôi rất khó xin việc trong các cơ quan khác, do không có chuyên môn tương ứng”.

Đối với SVSP học năm thứ nhất lại nặng nỗi lo học phí, Nguyễn Thị Thanh T. lớp SP Toán Tin, khóa 33, bộc bạch: “Tôi phải học đến 138 tín chỉ và phải học thêm Anh văn. Gia đình khó khăn tôi phải tự kiếm tiền cho việc ăn, ở và chi phí học tập. Việc làm thêm đã ảnh hưởng đến sức khỏe nên kết quả học tập của tôi không được tốt. Tôi luôn căng thẳng vì sợ bị thi lại, phải kéo dài thời gian học tập so với quy định thì phải đóng học phí”.

Sau kỳ tuyển sinh năm nay. Trường ĐHCT sẽ có thêm 1.120 SVSP. Nếu cộng với 3.873 SV đang học tại trường thì số SVSP của Trường ĐHCT lên đến gần 5.000 người. Các tỉnh Bạc Liêu, Vĩnh Long, Đồng Tháp đều có trường đại học đào tạo SVSP cho địa phương. Vì vậy, nỗi lo của SVSP đối với cam kết phục vụ trong ngành giáo dục là có cơ sở, bởi không phải tất cả đều tìm được việc làm trong ngành giáo dục ngay khi tốt nghiệp.

Thực tế nhu cầu giáo viên trung học đã giảm thiểu đáng kể từ nhiều năm trước đây. Nguyễn Tấn Thăng, SVSP Anh Văn khóa 24, ra trường vào năm 2002, nhưng đến năm 2007 mới tìm được việc làm ở Công ty Cổ phần Dược phẩm Vĩnh Long. Tấn Thăng cho biết: “Sau khi tốt nghiệp, tôi đã nộp hồ sơ xin việc tại Sở GD&ĐT Vĩnh Long, tôi sẵn sàng về dạy tại các trường tuyến huyện, nhưng chờ gần 2 năm không được Sở GD & ĐT Vĩnh Long phân công công tác. Mỗi lần tôi đến liên hệ đều được trả lời là chưa có nhu cầu. Để tìm được việc làm như hiện nay, gia đình tôi phải vay ngân hàng cho tôi học đại học kinh tế hệ tại chức”. Theo Nguyễn Tấn Thăng, SV quê Vĩnh Long thì cùng học khóa 25 SP Anh Văn của Trường ĐHCT có đến 30 người. Qua các lần họp lớp anh được biết đến nay có đến 10 người không xin được việc làm trong ngành giáo dục. Ở các lớp SP Sử, Địa hoặc Văn, số lượng không được ngành giáo dục tuyển dụng còn cao hơn.

Rõ ràng, khi Bộ GD&ĐT chưa buộc SVSP cam kết phục vụ trong ngành giáo dục thì việc tìm chỗ dạy của SV mới ra trường đã khó khăn. Nay với quy định này, “bài toán” việc làm cho SVSP sau khi ra trường càng khó giải hơn.

* Vấn đề đặt ra

Hiện nay, SVSP tốt nghiệp ra trường muốn tìm được việc làm trong ngành giáo dục phải trải qua kỳ thi tuyển công chức do Sở GD & ĐT thực hiện. Ở TP Cần Thơ, bà Trần Thị Cẩm Tú, Trưởng phòng Tổ chức - Sở GD&ĐT TP Cần Thơ, cho biết: “Năm học 2007-2008, TP Cần Thơ cần tuyển 193 giáo viên trung học phổ thông. Nhưng số hồ sơ SVSP tốt nghiệp ra trường đăng ký dự tuyển nhiều hơn gấp đôi. Các năm học trước, số người đăng ký và nhu cầu tuyển dụng cũng trong tình trạng như vậy”. Về vấn đề SVSP không được ngành giáo dục tuyển dụng có tìm được việc làm trong các cơ quan nhà nước hay không, bà Trần Thị Cẩm Tú nói: “Vấn đề này, Sở GD&ĐT TP Cần Thơ không biết được do Bộ GD&ĐT không quy định Sở GD&ĐT các tỉnh, thành phải có trách nhiệm quản lý nguồn nhân lực tốt nghiệp đại học sư phạm, có hộ khẩu tại địa phương”.

Đây cũng là tình trạng chung của các tỉnh thành ở ĐBSCL. Tỉnh Hậu Giang là đơn vị mới thành lập, từ năm 2004 đến nay, mỗi năm tỉnh đều tuyển trên 200 giáo viên THPT, đáp ứng nhu cầu phát triển học sinh trung học ở các phân hiệu cấp 2-3 tại xã Tân Phước Hưng (Phụng Hiệp), Vĩnh Viễn, Xà Phiên (Long Mỹ)...Từ năm 2009 trở đi, mỗi năm tỉnh chỉ cần tuyển khoảng 100 SV tốt nghiệp đại học sư phạm. Vì sao như thế? Ông Bùi Văn Dũng, Giám đốc Sở GD&ĐT Hậu Giang, cho biết: “Do lượng học sinh bậc THCS đã phát triển ổn định, trong đó có nhiều bộ môn bị thừa giáo viên. Sở GD&ĐT Hậu Giang đã liên kết với Trường ĐHCT đưa trên 200 giáo viên THCS theo học đại học sư phạm hệ vừa học vừa làm, khi ra trường số giáo viên này sẽ trở về công tác tại địa phương. Phương án này giúp ngành giáo dục Hậu Giang chủ động công tác tổ chức nhân sự trong ngành, đồng thời sớm ổn định nguồn giáo viên THPT”.

Theo số liệu của Phòng Đào tạo - Trường ĐHCT, chưa tính số SVSP hệ chính quy đang được trường đào tạo, hiện nay, các tỉnh ĐBSCL đang liên kết với nhà trường đào tạo 1.600 SVSP theo hệ vừa học vừa làm. Trong đó, gồm lượng giáo viên được theo chương trình đào tạo chuẩn hóa và nguồn SVSP do địa phương chọn từ học sinh tốt nghiệp THPT để thực hiện mục tiêu đào tạo theo địa chỉ (bằng kinh phí của địa phương).

Chế độ miễn học phí dành cho SVSP hệ chính quy đã được thực hiện suốt 10 năm qua. Đến nay, Bộ GD&ĐT áp dụng giải pháp ràng buộc trách nhiệm để tránh lãng phí trong đào tạo là hợp lý. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là công tác tuyển sinh đào tạo và phân công việc làm cho SVSP chưa được trường đại học thực hiện nối kết với các cơ quan quản lý Nhà nước. Trên thực tế, nhiều SVSP tốt nghiệp ra trường phải ở trong tình trạng “chờ” ngành giáo dục tuyển dụng thì vấn đề thu hồi tiền bồi hoàn học phí của SVSP liệu có khả thi?

Thiết nghĩ, nếu không có sự phối hợp chặt chẽ trong công tác đào tạo và tổ chức việc làm thì việc buộc SVSP cam kết phục vụ trong ngành giáo dục chỉ có tác dụng giúp nhà trường thu học phí đối với những trường hợp không cam kết hoặc đã học vượt khung chương trình đào tạo.

ĐÌNH KHÔI