Năm 2016, công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại của TP Cần Thơ có nhiều chuyển biến tích cực. Song, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp, Ban Chỉ đạo Chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả TP Cần Thơ (Ban Chỉ đạo 389/TP) đã có nhiều giải pháp để ổn định thị trường trong năm 2017.

Kiểm soát chặt thị trường

Theo Ban Chỉ đạo 389/TP, năm 2016 hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả diễn biến phức tạp, tinh vi. Các hành vi gian lận thương mại được thực hiện với phương thức thủ đoạn như: gian lận trong việc kê khai giá trên hóa đơn bán hàng để giảm thuế giá trị gia tăng; gian lận về cân đong, đo đếm, chủng loại hàng hóa, đưa hàng hết hạn sử dụng ra thị trường. Về chất lượng sản phẩm, hành vi gian lận ở một số mặt hàng như: nón bảo hiểm không đạt chất lượng, không công bố chất lượng sản phẩm, dán tem nhãn không đúng quy định, không niêm yết giá tại các điểm kinh doanh, bán sai giá quy định. Tình trạng quảng cáo công dụng và chất lượng sản phẩm không đúng thực tế vẫn còn xảy ra; tổ chức khuyến mãi nhưng không thông báo với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền; vi phạm các quy định về ghi nhãn hàng hóa (đặc biệt là mỹ phẩm, thực phẩm chức năng).

Cơ quan chức năng thành phố kiểm tra tình hình kinh doanh mặt hàng Tết tại Siêu thị Metro Hưng Lợi.

Tình hình buôn lậu vẫn xảy ra trên các địa bàn, tuyến trọng điểm như: tuyến từ tỉnh An Giang về TP Cần Thơ (quận Thốt Nốt, Ninh Kiều); tuyến từ TP Hồ Chí Minh về TP Cần Thơ trung chuyển qua các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau… với mặt hàng chủ yếu là thuốc lá điếu ngoại nhập, hàng may mặc, đồ chơi trẻ em, rượu, bia, bánh kẹo, thực phẩm, mỹ phẩm, điện tử, đồ điện gia dụng… Các đối tượng buôn lậu thường lợi dụng đêm tối, những giờ cao điểm, bến xe, các trung tâm thương mại… để vận chuyển hàng hóa. Hàng hóa được chia nhỏ, tháo rời, cất giấu trong người, hành lý cá nhân, nên khi lực lượng chức năng kiểm tra bắt giữ số lượng thường không nhiều. Các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm chủ yếu là cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm, môi trường không đảm bảo vệ sinh, không tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên trực tiếp sản xuất; kinh doanh hàng đóng gói sẵn thiếu định lượng ghi trên bao bì, ghi nhãn hàng hóa không đúng nội dung bắt buộc theo qui định. Bên cạnh đó, vấn đề vi phạm nổi trội trong năm qua là kinh doanh hàng đa cấp. Các đơn vị này sau khi bị xử phạt, rút giấy phép kinh doanh vẫn tiếp tục "biến tướng" hoạt động bằng cách tổ chức mô hình mới. Còn đối với mặt hàng thuốc bảo vệ thực vật, vẫn tồn tại hành vi vi phạm về công bố chất lượng sản phẩm không đúng như đăng ký (tính năng nhiều hơn đăng ký), việc xử lý gặp nhiều khó khăn do các đơn vị kinh doanh đăng ký ở địa phương khác …

Trước thực trạng trên, Ban Chỉ đạo 389/TP đã ban hành các kế hoạch, đồng thời chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Năm 2016, Ban Chỉ đạo 389/TP đã xử lý 2.821 vụ vi phạm (tăng 716 vụ, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2015), tổng số tiền phạt gần 67 tỉ đồng. Trong đó 1.941 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, giảm 8,44 % so với cùng kỳ năm 2015 với tổng giá trị hàng hóa vi phạm bị tịch thu hơn 41,6 tỉ đồng.

Triển khai các phương án kiểm soát

Ông Nguyễn Văn Sanh, Chi cục Trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP Cần Thơ, Thường trực Ban Chỉ đạo 389/TP, cho biết: Năm 2016, số vụ kiểm tra, bắt giữ, xử lý tiền nộp ngân sách Nhà nước tăng hơn so với cùng kỳ năm 2015. Tuy nhiên, số vụ khởi tố về tội kinh doanh hàng cấm, sản xuất hàng giả còn ít so với tình hình thực tế, chưa tạo được hiệu quả răn đe. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tuy có sự phối hợp giữa các ngành có liên quan nhưng chưa thường xuyên, chưa đồng bộ, chưa phát huy được sức mạnh tổng hợp. Trong công tác xây dựng mạng lưới mua tin, công tác quản lý địa bàn, quản lý hộ kinh doanh vẫn còn nhiều hạn chế; số vụ kiểm tra trên khâu vận chuyển, nhất là hoạt động trung chuyển hàng hóa còn chưa nhiều… Nguyên nhân là do lực lượng kiểm soát mỏng, các văn bản quy phạm pháp luật quy định xử lý vi phạm hành chính các hành vi về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn chồng chéo, khó phân định thẩm quyền gây khó khăn trong áp dụng, thực thi pháp luật (trong kiểm tra, xử lý vi phạm về phân bón, mã vạch hàng hóa, quảng cáo, bảng hiệu…). Nhiều quyết định xử phạt vi phạm không thực hiện được, phần lớn là do đối tượng có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, một số không tự giác chấp hành quyết định xử phạt, công tác cưỡng chế thi hành còn phức tạp, khó thực hiện.

Đề ra kế hoạch hoạt động năm 2017, Ban Chỉ đạo 389/TP chỉ đạo các lực lượng chức năng tập trung tổ chức đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Tập trung đấu tranh triệt phá các đường dây buôn lậu, hàng giả, tụ điểm buôn lậu, làm hàng giả, kinh doanh trái phép có quy mô lớn, đặc biệt các mặt hàng gây tác hại đến an ninh và trật tự xã hội. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân, đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường phòng chống tiêu cực tham nhũng… Ông Trương Quang Hoài Nam, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Trưởng Ban Chỉ đạo 389/TP yêu cầu các sở, ngành là thành viên Ban Chỉ đạo cần đẩy mạnh công tác phối hợp. Kiểm soát chặt thị trường, mỗi lực lượng cần phải xây dựng kế hoạch riêng. Rà soát các quy định pháp luật trong lĩnh vực kinh doanh hàng hóa nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và môi trường kinh doanh bình đẳng và lành mạnh. Tăng cường công tác tuyên truyền; kêu gọi người dân cùng lực lượng chức năng hợp tác trong việc thực hiện phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại. Đồng thời, thực hiện xây dựng chuỗi cung ứng hàng an toàn để đẩy lùi hàng gian, hàng giả. 

Bài, ảnh: Khánh Nam