Bài 1: CÂN LỰC TRỌNG TÂM CỦA THÀNH PHỐ TRẺ
Bài 2: CHƯA ĐỦ SỨC LAN TỎA MẠNH TOÀN VÙNG
Bài 3: GIẢI PHÁP CĂN CƠ

Bài cuối: ĐỂ LÀ BỆ PHÓNG CHO CẢ VÙNG

Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Cần Thơ lần thứ XII, nhiệm kỳ 2010 - 2015, xác định: TP Cần Thơ phấn đấu là một trong những địa phương đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cơ bản trở thành thành phố công nghiệp trước năm 2020, là một cực phát triển, đóng vai trò động lực thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của toàn vùng...

Mục tiêu cho thành phố công nghiệp (CN)

Hiện nay, Đảng bộ, quân và dân TP Cần Thơ đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XII, nhiệm kỳ 2010 - 2015. Theo đó, thành phố phấn đấu đạt cơ cấu kinh tế theo hướng CN - thương mại dịch vụ - nông nghiệp công nghệ cao có chất lượng, hiệu quả, tăng sức cạnh tranh; đáp ứng nhu cầu thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, ngành CN TP Cần Thơ chưa tạo được hướng đi riêng với dòng sản phẩm chủ lực; sản phẩm CN có thương hiệu mạnh còn khiêm tốn và chưa phát triển... Đặc biệt, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp ngành CN trên địa bàn chưa cao do phải tốn nhiều chi phí trung gian vận chuyển, đào tạo nguồn nhân lực. Không chỉ vậy, hiện tại doanh nghiệp CN dân doanh - lực lượng dễ bị “tổn thương” khi biến động về thị trường, chiếm hơn 60% giá trị sản xuất CN của toàn thành phố. Chính vì thế, theo Thành ủy Cần Thơ để trở thành thành phố CN trước năm 2020 theo tinh thần Nghị quyết 45 là việc không dễ dàng.

Nhộn nhịp công trình xây dựng ở Cần Thơ nhìn từ sông Hậu. Ảnh: T. LONG

Vừa qua, Sở Công Thương TP Cần Thơ tổ chức Hội nghị Công bố Quyết định số 1311/QĐ- UBND về Quy hoạch phát triển CN TP Cần Thơ giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến 2025. Đây được xem là nỗ lực, là quyết tâm cao của thành phố trong việc thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị trong thời gian tới. Theo Quyết định này, TP Cần Thơ phấn đấu đến năm 2015, giá trị sản xuất CN của toàn thành phố đạt 40.458 tỉ đồng và đạt 82.831 tỉ đồng vào năm 2020. Tốc độ tăng trưởng bình quân CN giai đoạn 2011-2015 là 18,71% và giai đoạn 2016-2020 là 16,7%. Cơ cấu ngành CN chiếm 41,24% vào năm 2015 và chiếm 42,75% vào năm 2020 trong tổng cơ cấu kinh tế của thành phố... Để đảm bảo các chỉ tiêu tăng trưởng đặt ra, trong chính sách đất đai, thành phố tiến hành thực hiện ngay quy hoạch sử dụng đất cấp thành phố và cấp quận, huyện; quy hoạch sử dụng đất tại các phường, các trung tâm và các tụ điểm dân cư quan trọng. Trong chính sách này, thành phố tiếp tục cải thiện hệ thống quản lý sử dụng đất từ cấp xã, phường và xây dựng khung giá đất hàng năm; xem đất đai là nguồn vốn quan trọng trong các thương lượng đổi lấy công trình. Đối với chính sách thu hút đầu tư, thành phố sẽ có chính sách cụ thể cho từng khu, cụm CN; có chính sách tín dụng xây nhà ở, khu chung cư cho các tầng lớp lao động làm việc tại các khu CN. Đồng thời, xây dựng chính sách giải tỏa, đền bù thỏa đáng nhằm chủ động tạo ra quỹ đất sạch để thu hút đầu tư; thực hiện các chính sách đầu tư tập trung hoàn chỉnh nhanh các hệ thống hạ tầng kỹ thuật theo các hình thức BOT, BO, đổi đất, ứng vốn trước... Đối với đầu tư nước ngoài, thành phố sẽ có ưu đãi đặc biệt như miễn giảm thuế, lựa chọn địa điểm xây dựng thích hợp cho đầu tư công nghệ cao; ưu đãi đặc biệt cho các doanh nghiệp chế biến nông - thủy sản, nhất là trong trường hợp có đầu tư phát triển vùng nguyên liệu...

Quy hoạch theo định hướng trung tâm vùng

Ngày 18-2-2009, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 221/QĐ-TTg về phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng TP Cần Thơ đến năm 2030. Theo đó, tính chất quy hoạch chung xây dựng TP Cần Thơ đến năm 2030: Là đô thị loại I trực thuộc Trung ương, trung tâm CN, thương mại - dịch vụ, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục, đào tạo, văn hóa, thể thao vùng ĐBSCL; là đầu mối giao lưu quốc tế quan trọng của vùng ĐBSCL và quốc gia; là đô thị cửa ngõ của các tiểu đô thị vùng sông Mê Công...Thông qua các đồ án quy hoạch, TP Cần Thơ sẽ cố gắng đưa tính đặc trưng sông nước và phát triển bền vững vào quá trình nghiên cứu đề xuất định hướng phát triển của thành phố. Tại Quyết định số 1581/QĐ-TTg, ngày 9-10-2009 của Chính phủ về Phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng ĐBSCL đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 tiếp tục khẳng định: trong trục hành lang kinh tế đô thị, TP Cần Thơ có chức năng đô thị tổng hợp và trung tâm vùng. Nơi đây được quy hoạch là 1 trong 2 đô thị đào tạo của vùng, 1 trong 4 vùng du lịch hành chính...

Theo đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Cần Thơ, quy hoạch chung xây dựng TP Cần Thơ hiện đang được các chuyên gia trong nước và quốc tế nghiên cứu, xây dựng. Trong đó, đồ án sẽ tập trung nghiên cứu Cần Thơ trong mối quan hệ với toàn vùng và quốc tế, xây dựng các định hướng phát triển kiến trúc và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật hoàn chỉnh... Theo đó, thành phố quan tâm đến việc giữ gìn cảnh quan sông rạch tự nhiên, cây xanh trong đô thị. Trên cơ sở đó các dự án, các đồ án quy hoạch đều phải đảm bảo và vượt chỉ tiêu đất cây xanh theo quy định. Các kênh rạch luôn được đặc biệt cân nhắc xem xét giữ lại và cải tạo. Xây dựng hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải và rác thải theo công nghệ hợp lý, hiệu quả, hạn chế ảnh hưởng về môi trường. TP Cần Thơ cố gắng khai thác tốt các thế mạnh để phát triển nhanh, phát triển cao hơn, nhưng không phá vỡ sự cân bằng trong đô thị và không làm mất đi bản sắc của một đô thị vùng sông nước. Chính sự phát triển hài hòa giữa kinh tế gắn kết trong mối tương quan với an sinh xã hội, với môi trường được lồng ghép với tính đặc trưng của đô thị đã và sẽ tạo nên khung phát triển toàn diện và vững chắc, tạo tính bền vững cho đô thị...

Ngoài ra, hiện nay, Đề án rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội TP Cần Thơ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 đang trong quá trình chỉnh sửa, bổ sung... cho phù hợp với thực tế, mang tính khả thi cao. Đặc biệt là phù hợp với việc phát triển TP Cần Thơ trong thời kỳ mới - đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của toàn vùng ĐBSCL. Khi đề án này hoàn tất sẽ là cơ sở cho việc triển khai quy hoạch phát triển ngành và lĩnh vực, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và hàng năm của thành phố, giúp các nhà đầu tư và nhân dân trong và ngoài thành phố hiểu rõ yêu cầu phát triển của thành phố. Từ đó, xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị, phát triển hài hòa, hiện đại, sáng, xanh - sạch - đẹp; xây dựng và vận động người dân thực hiện tiêu chí con người Cần Thơ “trí tuệ, năng động, nhân ái, hào hiệp, thanh lịch”.

Liên kết, hợp tác và phát triển

TP Cần Thơ, đô thị loại I trực thuộc Trung ương, là một trong 4 tỉnh, thành ĐBSCL vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL. Lợi thế của thành phố không chỉ ở lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản mà còn ở vị trí địa lý, cho phép phát triển các dự án trong các lĩnh vực như: hạ tầng đô thị, hạ tầng giao thông; nông nghiệp công nghệ cao; công nghiệp chế biến nông, thủy sản; dịch vụ và hạ tầng phục vụ du lịch... Với vị trí trung tâm của toàn vùng ĐBSCL, thành phố có nhiều lợi thế để phát triển trong sự liên kết với các khu vực, vùng, miền trong cả nước. Thời gian qua, UBND TP Cần Thơ, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương thành phố... đã có nhiều chương trình ký kết với các địa phương vùng ĐBSCL... Tuy nhiên, thời gian qua còn nhiều mặt hạn chế nên TP Cần Thơ cũng chưa thể gắn kết mạnh mẽ với các địa phương trong vùng nhằm hướng tới một mục tiêu chung: Vì sự phát triển ĐBSCL.

Định hướng quá trình phát triển, lãnh đạo TP Cần Thơ khẳng định: Thành phố sẽ chủ động liên kết, hợp tác phát triển, coi trọng hợp tác toàn diện với TP Hồ Chí Minh và các tỉnh ĐBSCL, từ đó làm động lực phát triển chung, bền vững cả khu vực... Để làm được điều này, Tiến sĩ Trần Thanh Bé, Viện trưởng Viện Kinh tế - xã hội TP Cần Thơ, cho rằng: Trước tiên, các địa phương vùng kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL (TP Cần Thơ - An Giang - Kiên Giang và Cà Mau) cần “ngồi lại với nhau” để bàn bạc, thảo luận về lợi thế và khả năng phát triển của mỗi địa phương. Trên cơ sở đó, mỗi địa phương sẽ có kế hoạch, chiến lược phát triển với sự hỗ trợ tích cực từ các địa phương khác nhằm hướng tới mục tiêu có lợi cho vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL và đóng góp vào sự phát triển chung cho cả vùng ĐBSCL. Nếu thành công ở mối liên kết này, sẽ là bài học mở rộng ra mối liên kết với 9 địa phương còn lại trong vùng ĐBSCL, với TP Hồ Chí Minh và các vùng khác trong cả nước.

Tuy nhiên, vấn đề của cả vùng ĐBSCL từ trước đến nay là thiếu một “nhạc trưởng” để làm đầu mối cho liên kết. Đây cũng là vấn đề đặt ra đối với TP Cần Thơ nỗ lực hơn để xứng tầm với vai trò, trách nhiệm được giao cùng với các địa phương vùng ĐBSCL liên kết phát triển. Ngoài ra, theo Tiến sĩ Trần Thanh Bé, các bộ, ngành trung ương cần tăng cường vai trò làm đầu mối đối với sự hợp tác giữa các tỉnh, thành trong khu vực ĐBSCL. Đặc biệt là đối với việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng mang tính chất liên tỉnh, liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương cũng như vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL, nhất là mạng lưới giao thông kết nối giữa các tỉnh, thành trong khu vực.

* * *

Sau hơn 6 năm thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, kinh tế - xã hội TP Cần Thơ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Từ kết quả này, cũng như việc định hướng, lựa chọn hướng giải pháp phù hợp với tình hình mới chắc chắn sẽ là những nền tảng cơ bản, vững chắc cho thành phố trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố thành động lực thúc đẩy phát triển của vùng ĐBSCL trong thời gian tới.

Thời gian tới, TP Cần Thơ cần: Khai thác tốt nhất tiềm năng và lợi thế của thành phố, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng CN - thương mại dịch vụ - nông nghiệp công nghệ cao, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao gắn với nâng cao chất lượng, năng lực cạnh tranh. Thực hiện tốt công tác quy hoạch, quản lý, thực hiện quy hoạch xây dựng và phát triển TP Cần Thơ; hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I trực thuộc Trung ương. Bảo đảm các chính sách an sinh xã hội, giảm hộ nghèo, tăng hộ khá, giàu. Nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, phát triển khoa học và công nghệ, chăm lo sức khỏe nhân dân, bảo vệ tài nguyên và môi trường. Tăng cường quốc phòng và an ninh, giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc; chủ động ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên địa bàn. Xây dựng Đảng bộ TP Cần Thơ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng; tăng cường hiệu lực, hiệu quả của chính quyền; củng cố khối đại đoàn kết, phát huy sức mạnh toàn dân... Đồng chí Nguyễn Tấn Quyên, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, nguyên Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ (Theo www.tapchicongsan.org.vn)