Tòa án Nhân dân TP Cần Thơ vừa đưa ra xét xử vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản và vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng. Trong vụ án này có 23 bị cáo, 249 bị hại và 118 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được triệu tập. Vụ án không chỉ khiến các ngân hàng bị thiệt hại mà còn đẩy hàng trăm hộ dân, trong đó có nhiều hộ đồng bào Khmer, vào nguy cơ mất đất, mất tư liệu sản xuất.

Các bị cáo tại phiên tòa xét xử.

Theo nội dung vụ án, từ năm 2019-2022, Trịnh Tuấn Kiệt (sinh năm 1991, ngụ phường Vĩnh Châu, TP Cần Thơ) và Chiêm Diệu Đại (sinh năm 1985, ngụ xã Lai Hòa, TP Cần Thơ) tổ chức đường dây cho vay tín dụng “đen” trá hình. Cả 2 thuê 111 người đứng tên trên “sổ đỏ”, thực hiện gần 200 hợp đồng tín dụng, chiếm đoạt hơn 163 tỉ đồng. Thủ đoạn của các đối tượng là tìm người có nhu cầu vay tiền, nhất là đồng bào Khmer, rồi cho biết chỉ cần mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đến thế chấp là có thể nhận tiền ngay. Tuy nhiên, thay vì ký hợp đồng vay tiền, các đối tượng lừa người ký vào hợp đồng “chuyển nhượng quyền sử dụng đất có thời hạn”, để sang tên cho người trong nhóm Kiệt và Đại. Người có nhu cầu cần vốn gấp, thấy thủ tục nhanh, dễ dàng nên chủ quan, không đọc kỹ đã ký vào hợp đồng. 

Nghiêm trọng hơn, các đối tượng còn giả mạo chữ ký, lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật của người dân, qua mặt cán bộ phường, văn phòng công chứng và chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai để hoàn tất hồ sơ. Sau đó, cấu kết với cán bộ tại một số chi nhánh ngân hàng để thế chấp các “sổ đỏ” này nhằm chiếm đoạt tiền.

Ông Ngô Thành Hiếu, kiểm sát viên, Viện Kiểm sát Nhân dân TP Cần Thơ tham gia phiên tòa nhận định: “Đây là vụ án có tính chất phức tạp. Các bị cáo lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, để lừa đảo, thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, để lại hậu quả nặng nề”.

Ông Nguyễn Thành Hữu, thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa, cho biết: “Không ít người dân, nhất là ở vùng nông thôn, vùng đồng bào Khmer, còn tâm lý tin người quen giới thiệu, không đọc kỹ hợp đồng hoặc không yêu cầu giải thích rõ nội dung. Khi người dân đặt bút ký vào hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, về mặt pháp lý, quyền sử dụng đất đã không còn thuộc về người đó nữa”.

Một luật sư tham gia bào chữa và bảo vệ quyền lợi cho bị hại tại phiên tòa, khuyến cáo: “Người dân không nên ký vào bất kỳ hợp đồng nào nếu chưa đọc kỹ hoặc chưa hiểu rõ nội dung. Không giao bản chính GCNQSDĐ cho cá nhân, tổ chức không có chức năng cho vay hợp pháp. Khi có nhu cầu vay vốn, nên tìm đến ngân hàng, tổ chức tín dụng được cấp phép. Nếu nghi ngờ bị lừa, cần trình báo ngay cơ quan công an để được hỗ trợ kịp thời”.

Trước hành vi phạm tội của các bị cáo, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt Kiệt tù chung thân; Đại 20 năm tù; 13 bị cáo khác từ 7-12 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các bị cáo còn lại, có 7 bị cáo bị tuyên phạt từ 2 năm 6 tháng tù đến 13 năm tù, 1 bị cáo nhận 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo về tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng. Đồng thời, tuyên vô hiệu 188 hợp đồng vay vốn của nhóm Kiệt với ngân hàng và tuyên hủy 317 GCNQSDĐ sai quy định. Tuy nhiên vẫn còn 38 hợp đồng có hiệu lực do người dân đã ký vào hợp đồng vay mà không biết...

Mặc dù các bị cáo đã nhận hình phạt thích đáng nhưng nạn nhân của vụ án cũng phải gánh chịu những hậu quả nặng nề: nguy cơ mất đất, tranh chấp kéo dài, cuộc sống đảo lộn. Do đó, người dân cần tỉnh táo, suy xét trước khi ký vào bất cứ giấy tờ nào, nhất là các giấy tờ liên quan đến đất đai.

Bài, ảnh: THANH TÂM