Quang cảnh tòa đại sứ mới của Mỹ tại Bắc Kinh. Ảnh: Bộ Ngoại giao Mỹ

Ngày mai (8-8), trước khi dự lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh 2008, Tổng thống Mỹ George Bush sẽ cắt băng khánh thành tòa đại sứ mới của Mỹ tại Trung Quốc. Đây là công trình phức hợp đồ sộ có diện tích xây dựng lên đến 46.000 mét vuông với 5 khu chức năng, trong đó khu trung tâm cao 8 tầng. Tòa nhà có kinh phí xây dựng 434 triệu USD này là trụ sở ngoại giao lớn thứ hai của Mỹ tại nước ngoài, sau tòa đại sứ tại Thủ đô Baghdad của Iraq. Điều đặc biệt là công trình do một người Mỹ gốc Hoa thiết kế nên mang đậm nét kiến trúc truyền thống Trung Quốc. Còn tại Washington ngày 29-7 vừa qua, Trung Quốc cũng đưa vào sử dụng tòa đại sứ mới có diện tích xây dựng hơn 23.000 mét vuông và đây là tòa đại sứ lớn nhất ở Mỹ.

Phát biểu với Tân Hoa Xã nhân lễ khánh thành đại sứ quán mới của Trung Quốc tại Mỹ, Ngoại trưởng Dương Khiết Trì nhấn mạnh việc hai nước xây dựng tòa đại sứ quy mô không chỉ phản ánh quan hệ tốt đẹp hiện nay mà còn dự báo viễn cảnh sáng sủa hơn trong tương lai. Theo ông Dương Khiết Trì, quan hệ Trung - Mỹ thời gian gần đây đạt được “bước tiến kỳ diệu” và “ở mức độ chưa từng có”. Đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh Clark T. Randt thì tuyên bố đó là thông điệp mà hai nước muốn gởi tới toàn thế giới rằng quan hệ Mỹ-Trung là “quan hệ song phương quan trọng nhất trong thế kỷ 21”. Quả thật, quan hệ Mỹ-Trung hiện đang ở giai đoạn đỉnh cao kể từ khi hai nước tái lập bang giao năm 1979. Nếu như năm 2001, đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh chỉ có khoảng 500 người từ 10 cơ quan của Chính phủ Mỹ sang làm việc thì hiện nay đang có 1.100 người từ 26 cơ quan.

Theo Kenneth Lieberthal, giáo sư khoa học chính trị chuyên nghiên cứu Trung Quốc của Đại học Michigan, quan hệ Mỹ-Trung ngày một vững chắc một phần nhờ kim ngạch thương mại song phương không ngừng gia tăng, đạt 387 tỉ USD hồi năm ngoái. Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ, sau Canada; và Mỹ cũng là bạn hàng lớn thứ hai của Trung Quốc, sau Liên minh châu Âu. Tuy cán cân thương mại của Mỹ với Trung Quốc bị thâm hụt một cách nghiêm trọng, nhưng chính phủ và giới đầu tư Trung Quốc đang nắm giữ hơn 1.000 tỉ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ, góp phần đảm bảo nhu cầu tài chính của nền kinh tế số một thế giới đang gặp khó khăn (do bị vướng vào cuộc chiến “chống khủng bố” hao tiền tốn của). Theo giáo sư Lieberthal, kinh tế Mỹ và Trung Quốc phụ thuộc toàn diện lẫn nhau.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn “nghi ngờ” Trung Quốc và điều này thể hiện ngay trong quá trình xây dựng tòa đại sứ mới tại Bắc Kinh. Dù có 1.500 công nhân Trung Quốc tham gia xây dựng tòa nhà, nhưng họ không được nhúng tay vào khu trung tâm, nơi đặt văn phòng làm việc của đại sứ và các cơ quan nhạy cảm khác. Theo người quản lý dự án này, ông John Hollerman, Mỹ lo ngại Trung Quốc có thể cài đặt các thiết bị nghe lén mà Liên Xô trước đây từng là nạn nhân. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, Washington chi tới 130 triệu USD cho các biện pháp an ninh trong quá trình xây dựng.

PHÚC NGUYÊN

(Theo AP, SWJ, McClatchy, Xinhua)