Trong khi các bạn cùng trang lứa có người còn ngồi trên ghế giảng đường hoặc đã định hướng tương lai với công việc mới sau khi ra trường thì Trương Minh Thắng, 23 tuổi, ở ấp Quyền Thiện, xã Biển Bạch Đông, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau đã là chủ nhiệm của Hợp tác xã Toàn Thắng-một mô hình làm kinh tế hiệu quả nhất nhì của tỉnh Cà Mau.

Lập nghiệp trên vùng đất khó

Gọi điện thoại nói chuyện mấy lượt mới hẹn được với anh. Và khi chúng tôi đến nơi, anh đang tham gia cùng đoàn thanh niên tình nguyện Trường Cao đẳng Nghệ thuật Cà Mau làm cỏ, đắp lộ và bắc cầu cho bà con ở Kênh 1. Đến tối, anh lại cùng các bạn thanh niên tình nguyện tham gia chương trình văn nghệ trên huyện... Thì ra, ngoài việc quản lý kiêm phụ trách tổ dịch vụ kinh doanh thương mại Hợp tác xã (HTX) Toàn Thắng, Thắng còn là một cán bộ Đoàn năng nổ của xã Biển Bạch Đông.

Thắng (phía trước) cùng các sinh viên tình nguyện làm đường, bắc cầu ở kênh 1, ấp Quyền Thiện.

Mãi sáng hôm sau, tôi mới “bắt” được anh khỏi công việc... Thắng có vóc người cao to, đôi mắt sáng, phong thái đĩnh đạc, khác với vẻ xông xáo, bụi bặm và tiếu lâm khi chọc cười anh em đoàn viên thanh niên trong lúc đắp lộ, gác trụ cầu... mà hôm trước tôi đã gặp. Và Thắng cũng kiệm lời khi nói về những thành quả đạt được của HTX Toàn Thắng, khiến anh Nguyễn Trung Nghiêm, Chủ tịch xã Biển Bạch Đông, phải đỡ lời: “Mấy năm gần đây, HTX Toàn Thắng làm ăn ngày càng hiệu quả. Bình quân mỗi năm, HTX này thu về 300 triệu đồng từ mô hình nuôi tôm thiên nhiên, cá đồng và trồng lúa, có năm lên tới 400 triệu đồng. Mô hình điểm của thanh niên xã à nghen!”. Nghe thế, Thắng cười: “Tất cả do công sức của cha và anh trai của tôi. Bản thân tôi còn phải cố gắng, học hỏi nhiều hơn nữa để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX”.

...Cha là người Hà Nội, mẹ là người Sài Gòn, còn Trương Minh Thắng được sinh ra và lớn lên ở Cà Mau-vùng đất cuối cùng của Tổ quốc. Năm lên 6 tuổi, Thắng đã thấu hiểu được sự vất vả của cha khi thấy cha thức cả đêm đi giăng câu kiếm cá đổi gạo ăn cho cả nhà... Trong một lần, cha và anh trai đi làm đồng mướn, trong nồi cơm mà hai cha con đem theo chỉ có một con cá rô đồng nhỏ kho khô. Hai cha con có ý nhường nhau để dành lại cho Thắng - thằng Út ở nhà với mẹ đang chờ cha và anh trai đem gạo về nấu cơm. Biết được chuyện này, lớn lên Thắng đã nhiều đêm trằn trọc với suy nghĩ phải đưa gia đình thoát khỏi cảnh đói nghèo. Anh quyết tâm tìm hướng đi mới cho vùng đất nhiễm phèn vốn trồng lúa thì thất bát, trồng cây trái thì thu hoạch chẳng bao nhiêu. Được sự ủng hộ của gia đình, Thắng đi tham quan học hỏi nhiều mô hình sản xuất hiệu quả ở các địa phương. Năm 2001, Thắng cùng 3 hộ trong thân tộc phối hợp xây dựng Tổ hợp tác Toàn Thắng (sau này nâng lên thành HTX Toàn Thắng). HTX Toàn Thắng có diện tích 16 ha. Với số vốn 300 triệu đồng (100 triệu đồng vay Ngân hàng Chính sách Xã hội, 100 triệu đồng mượn bạn bè và 100 triệu đồng gom góp của 10 xã viên), Thắng đầu tư xây dựng trại chăn nuôi, nhà kho, sân phơi, nhà quản lý trên diện tích 1 ha, 10 ha còn lại, anh đào vuông thả tôm, nuôi cá đồng và trồng lúa. Tận dụng luôn những khoảng đất trống dọc những vuông tôm, ao cá, anh trồng cây tràm, bạch đàn. Những ngày đầu lắm gian nan. Có những đêm anh cùng mấy anh em xã viên bơi xuồng thăm vuông, thấy tôm lội búng rộ trên mặt nước, lòng chưa kịp vui mừng thì sáng ra đã thấy tôm chết nổi lềnh bềnh trên mặt vuông, lòng xót xa. Cứ mỗi lần gặp thất bại, Thắng phải quay trở lại điểm xuất phát ban đầu: Một mặt anh nghiên cứu lại những tài liệu hướng dẫn kỹ thuật nuôi tôm, xem lại những gì anh đã ghi chép cẩn thận khi tham dự những lớp khuyến nông, khuyến ngư. Mặt khác, nơi nào có mô hình nuôi tôm hiệu quả thì anh tìm đến học hỏi, đúc rút kinh nghiệm của họ rồi về tự tìm phương pháp áp dụng sao cho phù hợp với vùng đất của mình. Gần như ngày nào cũng vậy, không đi lên huyện gặp mấy chú kỹ sư, thì Thắng ở miết ngoài vuông tôm thử nghiệm đo mực nước, độ phèn trong vuông, tối về lôi cả đống sách ra ngồi đọc, ghi chép đến tận khuya. Ông Trương Công Sự, cha Thắng, nói về con trai Út: “Từ nhỏ, nó là đứa gan lì nhất trong mấy anh em. Làm chuyện gì nó cũng quyết làm cho đến nơi đến chốn, nhất là trong chuyện làm ăn”. Cuối cùng, thành công cũng đã đến với Thắng, năm 2004, tổng thu hoạch từ nguồn tôm của HTX đạt gần 400 triệu đồng. Hiện nay, mỗi hộ tham gia HTX có thu nhập bình quân 50 triệu đồng/năm.

