21/11/2026 - 16:51

APEC 2027: Việt Nam hướng tới vai trò thúc đẩy kết nối và phát triển bền vững khu vực 

Đánh giá về chuyến thăm Trung Quốc và tham dự Hội nghị các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 33 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Giáo sư cao cấp Đào Nhất Đào (Tao Yitao), Viện trưởng Viện Nghiên cứu “Vành đai và Con đường”, Đại học Thâm Quyến, cho rằng chuyến thăm đã đạt nhiều kết quả quan trọng, kết hợp hài hòa giữa củng cố quan hệ song phương, thúc đẩy hợp tác thực chất và tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027.

Giáo sư cao cấp Đào Nhất Đào, Viện trưởng Viện Nghiên cứu “Vành đai và Con đường”, Đại học Thâm Quyến (Trung Quốc). Ảnh: TTXVN 

Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Trung Quốc, Giáo sư Đào Nhất Đào nhận định chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc là hoạt động mang tính tổng thể trên 3 phương diện định hướng chính trị, tiếp nối chương trình nghị sự APEC và kết nối hợp tác công nghiệp. Kết quả chuyến thăm không chỉ thể hiện qua các văn kiện được ký kết mà còn ở việc hai nước tiếp tục xác định vị trí chiến lược của quan hệ song phương trong bối cảnh hợp tác khu vực có nhiều chuyển biến.

Theo bà Đào Nhất Đào, tại cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên tiếp tục nâng tầm tin cậy chiến lược, mong muốn tăng cường trao đổi cấp cao, nâng cao chất lượng thương mại và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, năng lượng, giáo dục. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh về việc hai nước tiếp tục phối hợp đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC trong hai năm liên tiếp, cùng thúc đẩy xây dựng Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương. Theo bà, điều này cho thấy quan hệ Việt Nam - Trung Quốc không chỉ được thúc đẩy trong khuôn khổ song phương mà còn gắn với trách nhiệm chung đối với hợp tác và phát triển khu vực.

Đánh giá bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC, bà Đào Nhất Đào cho rằng những phân tích về 3 chuyển biến lớn của thế giới hiện nay thể hiện góc nhìn sâu sắc về những thách thức mà các nền kinh tế đang phát triển phải đối mặt. Từ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất 3 định hướng gồm xây dựng môi trường thương mại và đầu tư cởi mở, bao trùm; phát triển các động lực tăng trưởng mới; đặt sự thịnh vượng của người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm của hợp tác. Đặc biệt, đồng chí Tô Lâm nhấn mạnh APEC cần trở thành kênh đối thoại chiến lược cởi mở, mang tính xây dựng, là cầu nối giúp các bên hóa giải bất đồng, giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp thực chất. Theo Giáo sư Đào Nhất Đào, trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng và chức năng của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) gặp nhiều trở ngại, thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa thiết thực. Các nền kinh tế, nhất là những nước quy mô vừa và đang phát triển, cần có không gian đối thoại để duy trì hợp tác, xử lý khác biệt và tìm kiếm lợi ích chung.

Bà cũng đánh giá chuyến thăm đã tạo ra những kết quả kết nối cụ thể giữa hai nước. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Diễn đàn kết nối đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam - Vùng Vịnh lớn Quảng Đông - Hong Kong - Macau tại Thâm Quyến, trực tiếp tham quan các khu trưng bày về kinh tế tầm thấp và robot hình người. Tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoan nghênh các doanh nghiệp công nghệ cao Trung Quốc sớm đầu tư vào Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, robot và hệ thống tự hành.

Về triển vọng hợp tác khoa học - công nghệ, Giáo sư Đào Nhất Đào cho rằng hai nước có nhiều cơ hội mở rộng hợp tác theo hướng gắn công nghệ với sản xuất và nhu cầu phát triển thực tế của Việt Nam. Theo bà, việc lựa chọn Thâm Quyến - thành phố tiêu biểu của Trung Quốc về cải cách mở cửa và đổi mới sáng tạo - làm địa điểm tổ chức hoạt động kết nối có ý nghĩa đặc biệt. Thành phố này sở hữu hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh trong các lĩnh vực điện tử, năng lượng mới, công nghệ số và sản xuất phần cứng, cùng nhiều doanh nghiệp có năng lực mở rộng ra thị trường quốc tế.

