Qua những đợt giám sát của Đoàn đại biểu HĐND thành phố vừa qua, nhiều ý kiến của cử tri ngành giáo dục về việc thiếu trường, lớp học, cơ sở vật chất xuống cấp... tiếp tục được đặt ra. Thực trạng này đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục của thành phố.

* Vẫn thiếu phòng, lớp học...

Giờ học của cô trò Trường Tiểu học An Phú.

Trường Tiểu học (TH) An Phú nằm trong hẻm 156, đường Mậu Thân, phường An Phú, quận Ninh Kiều, mang tiếng là ngôi trường nằm ngay trung tâm thành phố nhưng phòng học, phòng chức năng đều chật hẹp, xuống cấp. Có phòng học chỉ vỏn vẹn khoảng 30m2, với 25 học sinh. Giáo viên phải chật vật nhấc từng bước chân mới di chuyển và giảng bài cho học sinh. Theo thầy Huỳnh Tấn Phát, Hiệu trưởng Trường TH An Phú, trường có 5 phòng học và 3 phòng làm việc (trong đó, có phòng trường phải tận dụng để làm phòng làm việc ban giám hiệu và đoàn thể). Cơ sở vật chất chật hẹp, thiếu thốn nên trường không đủ phòng học để tổ chức lớp học 2 buổi/ngày; không có sân chơi, trường phải tận dụng cả sân thượng để các em tập thể dục. Giáo viên rất muốn tổ chức nhiều hoạt động để nâng cao chất lượng dạy học như tổ chức học nhóm nhưng do cơ sở vật chất không đáp ứng nên việc tổ chức gặp khó khăn. Tương tự, phường Cái Khế có 3 trường TH (Cái Khế 1, Cái Khế 2 và Cái Khế 3), cơ sở vật chất đều nhỏ hẹp, xuống cấp nặng. Đơn cử như Trường TH Cái Khế 1, diện tích khoảng 800m2, nền thấp nên mỗi khi vào tháng mưa, nước ngập lênh láng, phụ huynh học sinh đưa rước con em khá vất vả. Theo lãnh đạo Trường TH Cái Khế 1, trường được xây dựng năm từ 1978, sau đó sửa chữa lại vào năm 2003. Đến nay, cột kèo của trường bị mục nát, mái tôn dột, nhà trường không dám chống dột vì... sợ sập.

Không chỉ ở quận Ninh Kiều, một số quận, huyện cũng gặp tình trạng tương tự. Như quận Ô Môn, từ khi chia tách quận (năm 2009) đến nay, đã triển khai 20 dự án xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa các phòng học, phòng chức năng, các công trình vệ sinh,... với tổng kinh phí 135 tỉ đồng; mở rộng đất xây dựng trường học thêm 8,92 ha; qua đó, góp phần đảm bảo điều kiện giảng dạy, học tập cho giáo viên, học sinh. Năm học 2012-2013, toàn quận có 32 trường mầm non, mẫu giáo, TH và THCS. Tuy vậy, một số điểm trường còn nhiều điểm lẻ, xuống cấp; kế hoạch vốn hằng năm thiếu rất nhiều so với nhu cầu đầu tư hiện nay... Ông Nguyễn Hùng Dũng, Trưởng phòng GD&ĐT quận Ô Môn, nói: "Hiện nay, quận vẫn còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, trường lớp; bậc mầm non có trường còn 8-9 điểm lẻ".

Qua thống kê của ngành giáo dục thành phố, trong 85 phường, xã chỉ có 62 trường THCS; một số phường, xã không có trường THCS do mới chia tách. Bậc mầm non còn thiếu trên 230 phòng học, 3 huyện chưa có trường trọng điểm và 4 xã, phường chưa có trường. Số lượng trường THPT phát triển chậm, chưa đáp ứng nhu cầu; chỉ có Trường THPT Châu Văn Liêm đạt chuẩn quốc gia nhưng cũng đang trong tình trạng xuống cấp nặng...