Làm vừa với sức mình, chậm nhưng chắc là bí quyết thành công của Thắng. Từ khi áp dụng chuyển đổi cơ cấu kinh tế từ chuyên canh cây lúa sang một vụ tôm, một vụ lúa ở vùng đất xã Biển Bạch Đông này, phong trào nuôi tôm sú của người dân nơi đây rộ lên dữ dội. Trong khi hầu hết người dân nuôi tôm chủ yếu theo phương thức bằng thức ăn, thời gian thu hoạch tôm nhanh hơn thì Thắng chọn cách nuôi tôm thiên nhiên hay còn gọi là nuôi tôm quảng canh. Đưa chúng tôi đi một vòng những vuông tôm vừa mới thả tôm giống, Thắng khoe: “Nuôi tôm quảng canh, chi phí thức ăn cho tôm ít, chủ yếu là bỏ công chăm sóc, thời gian thu hoạch tôm kéo dài, nhưng hiệu quả cao. Trong khi nuôi tôm bằng thức ăn thì thời gian thu hoạch tôm nhanh, làm được nhiều vụ hơn”. Với sự tính toán trong cách làm ăn như thế của Thắng đã giúp HTX Toàn Thắng luôn đạt năng suất thu hoạch năm sau cao hơn năm trước.

Góp sức cho quê hương

Người dân trong vùng không chỉ nể phục ý chí làm giàu của người thanh niên trẻ này mà còn rất mến bản tính hiền lành, luôn sẵn lòng chia sẻ kinh nghiệm làm ăn của anh. Anh Nguyễn Văn Lượng, Bí thư Đoàn ấp Bình Minh, xã Biển Bạch Đông, bày tỏ: “Tôi và nhiều đoàn viên thanh niên ở địa phương học tập kinh nghiệm làm ăn ở Thắng rất nhiều. Từ mô hình sản xuất hiệu quả của Thắng, phong trào lập nghiệp của thanh niên nơi đây sôi nổi hẳn lên. Trước đây, lực lượng thanh niên trẻ của xã đi làm thuê cho vùng khác, thì nay họ đã trở về, mạnh dạn lập nghiệp trên chính quê hương của mình”. Ông Trần Hoàng Hữu, Bí thư Chi bộ ấp Quyền Thiện, xã Biển Bạch Đông, cho biết: “Đến mùa thu hoạch, HTX Toàn Thắng còn tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động ở địa phương; hỗ trợ vốn, kỹ thuật cho những thanh niên ở những vùng lân cận, góp phần đáng kể vào việc giải quyết việc làm cho lực lượng nông nhàn tại chỗ”.

