Ngày 2 tháng 7 năm 2007, UBND TP Cần Thơ phê duyệt “Kế hoạch thực hiện Chính sách quốc gia về y dược học cổ truyền (YDHCT) TP Cần Thơ đến năm 2010”. Đây là cơ hội để kế thừa, bảo tồn, phát triển y học cổ truyền (YHCT) kết hợp y học hiện đại trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Trao đổi với phóng viên Báo Cần Thơ về vấn đề này, Tiến sĩ - bác sĩ Tôn Chi Nhân, Giám đốc Bệnh viện YHCT Cần Thơ (đơn vị là đầu mối chỉ đạo thực hiện) cho biết:

- Thực hiện Quyết định 222/2003/QĐ-TTg ngày 3-11-2003 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 765/QĐ-BYT ngày 22-3-2005 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc thực hiện chính sách quốc gia về YDHCT đến năm 2010, UBND TP Cần Thơ đã phê duyệt “Kế hoạch thực hiện Chính sách quốc gia về YDHCT TP Cần Thơ đến năm 2010”. Kế hoạch của thành phố có nhiều mục tiêu cụ thể như hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý YDHCT và mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh từ trạm y tế đến các BV tuyến thành phố, quận, huyện; khuyến khích các tổ chức, cá nhân thành lập các loại hình khám, chữa bệnh bằng YHCT; vận động hộ nhân dân trồng và biết sử dụng cây thuốc để điều trị các bệnh thường gặp. Trong kế hoạch cũng đề ra mục tiêu tăng tỷ lệ khám chữa bệnh và sử dụng thuốc YHCT ở cơ sở khám chữa bệnh các tuyến: thành phố 20%; quận, huyện 25% và xã 40% số người được khám và điều trị ...

* Thưa bác sĩ! Sau hơn một năm thực hiện, “Kế hoạch thực hiện Chính sách quốc gia về YDHCT TP Cần Thơ đến năm 2010” đã đạt được những kết quả nào ?

- Người dân Việt Nam đã sử dụng thuốc nam từ xa xưa nên chúng tôi thuận lợi trong việc vận động nhân dân trồng và sử dụng cây thuốc để điều trị các bệnh thường gặp. Bệnh viện (BV) YHCT cũng khẳng định vai trò, vị trí của mình trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Hiện nay, BV được giao 150 giường điều trị nội trú, nhưng bình quân 160-170 bệnh nhân điều trị nội trú/ngày. Về ngoại trú, Sở Y tế giao khám chữa bệnh 45.000 lượt bệnh nhân trong năm 2008, nhưng đến giữa tháng 11-2008, chúng tôi đã khám gần 48.000 lượt bệnh nhân. Mạng lưới YHCT từ tuyến TP đến các trạm y tế xã đều có nhân viên y tế phụ trách.

Trong thực hiện, chúng tôi lồng ghép các mục tiêu của kế hoạch vào các hoạt động của BV. Hiện nay, chúng tôi đã xây dựng được 1 xã đạt xã tiên tiến về YHCT (xã Tân Lộc, huyện Thốt Nốt), đang xây dựng thêm 2 xã, phường tiên tiến (phường Tân Phú, quận Cái Răng và xã Thuận Hưng, huyện Thốt Nốt). BV cũng phối hợp với Trường Đại học Y Dược Cần Thơ giảng dạy một số tiết về YHCT. Qua đó, khơi dậy niềm yêu thích tìm hiểu về YHCT của các sinh viên và thu hút nhiều sinh viên theo học chuyên ngành YHCT. Đây là một dấu hiệu đáng mừng vì từ trước đến nay rất ít sinh viên y khoa chọn học chuyên ngành này.

Bác sĩ Bệnh viện Y học Cổ truyền Cần Thơ (trái) đang hướng dẫn cho cán bộ tuyến cơ sở (Trạm Y tế xã Mỹ Khánh, huyện Phong Điền) cách trồng và công dụng của một số loại thuốc nam, phục vụ khám và điều trị cho nhân dân. Ảnh: BÍCH NGỌC

Ở tuyến quận, huyện có 3 BV đã thành lập khoa YHCT, 4 BV thành lập tổ YHCT, 100% các phòng Y tế có cán bộ phụ trách YHCT. Hiện nay, toàn TP đã có 1 tiến sĩ, 9 bác sĩ chuyên khoa I, 14 bác sĩ YHCT, 81 y sĩ YHCT và 15 lương y (chỉ tính riêng cơ sở y tế công lập). BV cũng phối hợp với Trường Cao đẳng Y tế Cần Thơ tổ chức nhiều lớp y sĩ định hướng về YHCT, lương y. Mạng lưới nhân viên y tế được đào tạo chuyên về YHCT không thiếu. Ngoài ra, trong việc đào tạo y tế thôn bản, chúng tôi phối hợp Trường Cao đẳng Y tế Cần Thơ hướng dẫn cho học viên cách xoa bóp, trồng và sử dụng một số cây thuốc thông thường để họ về hướng dẫn cho bà con trong xóm, ấp.

