* Ngăn chặn triệt để các hành vi biến tướng trong lễ hội
Sáng 11-6, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát đăng đàn trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. Các vấn đề cho các nhà đầu tư nước ngoài thuê đất trồng rừng; về đảm bảo nông dân có lãi 30% trở lên so với giá thành sản xuất lúa gạo nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu Quốc hội.
Đại biểu Nguyễn Văn Tuyết (Yên Bái), Lê Như Tiến (Quảng Trị) mở đầu phiên chất vấn Bộ trưởng Cao Đức Phát bằng câu hỏi trực tiếp vào việc cho các nhà đầu tư nước ngoài thuê đất trồng rừng trong thời gian 50 năm trong khi dân còn thiếu đất. Theo đại biểu Lê Như Tiến, việc cho doanh nghiệp đầu tư nước ngoài thuê đất trồng rừng là “lợi bất cập hại”. Các đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết sau khi tiến hành kiểm tra, đánh giá, Bộ có chủ trương tiếp tục cho nước ngoài thuê đất trồng rừng nữa không và biện pháp nào để người dân sống được bằng nghề rừng...
Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết vấn đề này Bộ đã có báo cáo gửi Quốc hội với số liệu tổng hợp cụ thể tới cuối năm 2009. Bộ trưởng cho rằng thông tin Chính phủ đã cho thuê trên 300.000 ha là chưa chính xác, thực tế là mới cho thuê dài hạn 15.664 ha. Theo Bộ trưởng, theo Luật Đầu tư, Luật Đất đai, việc xem xét cho thuê đất cũng như chấp thuận các dự án đầu tư trong lĩnh vực lâm nghiệp là thuộc thẩm quyền của UBND các tỉnh, vì thế các Bộ chỉ có ý kiến khi được các dịa phương có yêu cầu. Ngay sau khi các địa phương có báo cáo, Bộ đã kiểm tra ở hai địa phương và được biết các địa phương thực hiện nghiêm túc theo quy định luật pháp hiện hành, có xem xét khía cạnh kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng. Bộ trưởng cho biết khi trao đổi lãnh đạo Lạng Sơn đã khẳng định, các dự án đã được xem xét kỹ các khía cạnh chứ không chỉ thuần túy về kinh tế.
Không đồng tình với cách trả lời lòng vòng trên, các đại biểu Nguyễn Văn Tuyết và Lê Như Tiến đề nghị Bộ trưởng Phát tiếp tục làm rõ về việc cấp giấy chứng nhận đầu tư cho doanh nghiệp nước ngoài; trách nhiệm của Bộ trưởng đến đâu khi phát hiện ra những bất hợp lý và có dấu hiệu sai phạm... Bộ trưởng Cao Đức phát giãi bày: “Theo pháp luật hiện hành, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý nhà nước về rừng nên các địa phương thường chỉ xin ý kiến Bộ khi có liên quan đến việc giao rừng, nhưng trong số diện tích 305.353 ha trên đều là đất được quy hoạch để trồng rừng sản xuất mà không có rừng tự nhiên, rừng đặc dụng hay phòng hộ. Tuy nhiên, thực hiện trách nhiệm Chính phủ giao, chúng tôi đã tiến hành khảo sát báo cáo Chính phủ và các cơ quan chức năng...”. Tuy nhiên, phần trả lời này của Bộ trưởng vẫn chưa làm các đại biểu hài lòng.