Theo Giáo sư Đào Nhất Đào, hai nước có 3 xu hướng hợp tác tiềm năng. Trước hết là phối hợp chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng. Việt Nam đang tiếp nhận sự dịch chuyển năng lực sản xuất trong khu vực và từng bước nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, trong khi doanh nghiệp Trung Quốc có thế mạnh về công nghệ, linh kiện và kinh nghiệm sản xuất. Hai bên có thể mở rộng hợp tác trong lắp ráp điện tử, công nghiệp hỗ trợ, thiết bị năng lượng mới và số hóa logistics xuyên biên giới, qua đó gắn chuyển giao công nghệ với các dự án sản xuất cụ thể. Thứ hai là kết nối công nghệ với nhu cầu phát triển của Việt Nam, như năng lượng xanh, phát triển bền vững khu vực ven biển và hải đảo, thương mại số, đô thị thông minh, phòng chống thiên tai và nâng cấp chế biến nông sản, thủy sản. Thứ ba là tăng cường hợp tác đào tạo nhân lực, xây dựng phòng thí nghiệm chung, trung tâm nghiên cứu và phát triển, đào tạo kỹ sư và trao đổi kỹ thuật. Theo bà, Việt Nam có lợi thế về lực lượng lao động trẻ, trong khi Trung Quốc có kinh nghiệm đưa công nghệ vào sản xuất quy mô lớn. Việc kết hợp những lợi thế này sẽ góp phần hình thành nguồn nhân lực am hiểu công nghệ, thị trường và quy định của cả hai nước. Tuy nhiên, Giáo sư Đào Nhất Đào lưu ý để hiện thực hóa tiềm năng, hai bên cần giải quyết những khác biệt về tiêu chuẩn, bằng cấp, chứng chỉ nghề nghiệp, sở hữu trí tuệ và chứng nhận công nghệ; đồng thời chú trọng nâng cao năng lực tiếp nhận công nghệ của Việt Nam, bảo đảm cân bằng giữa mở cửa hợp tác và tính tự chủ.

Đề cập việc Việt Nam tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027, Giáo sư Đào Nhất Đào đánh giá cao bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao vai trò chủ nhà, cho rằng thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thể hiện rõ tinh thần kế thừa thành quả, chủ động xây dựng chương trình nghị sự và trách nhiệm đối với hợp tác khu vực.

Theo bà, bài phát biểu có thể được nhìn nhận trên 3 phương diện. Thứ nhất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những kết quả của Hội nghị APEC tại Thâm Quyến trong thúc đẩy hội nhập và phát triển kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, đồng thời cam kết Việt Nam sẽ triển khai các thành quả của Năm APEC Trung Quốc và tiếp tục thúc đẩy hợp tác khu vực. Đây là thông điệp thể hiện sự ghi nhận đối với công tác tổ chức của Trung Quốc, đồng thời khẳng định tính liên tục và ổn định của tiến trình hợp tác APEC trong bối cảnh tình hình thế giới còn nhiều bất định.

Thứ hai, bài phát biểu thể hiện định hướng chương trình nghị sự tương đối rõ ràng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm công bố chủ đề APEC 2027 là “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung”, với 3 ưu tiên gồm nâng cao năng suất kinh tế; thúc đẩy thương mại và đầu tư khu vực; tăng cường khả năng chống chịu, sức sống của nền kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Giáo sư Đào Nhất Đào cho rằng những ưu tiên này có sự kết nối với 4 trụ cột hợp tác của Trung Quốc, gồm tăng cường hợp tác kinh tế - thương mại, nâng cấp kết nối, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và củng cố nền tảng phát triển. Điều đó cho thấy Việt Nam vừa kế thừa kết quả của APEC 2026, vừa đưa những quan tâm và định hướng phát triển của mình vào chương trình nghị sự năm 2027.

