Tại hội nghị nhân lực y tế vùng ĐBSCL do Trường Đại học Y dược (ĐHYD) Cần Thơ tổ chức diễn ra ngày 21-8-2015, nhiều vấn đề về đào tạo theo địa chỉ, đào tạo chuyên ngành hiếm được đặt ra.

* Đến năm 2020, vùng ĐBSCL không thiếu bác sĩ

Theo thạc sĩ Nguyễn Minh Phương, Trưởng phòng Đào tạo đại học, Trường ĐHYD Cần Thơ, thời gian qua, thực hiện Quyết định 122, với sự quan tâm, chỉ đạo của Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ (TNB), nhà trường phối hợp với các tỉnh, thành thực hiện đào tạo nhân lực y tế theo nhu cầu của địa phương, đáp ứng nhu cầu cán bộ y dược đảm bảo chất lượng cho vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng còn thiếu. Từ đó góp phần tăng tỷ lệ bác sĩ (BS), dược sĩ (DS)/vạn dân ở ĐBSCL. Cụ thể mỗi năm tăng khoảng 0,36 BS/vạn dân và 0,21 DS/vạn dân. Cả giai đoạn 2015-2020, nhu cầu của các tỉnh, thành là 5.847 BS và 2.438 DS. Tỉnh có nhu cầu BS cao nhất là An Giang: 959 BS. Theo số lượng BS, DS tốt nghiệp tại Trường ĐHYD Cần Thơ, ước có khoảng 65% BS, 45% DS và hơn 95% SV đào tạo theo địa chỉ về công tác tại địa phương thì vào năm 2020 vùng ĐBSCL đạt 9,16 BS/vạn dân và 2,1 DS/vạn dân. Tỷ lệ này đạt theo Quyết định 122/QĐ-TTg ngày 10-1-2013 của Thủ tướng Chính phủ về "Phê duyệt chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011-2020, tầm nhìn đến năm 2030".

Bác sĩ Bùi Thị Lệ Phi, Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ phát biểu tại hội nghị.

Tuy lượng BS về các tỉnh công tác tăng đáng kể nhưng tỷ lệ BS tăng không đồng đều giữa các tỉnh. Trong khi TP Cần Thơ và tỉnh Cà Mau có nhu cầu BS, DS rất thấp thì các tỉnh: Long An, Tiền Giang, An Giang, Sóc Trăng có nhu cầu cao hơn. Để đẩy nhanh tỷ lệ BS/ vạn dân, đồng thời đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong tỉnh, hầu hết các Sở Y tế trong vùng đều đề nghị tăng chỉ tiêu đào tạo theo địa chỉ sử dụng. Theo đại diện Sở Y tế Bạc Liêu, tỷ lệ SV tốt nghiệp BS đa khoa chính qui, có hộ khẩu ở tỉnh Bạc Liêu, sau khi tốt nghiệp về tỉnh công tác rất thấp. Trong khi đào tạo theo địa chỉ sử dụng thì gần như 100% các em đều về công tác tại địa phương. Vì thế, tăng chỉ tiêu đào tạo theo địa chỉ sử dụng là góp phần đẩy nhanh số lượng BS ở các tỉnh. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng khám, điều trị, chăm sóc sức khỏe cho người dân. Nhiều tỉnh, thành xin thêm chỉ tiêu đào tạo theo địa chỉ sử dụng. Về vấn đề này, GS.TS Phạm Văn Lình, Hiệu trưởng Trường ĐHYD Cần Thơ cho biết, nếu tỉnh có giải trình cụ thể và việc tăng chỉ tiêu là hợp tình hợp lý, đảm bảo quyền lợi cho thí sinh thì có thể thực hiện.

* Giải bài toán chuyên ngành "hiếm"

Hiện nay, hầu hết các tỉnh, thành đều còn thiếu bác sĩ y học dự phòng, y học cổ truyền và 5 chuyên ngành "hiếm": lao, phong, tâm thần, pháp y và giải phẫu bệnh. Trong thời gian tới, khi địa phương xây dựng xong các BV Y học cổ truyền, BV Tâm thần... thì tình trạng thiếu BS các chuyên ngành này càng trầm trọng hơn. Thậm chí một số tỉnh phải hợp đồng với BS nghỉ hưu. Theo ông Võ Trọng Hữu, Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Xã hội, Ban Chỉ đạo TNB: "Trước nhu cầu bức thiết của các tỉnh, thành trong khu vực ĐBSCL, vừa qua, Ban Chỉ đạo TNB cùng Trường ĐHYD Cần Thơ đã trực tiếp làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo. Qua cuộc làm việc này, Bộ đã đồng ý bằng miệng (chưa có văn bản chính thức), dự kiến tuyển sinh 150 chỉ tiêu cho 5 chuyên ngành hiếm".

Trước thông tin này, hầu hết các tỉnh, thành trong vùng ĐBSCL vừa mừng vừa lo. Ông Dương Quốc Xuân, Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo TNB, băn khoăn: "Năm 2014, chúng tôi xin 314 chỉ tiêu cho 5 chuyên ngành hiếm nhưng không được. Năm 2015, đáng mừng là Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng ý nhưng chỉ có 150 chỉ tiêu. Chỉ tiêu ít nên cần nghiên cứu điểm xét tuyển như thế nào để thu hút các em theo học 5 chuyên ngành "hiếm". Vì những ngành này rất ít người theo học. Bên cạnh đào tạo, để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh cho người dân, các tỉnh cần có chính sách thu hút BS đa khoa về phục vụ các bệnh viện có chuyên khoa hiếm, sau đó đưa đi học chuyên khoa, chứ trông chờ đào tạo thì rất lâu mới giải quyết tình trạng thiếu BS ở các chuyên ngành này". Theo BS Bùi Thị Lệ Phi, Giám đốc Sở Y tế Cần Thơ, với chuyên ngành "hiếm", để thu hút các em theo học, đề nghị điểm xét tuyển bằng điểm BS Y học dự phòng (điểm xét tuyển BS Y học dự phòng theo địa chỉ sử dụng, dự kiến 21,25). Ngoài ra, trong 5 chuyên ngành "hiếm", các đại biểu đề nghị xem xét mức điểm xét tuyển, chỉ tiêu xét tuyển của từng ngành cụ thể. Theo đại diện Sở Y tế tỉnh Long An, tỷ lệ người dân bị bệnh tâm thần trong cộng đồng ngày càng tăng. Hiện nay tỉnh quản lý và điều trị 6.000 bệnh nhân nhưng chỉ có 3 BS chuyên khoa Tâm thần (tỉnh có 1,5 triệu dân). Vì thế, trong 5 ngành hiếm nên ưu tiên tăng chỉ tiêu chuyên ngành BS tâm thần. Về vấn đề điểm xét tuyển 5 chuyên ngành "hiếm", GS.TS Phạm Văn Lình cho biết: "Trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, xem xét ý kiến của các đại biểu để đề xuất với Bộ Giáo dục và Đào tạo làm thế nào vừa đảm bảo chất lượng đầu vào, vừa có thể tuyển sinh viên theo học".

Có thể nói, bài toán thiếu BS, đặc biệt BS chuyên ngành "hiếm" đã có lời giải. Vấn đề còn lại các tỉnh, thành cần có chính sách sử dụng, điều kiện ưu đãi sau khi tốt nghiệp... để thu hút BS, DS, nhất là BS của chuyên ngành "hiếm" về địa phương công tác.

Bài, ảnh: H.HOA