Trả lời đại biểu Nguyễn Đình Xuân, Bộ trưởng cho biết: Bộ Nông nghiệp được giao trách nhiệm quản lý về rừng. Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao trách nhiệm quản lý về đất. Trong trường hợp này, các địa phương cho thuê đất chứ không cho thuê rừng. Vì thế các địa phương không hỏi ý kiến Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn khi cho thuê đất. Vì thế khi có ý kiến của dư luận, Thủ tướng đã giao Bộ Nông nghiệp báo cáo Chính phủ và Quốc hội. “Rõ ràng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải có trách nhiệm cùng với các thành viên khác trước những vấn đề có liên quan của đất nước. Bộ luôn nhận trách nhiệm của mình nhưng cũng không thể làm những việc không đúng thẩm quyền”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đã xác định giá thành lúa vụ Đông Xuân 2009-2010 trung bình 2.600-3.000 đ/kg. Với giá lúa trên thị trường khoảng 4.000 đ/kg, mức lãi của nông dân đã gần 30% giá thành. Theo hướng dẫn trên, vụ Đông Xuân 2009-2010, tỉnh An Giang báo cáo giá thành trung bình lúa Đông Xuân ở mức 2.960 đ/kg, giá bán lúa ở mức 4.100 đ/kg, như vậy mức lãi giữa giá bán so với giá thành là 1.140 đ/kg (39%). Nhưng những hộ mua đất, thuê đất, thuê nhiều nhân công thời vụ, năng suất lúa thấp hơn trung bình có giá thành cao hơn nên mức lãi thấp hơn.
Tuy nhiên, đại biểu Danh Út cho biết: Các cơ quan chức năng của Chính phủ tính giá thành sản xuất lúa, bình quân 3.000 đồng/kg, giao các doanh nghiệp mua 4.000 đồng/kg và cho rằng như vậy nông dân lãi 30%. Tôi cho rằng cách tính như vậy là chưa đúng, chưa đủ, còn nhiều bất cập thể hiện ở 5 vấn đề: Thứ nhất, mới tính đến các yếu tố chi phí vật chất, chưa tính đến chi phí đất (thuê đất). Nếu một người nông dân không có đất trồng lúa phải đi thuê. Giá thuê đất bình quân hiện nay ở nông thôn là 12 giạ/ha (120 giạ tương đương tiền thuê đất mất 10 triệu). Thứ hai, bình quân cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long không tính vùng cụ thể có cách tính giá thành khác nhau. Thứ ba, ấn định mua 4.000 đồng có lãi nhưng doanh nghiệp không mua trực tiếp mà qua thương lái, thương lái bán lại cho doanh nghiệp mới thực chất là 4.000 đồng, như vậy nông dân không được hưởng đủ 4.000 đồng. Thứ tư, tính công cho nông dân một tháng chỉ được 9,5 công. 1 công là 80.000 đồng, trong khi đó, làm lúa 3 tháng. Thứ năm, chưa tính đến yếu tố thiên tai. Hiện tại, dự kiến 1 công đất cần 3 lít xăng, dầu để bơm. Thực tế cả tháng nay không có nước, người nông dân bơm cả chục lít 1 công. Chỉ tính riêng cách tính về đất thì người nông dân là lỗ chứ không phải lãi 30%.
Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, Bộ Tài chính được Chính phủ giao chủ trì hướng dẫn các địa phương cách tính. Bộ Tài chính đã có công văn hướng dẫn về việc này. Các địa phương cần chủ động tiến hành và báo cáo về Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để có căn cứ làm việc với Hiệp hội xác định giá mua. “Nhưng đúng như đại biểu Danh Út nói, sản xuất lúa gạo ở ngay phạm vi một tỉnh cũng rất khác nhau, giữa các hộ gia đình cũng có giá thành khác nhau. Nhưng thị trường là một và giá trên thị trường là một, chúng ta không thể có giá cho từng hộ gia đình, thậm chí cho từng tỉnh. Giá tốt nhất có thể đem lại tốt nhất cho nông dân là giá tiệm cận thế giới chứ chúng ta không thể đặt ra giá để doanh nghiệp mua có lợi cho nông dân nhưng lỗ trên thị trường quốc tế”, Bộ trưởng khẳng định. Ông cho biết, những gì Chính phủ và Bộ làm là thực hiện các biện pháp để giá trong nước tiệm cận với giá thế giới; đồng thời hỗ trợ nông dân giảm giá thành để có lợi nhuận cao hơn.
* Chiều 11-6, phần chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 7, QH khóa XII tiếp tục với Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) Hoàng Tuấn Anh.