Thứ ba, bài phát biểu thể hiện tinh thần thực chất và trách nhiệm của nước chủ nhà. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam sẽ đảm nhiệm vai trò chủ nhà một cách tận tâm, có trách nhiệm, lắng nghe ý kiến các bên để tăng cường đồng thuận, mở rộng kết nối và cùng các thành viên tạo ra những kết quả có giá trị, bền vững. Theo bà, đây là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu của cơ chế hợp tác đa phương, đồng thời thể hiện mong muốn đóng góp tích cực của Việt Nam đối với các vấn đề chung của khu vực.

Về sự tiếp nối giữa hai kỳ APEC, Giáo sư Đào Nhất Đào cho rằng có 3 phương diện đáng chú ý như chương trình nghị sự, kinh nghiệm tổ chức và các đồng thuận hợp tác. Những ưu tiên “Mở cửa, Đổi mới, Hợp tác” của APEC 2026 có sự tương đồng với định hướng của Việt Nam về tự cường, đổi mới phát triển và chia sẻ thịnh vượng. Các kết quả như tuyên bố của các nhà lãnh đạo, “Tầm nhìn Thâm Quyến” và những văn kiện về thương mại, kết nối, đổi mới sáng tạo sẽ là cơ sở để Việt Nam tiếp tục triển khai. Bên cạnh đó, kinh nghiệm của Trung Quốc trong điều phối hội nghị đa phương, kết nối doanh nghiệp và tổ chức các hoạt động quốc tế cũng có giá trị tham khảo đối với Việt Nam.

Đánh giá về khả năng tạo dấu ấn riêng của Việt Nam tại APEC 2027, bà Đào Nhất Đào cho rằng Việt Nam không cần sao chép mô hình tổ chức của các đô thị lớn như Thâm Quyến mà nên phát huy điều kiện và lợi thế riêng, tập trung vào 4 hướng. Trước hết là kinh tế biển và phát triển bền vững. Với địa điểm tổ chức tại Phú Quốc, Việt Nam có thể đưa kinh tế xanh, bảo vệ hệ sinh thái biển, du lịch bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu trở thành những nội dung nổi bật. Đây là những chủ đề vừa thể hiện lợi thế của Việt Nam, vừa phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh và bao trùm của APEC.

Tiếp đó, Việt Nam có thể phát huy góc nhìn của một nền kinh tế đang phát triển, thúc đẩy thảo luận về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị khu vực, cải thiện kết nối hạ tầng, nâng cấp du lịch, dịch vụ và phát triển các khu vực ven biển. Đồng thời, với vị trí giao thoa giữa bán đảo Đông Dương và các tuyến hàng hải quốc tế, Việt Nam có điều kiện thúc đẩy hợp tác về đường sắt xuyên biên giới, vận tải đa phương thức, kinh tế biên giới và logistics.

Bà cũng lưu ý Việt Nam cần chú trọng những năng lực có thể sử dụng lâu dài sau hội nghị, từ hạ tầng, nguồn nhân lực đến cơ chế kết nối doanh nghiệp và thương hiệu địa phương, thay vì tập trung quá nhiều nguồn lực vào các hoạt động đón tiếp, tổ chức sự kiện. Theo bà, giá trị của một kỳ APEC không chỉ nằm ở quy mô hội nghị mà còn ở khả năng triển khai các dự án, duy trì cơ chế hợp tác và phát huy hiệu quả cơ sở hạ tầng sau khi sự kiện kết thúc.

Theo Giáo sư Đào Nhất Đào, việc Trung Quốc và Việt Nam liên tiếp đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC tạo điều kiện thúc đẩy tính liên tục của hợp tác khu vực. Nếu Năm APEC Trung Quốc 2026 thể hiện những thành tựu về cải cách mở cửa và đổi mới sáng tạo, thì Việt Nam năm 2027 có cơ hội phát huy thế mạnh về kinh tế biển, phát triển bền vững, kết nối khu vực và góc nhìn của các nền kinh tế đang phát triển. Việc kế thừa thành quả, duy trì mạng lưới hợp tác và xây dựng bản sắc riêng sẽ là những yếu tố quan trọng để Việt Nam đóng góp vào tiến trình xây dựng Cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương.

CÔNG TUYÊN - QUAN HƯNG 

Chia sẻ bài viết
Từ khóa
APEC 2027APEC