Ở BV YHCT, chúng tôi đã xây dựng vườn cây thuốc với hơn 100 loại. Các BV quận, huyện cũng có vườn thuốc với trên 60 loại cây, ở các trạm y tế xã gần như 100% các trạm y tế đều có vườn cây thuốc, riêng xã tiên tiến về YHCT, vườn cây thuốc có trên 60 loại cây thuốc.

* Thưa bác sĩ! Trong các mục tiêu của kế hoạch, hiện nay có những mục tiêu nào chưa thực hiện được, vì sao?

- Hiện nay, mục tiêu tỷ lệ khám chữa bệnh và sử dụng thuốc YHCT ở các BV và trạm y tế trong kế hoạch nêu quá cao. Mục tiêu này khó thực hiện đạt, vì tâm lý bệnh nhân muốn lành bệnh nhanh nên phần lớn bệnh nhân dùng thuốc và phương pháp điều trị của Tây y thay vì Đông y. Trong kế hoạch cũng nêu mục tiêu “quy hoạch khu trồng dược liệu tập trung”, “quy hoạch vùng chuyên canh, xen canh cây, con làm thuốc”, đây là những mục tiêu ngoài tầm với của chúng tôi vì cần có sự đầu tư lớn, sự chỉ đạo và hướng dẫn từ Viện Nghiên cứu dược liệu thuộc Bộ Y tế.

* TP Cần Thơ phê duyệt kế hoạch này khá muộn, muộn hơn Quyết định của Thủ tướng Chính phủ 4 năm, của Bộ Y tế 2 năm, như vậy, thời gian thực hiện bị rút ngắn lại. Theo bác sĩ, cần những biện pháp cấp bách nào để thực hiện kế hoạch này có hiệu quả ?

- Trong quá trình thực hiện, chúng tôi còn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, mạng lưới nhân viên y tế có chuyên môn về YHCT không thiếu nhưng chưa đồng đều. Sở Y tế chưa có phòng YHCT; một số BV quận, huyện chưa có bác sĩ YHCT, thậm chí có nơi chưa triển khai khám chữa bệnh bằng YHCT. Ở các trạm y tế, do hết biên chế, nên một số trạm y tế hợp đồng với lương y bên ngoài vào khám, chữa bệnh bằng YHCT. Nhưng hiện nay chưa có chính sách nào cho những lương y hợp đồng này nên hoạt động của họ tính bền vững và ổn định không cao.

TP Cần Thơ phê duyệt “Kế hoạch thực hiện Chính sách quốc gia về YDHCT TP Cần Thơ” từ năm 2007 nhưng hiện không có kinh phí thực hiện. Về phía BV, cơ sở vật chất tạm bợ đã 15 năm nay chưa được đầu tư lớn để phát triển. Trang thiết bị tạm đủ để hoạt động nhưng thiếu các trang bị hiện đại phục vụ cho chẩn đoán và đánh giá hiệu quả điều trị. Thời gian gần đây, công tác YHCT đã được quan tâm hơn trước từ chỉ thị của Ban bí thư, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Y tế đến UBND, Sở Y tế. Tuy nhiên, đầu tư cho YHCT chưa tương xứng. Vì thế, trong thời gian tới chúng tôi rất mong có một nguồn kinh phí để thực hiện các mục tiêu của Chính sách quốc gia về YDHCT của TP Cần Thơ.

Chúng tôi cũng đề nghị Sở Y tế sớm hình thành phòng YHCT, trực thuộc Sở Y tế để tham mưu tích cực cho lãnh đạo sở về lĩnh vực YHCT. Hàng năm, có tổng kết, báo cáo riêng cho việc thực hiện kế hoạch Chính sách quốc gia về YDHCT của TP Cần Thơ. Qua đó, rà soát các mục tiêu, tiến độ thực hiện và chỉ đạo việc tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện để việc thực hiện chiến lược quốc gia về YDHCT thực sự là một cơ hội để YHCT của thành phố phát triển.

HUỆ HOA (Thực hiện)