Ban Chỉ đạo chống buôn lậu gian lận thương mại và hàng giả TP Cần Thơ (BCĐ 389 TP Cần Thơ) xác định công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, lâu dài, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Đồng thời, củng cố lực lượng, chủ động, quyết liệt, đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các sở, ngành liên quan trong quản lý, kiểm soát chặt thị trường.

Lực lượng BCĐ 389 TP Cần Thơ kiểm tra kho hàng hóa trên địa bàn thành phố.

Bước chuyển quan trọng

Năm 2025, ngay sau sáp nhập, BCĐ 389 TP Cần Thơ đã chủ động rà soát, điều chỉnh cơ chế phối hợp; thống nhất phương thức chỉ đạo, điều hành; bảo đảm không để xảy ra khoảng trống, gián đoạn trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn.

Trong năm qua, UBND thành phố và BCĐ 389 TP Cần Thơ đã ban hành nhiều kế hoạch, văn bản chỉ đạo quan trọng; công tác giao ban, kiểm tra, đôn đốc được duy trì thường xuyên, bảo đảm sự chỉ đạo thống nhất, kịp thời, xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở, sát thực tiễn. Ban Chỉ đạo đã tập trung kiện toàn tổ chức BCĐ 389 TP Cần Thơ cấp địa phương, phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp. Ban hành quy chế hoạt động và chủ động xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm vụ. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ngay từ cơ sở, không để “khoảng trống” trong quản lý địa bàn.

Các lực lượng chức năng đã chủ động nắm chắc tình hình, tăng cường phối hợp, triển khai nhiều kế hoạch, chuyên đề kiểm tra, kiểm soát thị trường, tập trung vào các địa bàn, lĩnh vực, mặt hàng trọng điểm. Công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả được thực hiện liên tục, có trọng tâm, trọng điểm, không để hình thành “điểm nóng” kéo dài. Đặc biệt, các lực lượng ưu tiên kiểm soát các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân như thực phẩm, sữa, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, vật tư y tế; đồng thời tăng cường kiểm tra các mặt hàng xăng dầu, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư nông nghiệp, hàng tiêu dùng thiết yếu.

Tuy nhiên, khó khăn, hạn chế trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn thành phố thời gian qua đó là phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ giao hàng nhanh nên việc truy vết, xử lý gặp nhiều khó khăn; công tác quản lý ở một số khâu, một số thời điểm chưa theo kịp thực tiễn…

Gỡ khó để đạt kết quả cao nhất

Đại tá Lương Hữu Trung, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng TP Cần Thơ cho biết, hoạt động buôn lậu chủ yếu tập trung vào các mặt hàng như xăng dầu, thuốc lá điếu, hàng tiêu dùng, phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu, sử dụng phương tiện cải hoán, thay đổi lộ trình, chia nhỏ hàng hóa để đối phó với lực lượng chức năng.

Tuy nhiên, theo Đại tá Lương Hữu Trung, việc xử lý tang vật là xăng dầu buôn lậu gặp rất nhiều bất cập. Theo ông, khi điều tra các vụ buôn lậu xăng dầu, cơ quan chức năng phát hiện Cần Thơ không phải nơi tiêu thụ mà các đối tượng chỉ vận chuyển qua địa bàn để về các tỉnh khác hoặc TP Hồ Chí Minh. Do vậy, khi lực lượng Biên phòng bắt giữ đã phát sinh trở ngại lớn là quy trình và chi phí tạm giữ, bảo quản tang vật. Do là mặt hàng đặc thù, cần phải có kho bãi đủ điều kiện để chứa nên buộc phải thuê kho ngoài, dẫn đến chi phí phát sinh lớn, có những vụ việc chi phí thuê bãi lên đến hàng trăm triệu đồng. Trong khi vụ án được xử lý xong, số tiền thu hồi từ tang vật có thể không đủ để bù đắp cho chi phí thuê kho bãi và bảo quản, gây lãng phí ngân sách nhà nước và tạo áp lực nặng nề cho lực lượng thực thi nhiệm vụ. Từ thực tế này, Bộ đội Biên phòng thành phố kiến nghị các cấp có thẩm quyền cần sớm tháo gỡ vướng mắc về cơ chế xử lý tang vật là xăng dầu theo hướng đơn giản hóa thủ tục, có thể áp dụng tương tự như nhóm mặt hàng tươi sống để vừa giảm tổn thất ngân sách, vừa đảm bảo tính kịp thời trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Thượng tá Lê Văn Huệ, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng kinh tế, buôn lậu, môi trường, Công an TP Cần Thơ, cho biết: Năm qua, lực lượng Công an thành phố phối hợp với các đơn vị chức năng triệt phá nhiều vụ việc vi phạm. Tuy nhiên, công tác xử lý còn nhiều khó khăn như quá trình thụ lý theo trình tự thủ tục kéo dài (sau 6 tháng khởi tố vụ án), thời điểm này nhiều vụ việc đã chuyển về Bộ Công an để xử lý (nếu các bị can cư trú nhiều tỉnh, thành). Cùng với đó, do thành phố chưa có cơ quan giám định tư pháp riêng để giám định hàng hóa, việc giám định phải gửi mẫu ra cơ quan Trung ương phụ trách (kết quả thường có sau 5, 6 tháng), kết quả công bố sau thời gian dài sau khi vụ việc phát hiện như vậy sẽ không tạo được dư luận xã hội tốt, không mang tính răn đe cao.

Ông Vương Quốc Nam, Phó Chủ tịch UBND thành phố, Phó Trưởng BCĐ 389 TP Cần Thơ nhấn mạnh, cần phải tạo điều kiện thuận lợi nhất cho lực lượng bám hiện trường, không để thủ tục hành chính hay khó khăn về hậu cần làm giảm ý chí tấn công tội phạm của cán bộ, chiến sĩ. Năm 2026, BCĐ 389 TP Cần Thơ xác định xăng dầu, phân bón, hàng hóa tiêu dùng, đặc biệt là thực phẩm chức năng, thuốc chữa bệnh tiếp tục là một trong những mặt hàng trọng điểm cần giám sát chặt chẽ kể cả ngoài thị trường và trên không gian mạng.

Đối với vấn đề giá và thủ tục thẩm định giá tang vật xăng dầu, ông Vương Quốc Nam đề nghị cơ quan chức năng, đặc biệt là Thường trực BCĐ 389 thành phố và Sở Công Thương nghiên cứu cơ chế áp dụng trực tiếp giá niêm yết tại thời điểm bắt giữ để làm căn cứ xử lý tang vật, thay vì phải chờ đợi các bước thẩm định giá phức tạp như trước đây. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, mà còn giúp các đơn vị sớm giải tỏa tang vật, từ đó cắt giảm đáng kể chi phí thuê kho bãi đang gây khó khăn, áp lực cho lực lượng Biên phòng và Công an.

Bài, ảnh: KHÁNH NAM