Bài, ảnh: T. TRINH

Sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 6-12-2012 của Thành ủy Cần Thơ về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường (BVMT) và ứng phó với biến đổi khí hậu (BÐKH), TP Cần Thơ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng và tiếp tục phát huy thành quả này để đảm bảo lợi ích lâu dài.

Thời gian qua, TP Cần Thơ triển khai hàng loạt công trình kè bờ sông ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong ảnh: Một đoạn kè bờ sông Cần Thơ, quận Cái Răng.

Thành tựu nổi bật

Trên cơ sở thực hiện các biện pháp về bảo vệ, khắc phục ô nhiễm nhằm nâng cao chất lượng môi trường sống cho cộng đồng, thành phố cơ bản khắc phục tình trạng mất vệ sinh công cộng ở đô thị và nông thôn. Từ đó, các chỉ tiêu môi trường đạt tỷ lệ cao, đến năm 2021, tỷ lệ dân số sử dụng nước sạch ở đô thị đạt 98% và nông thôn đạt 85,5%, tỷ lệ thu gom xử lý chất thải rắn sinh hoạt đô thị đạt 98,42%. Kết quả quan trắc diễn biến các thành phần môi trường đất, nước, không khí trong giai đoạn 2011-2015 và 2015-2020 hầu hết các chỉ số nằm trong ngưỡng cho phép. Nhà máy xử lý nước thải sinh hoạt thành phố hiện đã xử lý được khoảng 25% lượng nước thải, góp phần giải quyết vấn đề ô nhiễm nước thải sinh hoạt đô thị. Năm 2018, thành phố đã đưa vào vận hành Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt với công suất 400 tấn/ngày, công suất phát điện 7,5MW, đáp ứng nhu cầu giải quyết vấn đề xử lý rác sinh hoạt của thành phố.

Từ năm 2013 đến nay, thành phố không phát sinh thêm các cơ sở gây ô nhiễm môi trường và sự cố ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, tiệm cận dần đến các tiêu chí bền vững về môi trường trên thế giới. Ðặc biệt, năm 2017, thành phố đạt chứng nhận thành phố có tiềm năng bền vững môi trường ASEAN lĩnh vực không khí và năm 2021 thành phố đạt giải thưởng “Thành phố bền vững môi trường ASEAN lần thứ 5”. Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp, cụ thể hóa các quy định đưa công tác bảo vệ và khai thác bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên trên địa bàn từng bước đi vào nề nếp. Là 1 trong 5 thành phố sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi BÐKH, Cần Thơ đã xây dựng các giải pháp chủ động phòng, tránh và giảm nhẹ thiên tai, thích ứng với BÐKH và kịp thời chuẩn bị các phương án, điều kiện phòng, tránh và giảm nhẹ thiên tai phù hợp với từng ngành, lĩnh vực…

Ðặc biệt, công tác truyền thông về BVMT, quản lý tài nguyên và ứng phó BÐKH trong 10 năm qua có nhiều điểm sáng, góp phần tạo chuyển biến sâu sắc về nhận thức và hành động của cộng đồng. Qua đó, xuất hiện nhiều sáng kiến, mô hình điểm BVMT như “Phụ nữ giảm sử dụng túi ni lông BVMT”; “Tổ dân cư tự quản môi trường”; “Tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp”; “Phường sạch rác”; “Thùng thu gom bao bì thuộc bảo vệ thực vật”; thường xuyên phát động các phong trào trồng cây xanh, ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường…

Tiếp tục đi vào chiều sâu

Giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa BVMT, tài nguyên thiên nhiên và ứng phó BÐKH với phát triển kinh tế - xã hội, là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có tầm ảnh hưởng lớn và có tính quyết định đối với sự phát triển bền vững của thành phố. Xác định tầm quan trọng trên, các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục quán triệt nội dung về quản lý tài nguyên thiên nhiên, BVMT và ứng phó BÐKH vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa bảo đảm lợi ích lâu dài.

Theo bà Cao Thị Minh Thảo, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, trong thời gian tới, Sở tham mưu UBND thành phố tổ chức thực hiện Luật BVMT năm 2020 có hiệu quả, đồng thời, hoàn chỉnh hệ thống văn bản pháp luật về BVMT, quản lý tài nguyên và ứng phó với BÐKH tại địa phương. Cùng đó, thực hiện có hiệu quả kế hoạch hành động ứng phó với BÐKH giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn năm 2050 trên địa bàn thành phố. Mặt khác, tăng cường công tác thanh, kiểm tra, kiên quyết xử lý hành vi vi phạm trong khai thác tài nguyên và xả thải gây ô nhiễm môi trường. Ðẩy mạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật về môi trường như hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt đô thị, hệ thống xử lý chất thải rắn đô thị, hệ thống các trạm trung chuyển rác…

Phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác truyền thông, phổ biến các chính sách, pháp luật về bảo vệ tài nguyên, môi trường và các thông tin về BÐKH, ông Nguyễn Trung Nhân, Chủ tịch Ủy ban MTTQVN TP Cần Thơ, cho biết: MTTQ các cấp chủ động phối hợp với các ngành chức năng, tổ chức thành viên đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức của mỗi người dân, từng gia đình, cộng đồng dân cư về các chủ trương của Ðảng, pháp luật của Nhà nước về BVMT, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và ứng phó với BÐKH. Thực hiện đa dạng các biện pháp tuyên truyền hướng tới đổi mới tư duy, hình thành ý thức chủ động ứng phó BÐKH, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và BVMT. Bên cạnh đó, phát huy vai trò giám sát và phản biện của MTTQ và các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư trong triển khai các chính sách, pháp luật về quản lý tài nguyên, BVMT và ứng phó BÐKH trên địa bàn thành phố…

Về định hướng của thành phố trong công tác quản lý tài nguyên, BVMT và ứng phó với BÐKH, ông Dương Tấn Hiển, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ, cho biết: Thành phố triển khai lập và hoàn thành kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2025. Ðồng thời, hoàn thành quy hoạch TP Cần Thơ giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo quy định của Luật Quy hoạch, đảm bảo tích hợp đầy đủ các nội dung về BVMT, quản lý sử dụng tài nguyên thiên nhiên, ứng phó với BÐKH đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững. Quán triệt, tổ chức thực hiện Chương trình số 27-CTr/TU ngày 31-12-2021 của Thành ủy về BVMT “Cần Thơ xanh và sạch”, phòng, ngừa ô nhiễm và ngập nghẹt thành phố giai đoạn 2022-2025 toàn diện, đồng bộ ở các ngành, lĩnh vực, các quận, huyện. Thành phố tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quản lý tài nguyên, BVMT; triển khai đồng bộ các giải pháp về thích ứng, ứng phó với BÐKH, phòng, chống thiên tai. Bên cạnh đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực; phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ trong BVMT và BÐKH, trong đó, chú trọng nghiên cứu, phát hiện, tận dụng cơ hội, chuyển hóa thách thức từ BÐKH và bất lợi từ thiên nhiên để phát triển bền vững.