Không dừng lại ở việc làm giàu cho gia đình, ông chủ trẻ HTX Toàn Thắng còn tham vọng đem lại thật nhiều lợi ích kinh tế cho người dân quanh vùng. Thắng đang ấp ủ mô hình sản xuất khép kín: Sau khi tuyến đường ven biển phía Nam (tuyến đường N2) qua địa phận Cà Mau hoàn thành, HTX Toàn Thắng sẽ mở một cửa hàng chuyên cung ứng nguồn nguyên liệu sản xuất tôm cho bà con quanh vùng; HTX còn đầu tư xe tải để vận chuyển sản phẩm thu hoạch của HTX nói riêng và của bà con quanh vùng ra thị trường, bà con nuôi tôm trong vùng sẽ không còn bị thương lái ép giá.

Hiện nay, mô hình làm ăn hiệu quả của HTX Toàn Thắng đang được nhiều người dân ở địa phương học tập kinh nghiệm. Ông Nguyễn Trung Nghiêm, Chủ tịch xã Biển Bạch Đông, huyện Thới bình phấn khởi, nói: “HTX Toàn Thắng không những đạt hiệu quả cao trong sản xuất mà còn là mô hình kinh tế thể hiện sự đoàn kết cao giữa các xã viên. Bên cạnh việc mang lại lợi ích kinh tế khá giả cho gia đình, HTX Toàn Thắng là một mạnh thường quân có nhiều đóng góp cho những hoạt động xã hội của địa phương. Từ mô hình làm ăn hiệu quả của HTX, địa phương đang thành lập tổ hợp tác sản xuất thí điểm trên tuyến kênh 1, ấp Quyền Thiện, xã Biển Bạch Đông. Nếu đạt hiệu quả cao thì sẽ nhân rộng mô hình kinh tế này. Hình thức nuôi tôm này được các hộ trên tuyến kênh chọn làm thí điểm để đồng loạt thực hiện các khâu thả tôm giống, bơm nước, cấy lúa,... Có như vậy, hiệu quả và năng suất sẽ cao hơn”.

Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, cha Thắng-ông Trương Công Sự là bộ đội Trường Sơn, mẹ là nữ thanh niên xung phong, Thắng thừa hưởng ở cha mẹ bản tính cần cù, chịu thương chịu khó và ý chí mạnh mẽ, quyết tâm vượt khó. Do hoàn cảnh khó khăn, tốt nghiệp cấp II, Thắng nghỉ học ở nhà theo cha ra đồng. “Lúc đó ở ấp này không có đường đi như bây giờ, tụi nhỏ đi học vất vả lắm. Muốn đến trường phải bơi xuồng gần 6 cây số mới tới lớp học”, ông Sự kể lại. Thế nhưng không để cái khó bó cái khôn, Thắng đã tự nỗ lực học tập nâng cao trình độ, kiến thức chuyên môn để đáp ứng yêu cầu sản xuất và đã thành công. Hiện tại, dù đang bận bịu tất bật với công việc quản lý HTX, Thắng vẫn dành thời gian cho công tác Đoàn của địa phương, tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật nuôi trồng thủy sản để đưa HTX làm ăn ngày càng đạt hiệu quả cao hơn. Thắng là một trong những đảng viên trẻ của ấp Quyền Thiện và là một trong hai gương mặt trẻ của tỉnh Cà Mau được Trung ương Đoàn trao tặng Giải thưởng Lương Định Của dành cho “Nhà nông trẻ xuất sắc năm 2008”.

* * *

Chia tay với ông chủ trẻ HTX Toàn Thắng trong buổi chiều mưa nặng hạt, trên tuyến đường mới mở ven biển phía Nam lầy lội những đoạn bùn vì đang trong quá trình san lấp, ngồi sau lưng bác xe ôm, lòng tôi rộn lên một niềm vui và cảm phục khi phóng tầm mắt hướng về những vuông tôm bạt ngàn xa tít tận đường chân trời. Một thời gian ngắn nữa thôi, con đường này được tráng nhựa, hoàn thành và dự án về một mô hình kinh tế khép kín đem lại lợi ích kinh tế cao cho bà con quanh vùng của HTX Toàn Thắng sẽ khởi động. Một hướng mở mới hứa hẹn nhiều triển vọng cho những hộ dân nuôi tôm ở xã Biển Bạch Đông, vùng đất không phụ công sức và tấm lòng của những con người giàu ý chí và nghị lực.

Bài, ảnh: THẢO MỘC