Chuyển đổi số và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào nuôi trồng thủy sản đang là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm chi phí, kiểm soát tốt dịch bệnh và phát triển bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH). Nông dân TP Cần Thơ đang tích cực áp dụng các giải pháp công nghệ mới để nâng cao hiệu quả nuôi trồng, sản xuất xanh, bền vững.

Người dân tìm hiểu mô hình, thiết bị, công nghệ mới phục vụ nuôi thủy sản tại sự kiện Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Nông nghiệp và Môi trường - VietAgros 2026 tổ chức tại TP Cần Thơ.

Tăng cường ứng dụng công nghệ mới

Những năm gần đây, TP Cần Thơ đẩy mạnh phát triển thủy sản theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị và nuôi trồng theo hướng xanh, sạch, bền vững. Triển khai các hoạt động tập huấn, hỗ trợ, hướng dẫn người dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất giống, nuôi thương phẩm, quản lý môi trường, kiểm soát dịch bệnh, truy xuất nguồn gốc. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu, phát triển chuỗi giá trị và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Đỗ Văn Thừa, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư TP Cần Thơ, cho biết: “Việc tăng cường ứng công nghệ cao, kỹ thuật tiên tiến, cải thiện quản lý môi trường và tối ưu hóa quy trình sản xuất mang lại hiệu quả rõ rệt trong nuôi trồng thủy sản, nâng cao năng suất, giảm rủi ro và phát triển bền vững. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã nuôi tôm nước lợ ứng dụng công nghệ cao và áp dụng các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt giúp tăng năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm so với mô hình nuôi truyền thống”.

Thủy sản là một trong những ngành hàng có thế mạnh tại TP Cần Thơ và vùng ĐBSCL. Hằng năm vùng ĐBSCL đóng góp khoảng 65% sản lượng nuôi trồng thủy sản và 60% sản lượng xuất khẩu thủy sản cả nước. Riêng TP Cần Thơ có sản lượng thủy sản trên 781.850 tấn/năm, diện tích nuôi trên 97.000ha, trong đó tôm nước lợ trên 51.000ha. Theo ông Đỗ Văn Thừa, để thích ứng với những biến động thị trường và môi trường, ngành Nông nghiệp thành phố tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản. Phối hợp các đơn vị có liên quan hỗ trợ người dân, doanh nghiệp nhân rộng mô hình nuôi thủy sản xanh, giảm phát thải và thích ứng BĐKH... Áp dụng các công nghệ mới giúp người nuôi giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và ô nhiễm môi trường, ổn định năng suất.

Sản xuất gắn với nhu cầu thị trường

Nuôi trồng thủy sản đang đối mặt với nhiều thách thức bởi BĐKH, dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng; việc đánh bắt thủy sản trong tự nhiên cũng gặp khó do nguồn lợi suy giảm, chi phí đánh bắt tăng... Do vậy, người dân, doanh nghiệp cần chuyển đổi các hoạt động truyền thống này sang mô hình mới phù hợp yêu cầu phát triển và gắn với nhu cầu thị trường. Chú ý tuân thủ các quy định, giảm khai thác tự nhiên, tăng cường nuôi trồng thủy sản; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật mới, nhất là công nghệ 4.0; áp dụng các giải pháp quản lý sản xuất thông minh và tự động thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data)… nhằm giảm giá thành, nâng cao chất lượng và giá trị chuỗi sản phẩm bền vững.

Bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, cho biết: TP Cần Thơ xác định nông nghiệp là ngành chủ lực đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế. Trong đó, lĩnh vực thủy sản còn nhiều dư địa phát triển, góp phần quan trọng vào thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt hai con số. Thời gian qua, các cấp chính quyền và ngư dân trên địa bàn đã thực hiện tốt công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), qua đó góp phần tạo thuận lợi cho xuất khẩu, thúc đẩy tăng trưởng lĩnh vực nuôi trồng. Đối với ngành thủy sản hiện nay, muốn tăng năng suất, chất lượng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, phát triển bền vững, cần ứng dụng công nghệ thông minh, tự động hóa vào quy trình nuôi trồng thủy sản.

Theo ông Johan van den Ban, Tổng Giám đốc De Heus Việt Nam và châu Á thuộc Tập đoàn Hoàng gia De Heus - Hà Lan, trước các khó khăn trong nuôi thủy sản do tác động của BĐKH, biến đổi môi trường và dịch bệnh, chúng ta cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, bảo vệ môi trường, phát triển sản xuất theo hướng xanh và bền vững. Công ty đang tích cực phối hợp với nông dân tại ĐBSCL, các viện, trường và đơn vị có liên quan để thực hiện các chương trình, dự án phát triển chuỗi liên kết và vùng nuôi thủy sản bền vững. Nông dân Việt Nam rất giỏi trong phát triển nuôi trồng nhiều loại cá và tôm. Tuy nhiên, chúng ta phải cố gắng nhiều hơn trong tìm hiểu nhu cầu và yêu cầu của thị trường quốc tế và cả thị trường trong nước. Đồng thời, tăng cường kết nối, hợp tác trong chuỗi liên kết từ con giống, thức ăn đến nuôi trồng, chế biến và xuất khẩu nhằm nâng cao giá trị và ổn định đầu ra sản phẩm.

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG