* SONG KIM

Bài cuối: Đi tìm giải pháp khả thi

Có thể nói nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho tất cả các cơ sở y tế của TP Cần Thơ từ tuyến xã- phường- thị trấn đến tuyến quận- huyện và những bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến đầu thật sự là một bài toán khó. Với điều kiện hiện tại, ngành y tế TP Cần Thơ khó có thể giải được bài toán này trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, yêu cầu bức bách là sự đầu tư về vật chất và nhân lực phải thật sự tương xứng với vai trò, vị trí, nhiệm vụ hiện nay của ngành y tế TP Cần Thơ. Trong đó, đầu tư từ ngân sách, xã hội hóa, hợp tác quốc tế và sự nỗ lực của từng đơn vị nói riêng và ngành y tế nói chung cần được phát huy tối đa.

Lấy lòng tin bằng hoạt động cộng đồng

Để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, củng cố lòng tin của người dân đối với y tế tuyến cơ sở, nhiều đơn vị đặt mục tiêu tăng cường giám sát dịch bệnh, chăm sóc tại gia đình, nâng cao tay nghề đội ngũ và nhất thiết phải sớm có bác sĩ phục vụ tại đơn vị. Trong đó, hoạt động chăm sóc tại cộng đồng được nhiều cán bộ quản lý trạm y tế chú trọng.

Thay khớp háng là một trong những kỹ thuật mới được triển khai tại Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ. Ảnh: K. LOAN

Ông Lê Trung Xuân, Trưởng Trạm Y tế phường An Nghiệp (quận Ninh Kiều), phân tích: “Yêu cầu bức thiết phải có 1 bác sĩ tại trạm y tế để khám chữa bệnh cho người dân. Tuy nhiên, do giới hạn về công tác chuyên môn ở y tế tuyến cơ sở nên dù có bác sĩ vẫn khó đáp ứng được yêu cầu. Vì vậy, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh đối với y tế tuyến cơ sở không chỉ đặt nặng vấn đề về thực hiện kỹ thuật chuyên môn mà phải sâu sát với cộng đồng, đẩy mạnh các hoạt động phòng bệnh- vốn là nhiệm vụ chính của y tế tuyến cơ sở- đặc biệt là hoạt động chăm sóc bệnh nhân tại nhà, tư vấn phòng bệnh. Có như vậy, y tế cơ sở mới hiểu rõ, nắm bắt sớm tình hình bệnh để có hướng xử lý phù hợp. Làm tốt mặt công tác này là cách củng cố lòng tin của người dân đối với y tế tuyến cơ sở hiệu quả nhất”.

Giải pháp thu hút bác sĩ về công tác tại trạm y tế gần như không khả thi . Theo ông Lê Trung Xuân, nhiều năm qua, Trạm Y tế phường An Nghiệp đã mời gọi bác sĩ, kể cả “chiêu dụ” người thân về công tác tại đơn vị nhưng chẳng bác sĩ nào chịu về. Chỉ có cách cử y sĩ tại chỗ học tập nâng cao trình độ lên bác sĩ. Về vấn đề này, bác sĩ Thái Thị Kim Yến, Giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng quận Bình Thủy- đơn vị quản lý y tế tuyến cơ sở của quận- đề xuất: “Cần phải có một chính sách ưu đãi thích đáng mới có khả năng thu hút bác sĩ về công tác lâu bền với y tế tuyến cơ sở. Đồng thời, tăng cường đầu tư trang thiết bị phù hợp với tay nghề của bác sĩ”.

Để bệnh nhân không đổ dồn lên tuyến trên

Bệnh viện tuyến quận, huyện đóng vai trò quan trọng trong điều trị, giải quyết một số bệnh tật, giảm áp lực bệnh nhân cho bệnh viện tuyến trên. Trong đó, giảm áp lực bệnh nhân cho bệnh viện tuyến trên là một trong những nhiệm vụ quan trọng của y tế tuyến này. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đòi hỏi sự trang bị đầy đủ, đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và con người. Trong điều kiện hiện nay, đòi hỏi các bệnh viện quận, huyện phải tự nỗ lực, xây dựng kế hoạch, chiến lược lâu dài, phù hợp cho mỗi đơn vị. Bác sĩ Nguyễn Thanh Trị, Giám đốc Bệnh viện Đa Khoa quận Cái Răng, cho biết: “Trong khi chờ đợi sự đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị từ ngân sách, bệnh viện cũng có kế hoạch đầu tư về con người. Dù đơn vị đang rất khó khăn về nhân lực, nhưng chúng tôi vẫn cử bác sĩ học tập nâng cao trình độ, tay nghề. Bên cạnh đó, bệnh viện luôn mở rộng cửa để đón nhận thêm bác sĩ, sau khi ổn định tổ chức sẽ sẵn sàng cử đi học nhằm phục vụ cho mục tiêu phát triển của bệnh viện”.

Ngoài sự tự thân vận động của các bệnh viện đòi hỏi phải có sự đầu tư, định hướng phát triển chung, lâu dài của lãnh đạo ngành y tế. Bác sĩ Lê Hùng Dũng, Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, nói: “Hiện ngành đang tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị cho các bệnh viện quận, huyện. Ngành cũng đang từng bước nâng chất đội ngũ y, bác sĩ bằng nhiều hình thức như: liên tục luân phiên cử cán bộ học tập, đào tạo theo địa chỉ, tiếp tục thực hiện chính sách thu hút bác sĩ. Bên cạnh đó, hàng năm, ngành đẩy mạnh hoạt động luân chuyển bác sĩ ở y tế tuyến trên về các tuyến dưới tham gia khám chữa bệnh và cầm tay chỉ việc để nâng cao năng lực cho y, bác sĩ tuyến dưới. Đồng thời, đưa bác sĩ từ tuyến quận, huyện lên các bệnh viện tuyến đầu để học tập nâng cao năng lực”.

Theo bác sĩ Lê Hùng Dũng, nhiều đơn vị y tế tuyến huyện vẫn còn khó khăn về cơ sở vật chất nhưng đó chỉ là tạm thời. Hầu hết các bệnh viện tuyến huyện đều đã được xúc tiến dự án xây dựng. Cuối năm 2010, sẽ có ít nhất 3 bệnh viện được xây xong, đưa vào hoạt động. Cái khó của y tế tuyến này là việc thu hút bác sĩ về công tác, nhất là đối với bác sĩ có chuyên khoa. Nhiều bệnh viện tuyến huyện được xây dựng mới đều có chỉ tiêu giường bệnh gần gấp đôi số giường bệnh hiện tại. Điều này có nghĩa là biên chế nhân sự cũng phải nhân lên theo chỉ tiêu giường bệnh. Trong khi với số chỉ tiêu giường bệnh hiện tại nhiều đơn vị vẫn chưa đủ chỉ tiêu biên chế.

Đề cập đến vấn đề tìm đủ một số lượng lớn y, bác sĩ tương xứng với chỉ tiêu giường bệnh của các bệnh viện tuyến huyện trong thời gian chỉ 1-2 năm, ngoài các giải pháp nâng chất đội ngũ cán bộ hiện tại, đào tạo đội ngũ bằng nhiều hình thức, bác sĩ Lê Hùng Dũng đề xuất thêm: “Việc thu hút bác sĩ về công tác ở y tế tuyến dưới rất khó. Vì vậy, Bộ Y tế nên có cơ chế giao Sở Y tế quyền quản lý, phân công nhiệm vụ đối với bác sĩ mới ra trường trong khoảng thời gian 5 năm. Sau thời hạn này, bác sĩ có thể xin chuyển công tác hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ... tùy theo nguyện vọng mỗi người”.

Phải có những “nấc thang” cần thiết

Trong điều kiện khó khăn và năng lực hiện tại, các bệnh viện tuyến đầu của TP Cần Thơ chưa thể triển khai đồng loạt nhiều kỹ thuật cao, chuyên khoa sâu, mà cần phải có những nấc thang đầu tiên để làm nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Điều này đòi hỏi cần phải có thời gian và kế hoạch đầu tư dài hơi, hợp lý. Tiến sĩ, bác sĩ Lê Hoàng Sơn, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ, nói: “Để phát triển được các kỹ thuật cao, nhất là phẫu thuật can thiệp tim mạch, sọ não... đòi hỏi phải có lực lượng y bác sĩ có tay nghề cao và phải có sự đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương xứng. Điều quan trọng, nằm trong tầm tay của bệnh viện là phải liên tục cử y, bác sĩ học tập nâng cao trình độ tay nghề, triển khai một số kỹ thuật làm nền móng. Hiện bệnh viện đã được đầu tư một số trang thiết bị hiện đại, sắp tới sẽ triển khai các kỹ thuật nội soi, phẫu thuật mạch máu, ghép da, chỉnh hình... Đây là những nền móng ban đầu cho sự phát triển lâu dài của bệnh viện. Khi cơ sở được xây mới, bệnh viện sẽ phát triển thêm các kỹ thuật cao khác”.

Theo các cán bộ làm công tác quản lý bệnh viện, nhiệm vụ quan trọng của bệnh viện chuyên khoa, tuyến đầu không chỉ đơn giản là khám chữa bệnh thông thường mà phải giải quyết các bệnh khó. Xác định như vậy để có kế hoạch đầu tư, phát triển lâu dài cho bệnh viện. Bác sĩ Lê Quang Võ, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, cho biết: “Trước hết bệnh viện phải xây dựng đội ngũ nhân lực đủ về số lượng, đạt về chất lượng. Khi có đủ cơ sở vật chất, trang thiết bị bệnh viện sẽ triển khai thêm nhiều kỹ thuật cao. Trước mắt, trong quí I, năm 2010 Bệnh viện sẽ triển khai thụ tinh trong ống nghiệm. Đó là những nỗ lực nhằm tạo nền tảng, thế mạnh riêng của bệnh viện”.

Báo cáo của ngành y tế cũng cho thấy, thế mạnh hiện tại của ngành y tế thành phố là ứng dụng kỹ thuật nội soi, phẫu thuật lồng ngực, thận nhân tạo, các chuyên khoa lẻ (mắt, răng - hàm - mặt, tai - mũi - họng). Ngành cũng đang có chủ trương triển khai ghép tạng, trước mắt là ghép thận. Bác sĩ Lê Hùng Dũng cho biết: “Ngành sẽ đẩy mạnh, đi sâu hơn nữa những kỹ thuật vốn là thế mạnh hiện tại. Đồng thời, xúc tiến các kỹ thuật cao bằng cách đi từng bước, thực hiện từ cái dễ đến cái khó. Cụ thể, ngành sẽ triển khai can thiệp tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, khi đủ lực, đủ điều kiện sẽ hình thành bệnh viện tim mạch. Để làm được điều đó, ngành đang huy động tối đa sự đầu tư về cơ sở vật chất từ ngân sách, xã hội hóa, hợp tác quốc tế... Đồng thời, hàng năm lãnh đạo ngành đều chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị luân phiên cử cán bộ theo học các khóa đào tạo ngắn, dài hạn để nâng cao năng lực, đặc biệt là các kỹ thuật cao. Bên cạnh đó, hoạt động cử cán bộ chuyên môn từ tuyến trên xuống tuyến dưới của đề án 1816 của Bộ Y tế cũng là yếu tố thuận lợi để ngành tranh thủ nâng cao năng lực cho đội ngũ”.