* Cần xây dựng trường, lớp đạt chuẩn quốc gia

Không thể phủ nhận sự quan tâm của thành phố trong việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trường lớp cho các quận, huyện trên địa bàn thành phố. Tính đến cuối năm 2012, thành phố có thêm 15 trường đạt chuẩn quốc gia, nâng tổng số trường đạt chuẩn quốc gia lên 83 trường. Tuy nhiên, với số lượng trường đạt chuẩn vẫn chưa đáp ứng nhu cầu đối với thành phố trực thuộc Trung ương. Mạng lưới trường lớp trên địa bàn thành phố vẫn chưa được đầu tư đúng tầm. Theo lãnh đạo các địa phương, nguyên nhân chủ yếu do thiếu diện tích đất xây dựng trường, nguồn kinh phí đầu tư hạn hẹp...

Đơn cử như quận Ninh Kiều, tính đến năm 2012, số trường đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn quận do ngành giáo dục quận quản lý khá thấp, chỉ có 12/50 trường (chiếm 24%). Theo ông Trần Văn Thiếu, Trưởng phòng GD&ĐT quận, do nhiều lý do mà số trường, lớp trên địa bàn chưa được kiên cố hóa nhiều, đa số diện tích trường học nhỏ hẹp nên không đạt tiêu chuẩn trường đạt chuẩn quốc gia, lại thiếu kinh phí. Do đó, để nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục, rất cần UBND TP cùng các ngành chức năng tháo gỡ khó khăn về vốn, đất xây dựng trường mới và các cơ chế, chính sách, để quận mở rộng mạng lưới trường, lớp.

Đồng tình quan điểm này, theo ông Nguyễn Hùng Dũng, Trưởng phòng GD&ĐT quận Ô Môn, TP Cần Thơ đang trong quá trình phát triển, phấn đấu đến năm 2020, trở thành thành phố công nghiệp. Như vậy, chỉ còn 7 năm nữa để thực hiện mục tiêu này. Tuy nhiên, mạng lưới trường lớp trên địa bàn quận Ô Môn nói riêng, TP Cần Thơ nói chung vẫn còn xuống cấp, manh mún, nhỏ lẻ, cần khẩn trương khắc phục, để "trường ra trường", "lớp ra lớp". Ông Nguyễn Hùng Dũng nói: "Nên chăng, đến 2015, thành phố cần xóa dần điểm lẻ các trường mầm non, TH; hoặc những điểm lẻ trường học có thể chuyển sang làm nhà thông tin, thư viện... phục vụ người dân địa phương".

Trong đợt giám sát của Đoàn đại biểu HĐND thành phố về tình hình quản lý và sử dụng nguồn vốn xây dựng cơ bản dành cho giáo dục năm 2012 và năm 2013 ở quận Ninh Kiều vào cuối tháng 3 vừa qua, bà Võ Thị Hồng Ánh, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho rằng, những năm qua, TP luôn tập trung vốn và ban hành các cơ chế phù hợp để quận Ninh Kiều phát triển trường lớp đạt chuẩn. Số vốn đầu tư xây dựng cho Ninh Kiều chiếm phần lớn so với nhiều quận, huyện. Tuy nhiên, các địa phương cần rà soát tất cả hệ thống trường lớp, lựa chọn địa điểm, vị trí đất phù hợp theo quy hoạch, rồi kiến nghị UBND thành phố xem xét và quyết định xây dựng mới một số trường. Qua đó, tránh tình trạng chồng chéo việc bố trí dự án công trình. Phó Chủ tịch Võ Thị Hồng Ánh nhấn mạnh: "Địa phương cần nghiên cứu kỹ vấn đề xã hội hóa xây dựng trường lớp, tránh tình trạng "khoán trắng" cho nhà đầu tư, để kinh doanh trường, lớp theo kiểu sinh lợi, không phù hợp với khả năng tài chính của người dân địa phương và đầu tư xây dựng trường lớp theo hướng đạt chuẩn quốc gia để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh".

Bài, ảnh: B.Kiên