* Nhiều ý kiến góp ý vào Dự thảo Luật Khoáng sản (sửa đổi)

Sáng 23-7, tiếp tục phiên họp thứ 32, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã thảo luận, cho ý kiến về Dự án Luật Thuế bảo vệ môi trường (BVMT).

Tại phiên họp này, UBTVQH cho ý kiến một số vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau, trong đó tập trung làm rõ một số vấn đề cụ thể, như: Về phương pháp tính thuế, đa số các thành viên UBTVQH nhất trí với quy định trong dự thảo Luật là xác định mức thuế tuyệt đối nhằm tạo sự đơn giản, minh bạch trong tổ chức thực hiện. Bởi mục tiêu ban hành thuế BVMT nhằm hướng tới điều chỉnh hành vi, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, không đặt quá cao mục tiêu thu ngân sách. Mặt khác, nếu xét về tính chất, thuế BVMT khác với nhiều sắc thuế khác ở điểm: thuế BVMT đánh vào mức độ gây ô nhiễm của sản phẩm chứ không đánh trên giá trị sản phẩm. Vì vậy mức thuế phải nộp không phụ thuộc nhiều vào việc tăng hay giảm giá bán các loại hàng hóa. Thứ hai, mức thuế được xác định theo khung, do đó, trong trường hợp cần thiết vẫn có thể điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình thực tế. Thứ ba, việc áp dụng mức thuế tuyệt đối sẽ tạo sự thuận tiện, đơn giản, minh bạch trong tổ chức thực hiện. Quy định này cũng phù hợp với kinh nghiệm quốc tế trong thu thuế BVMT (Anh, Pháp, Mỹ...).

Về đối tượng chịu thuế, các thành viên UB cho rằng không chỉ có 5 nhóm hàng hóa quy định tại Điều 3 của Dự thảo Luật là tác động xấu đến môi trường. Do vậy, đề nghị mở rộng đối tượng chịu thuế theo hướng mọi sản phẩm độc hại, tác động trực tiếp đến môi trường đều thuộc đối tượng chịu thuế. Các thành viên Ủy ban cũng đề nghị ban soạn thảo cần nghiên cứu kỹ các đối tượng chịu thuế như thuốc diệt cỏ, chất tẩy rửa, hóa chất trong công nghiệp... để bổ sung vào các nhóm đối tượng nhằm bảo đảm tạo ra môi trường xanh, sạch, đẹp...

Các thành viên UB cũng cho rằng có sự khác nhau về tính chất giữa thuế BVMT và phí môi trường, vì vậy không thể lấy việc thực hiện nghĩa vụ thuế thay cho việc nộp phí và ngược lại. Mặt khác, thực tế cho thấy, việc thu phí môi trường trong thời gian qua còn nhiều bất cập, số thu còn hạn chế, không đủ khắc phục hậu quả môi trường; nhiều đối tượng thuộc diện phải thực hiện nghĩa vụ tài chính do hành vi gây ảnh hưởng đến môi trường chưa được điều chỉnh. Vì vậy, việc áp dụng cả thuế BVMT và phí môi trường ở những công đoạn khác nhau là cần thiết. Đồng thời, cũng cần nghiên cứu, rà soát lại các quy định để phân định đúng bản chất của phí và thuế.

* Chiều 23-7, tiếp tục phiên họp thứ 32 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy viên Ủy ban cho ý kiến vào Dự thảo Luật Khoáng sản (sửa đổi), tập trung vào các nội dung chiến lược tài nguyên khoáng sản; quyền lợi của nhân dân địa phương nơi có tài nguyên khoáng sản được khai thác; phân cấp thẩm quyền cấp giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản; đấu giá quyền thăm dò, khai thác khoáng sản, đấu giá quyền khai thác khoáng sản; chuyển nhượng quyền thăm dò khoáng sản, chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản; phân loại quy hoạch khoáng sản và thẩm quyền lập quy hoạch khoáng sản...

Một số đại biểu đề nghị giữ nguyên thẩm quyền cấp giấy phép thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, than bùn và giấy phép khai thác tận thu của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; bỏ quy định giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy phép khai thác, giấy phép chế biến khoáng sản ở những khu vực ngoài quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản của cả nước và ngoài khu vực dự trữ tài nguyên khoáng sản quốc gia. Đồng thời điều chỉnh theo hướng tăng cường sự quản lý của trung ương trong việc cấp phép: đối với các diện tích khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ chỉ phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp phép (thăm dò, khai thác khoáng sản) ở các khu vực đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường khoanh định và công bố.

Về quyền lợi của nhân dân địa phương nơi có tài nguyên khoáng sản được khai thác, các đại biểu đề nghị quy định cụ thể về quyền lợi của nhân dân địa phương nơi có khoáng sản được khai thác. Đại biểu Trần Thế Vượng, Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội đề nghị rõ nguyên tắc phân chia nguồn thu trong hoạt động khoáng sản nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích của địa phương, Nhà nước và doanh nghiệp. Tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản có trách nhiệm đối với việc xây dựng, duy tu, bảo vệ cơ sở hạ tầng của địa phương, bảo đảm việc đền bù đất đai, nhất là đất sản xuất lúa, bảo vệ nguồn nước và môi trường để hạn chế thiệt hại do hoạt động khoáng sản gây ra. Ngoài ra cần ưu tiên sử dụng và chuyển đổi nghề nghiệp cho lao động địa phương... Đại biểu Ksor Phước đề nghị quy định cụ thể trong Luật trách nhiệm của doanh nghiệp khai thác khoáng sản đối với cơ sở hạ tầng tại khu vực khai thác.

Đại biểu Ksor Phước đề nghị không quy định việc chuyển nhượng quyền thăm dò khoáng sản, chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản trong Luật, vì nếu doanh nghiệp không thực hiện được thì phải thu hồi và tổ chức đấu giá cho tổ chức khác thực hiện. Nếu có sang nhượng phải quy định chặt chẽ điều kiện được sang nhượng và có cơ chế giám sát để phòng ngừa tiêu cực...

PHÚC HẰNG-BÍCH THỦY (TTXVN)