Hơn 20 ý kiến chất vấn của các ĐBQH đề nghị Bộ trưởng đối đáp thẳng thắn về trách nhiệm của Bộ đối với tình trạng lãng phí, biến tướng tại các lễ hội; những biểu hiện tha hóa về đạo đức, lối sống và những tồn tại trong quản lý dịch vụ game online.
Một nội dung được nhiều ĐB chất vấn Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh trong phiên họp chiều 11-6 là việc lãng phí, những biến tướng trong các hoạt động lễ hội của cả nước trong thời gian qua và những tồn tại trong công tác quản lý văn hóa.
ĐB Trần Thị Quốc Khánh (Hà Nội) hỏi: Dư luận bất bình về việc tổ chức lễ hội tràn lan ở địa phương, chủ yếu để lập kỷ lục Guinness, quảng bá thương hiệu, nhiều lễ hội bị dân gian biến dạng. Có lễ hội mới phát sinh, lễ hội Đền Hùng thì làm bánh chưng hỏng, lễ hội Bà Chúa kho thì khuyến khích mê tín, lễ hội Đền Trần thì chen lấn xô đẩy....Trong khi thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam còn thấp, nhiều nơi cần phải đầu tư, trách nhiệm của Bộ trưởng như thế nào?
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh trả lời: Về việc biến tướng, mê tín dị đoan tại các lễ hội, Bộ đã xử lý nhiều trường hợp vi phạm liên quan đến vấn đề này như: Việc lập Chùa giả ở Chùa Hương, đóng Thánh con; phát đồ lễ, mỗi gói 20.000 -30.000 đồng... Bộ trưởng khẳng định: Trách nhiệm của chính quyền là chỉ đạo và tổ chức lễ hội; xã hội hóa tổ chức lễ hội nhưng không buông lỏng công tác quản lý.
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh phân tích, lễ hội bao gồm lễ và hội. Năm 2010 đất nước ta có nhiều ngày kỷ niệm lớn, đây cũng là dịp để giáo dục giá trị truyền thống, truyền tải lịch sử đất nước đến với các thế hệ trẻ, để tìm về cội nguồn.. để các thế hệ sau hiểu được truyền thống của cha anh trên quê hương. Tuy nhiên, chúng ta cần nâng cao nhận thức các cấp về vị trí, vai trò của lễ hội đối với đời sống, đổi mới cách tuyên truyền giáo dục và cách tổ chức kinh doanh dịch vụ đi kèm. Tránh triệt để việc mua bán kiểu “chặt chém” ở các lễ hội. Đổi mới vấn đề quản lý lễ hội theo hướng Nhà nước đứng ra điều hành, quản lý. Bộ sẽ tiến hành kiểm kê, phân loại các lễ hội, tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm mùa lễ hội.
Cái được lớn nhất của lễ hội là việc tuyên truyền quảng bá hình ảnh đất nước. Chúng ta không nên chê trách quá, Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh phân trần. Các lễ hội này, hầu hết kinh phí toàn bộ đều là xã hội hóa chứ không phải là Nhà nước bỏ tiền tổ chức. Trên thực tế, các hoạt động lễ hội thu hút rất đông khách du lịch quốc tế như lễ hội pháo hoa, festival Huế, lễ hội trái cây, lễ hội biển...Bộ trưởng dẫn chứng.
Chưa đồng tình với phần trả lời của Bộ trưởng, ĐB Trần Thị Quốc Khánh hỏi tiếp: Mọi người đều nhận thấy mặt tích cực của lễ hội, nhưng mặt trái của nó vẫn tràn lan trong khi nhiều nơi còn khó khăn, cần đầu tư?
Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh thừa nhận: Đúng là có vấn đề lãng phí trong tổ chức lễ hội, nhưng quy trình tổ chức lễ hội là vấn đề đã được phân cấp tại địa phương. Nhưng chúng ta không nên chỉ nhìn vào những mặt tồn tại mà phủ nhận những hiệu quả của lễ hội. Về vấn đề này, Bộ sẽ tiếp tục tham mưu cho Chính phủ trong công tác quản lý, tổ chức sao cho hiệu quả, tránh lãng phí...
NHÓM PV TTXVN
