Bài cuối: NHỮNG BƯỚC ĐI KHÔNG THỂ CHẦN CHỪ

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế quốc tế, hiệu lực của việc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) ngày càng mở rộng… Những vấn đề này đã và đang đặt kinh tế tập thể cả nước nói chung và TP Cần Thơ nói riêng trước yêu cầu bức bách của sự đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động. Chính vì thế, đẩy mạnh việc tuyên truyền kinh tế tập thể trong mọi tầng lớp nhân dân; xây dựng bước đi thật vững chắc cho kinh tế tập thể; đẩy mạnh thi đua, nhân rộng những điển hình tiên tiến phong trào hợp tác… là những việc làm thiết thực trong giai đoạn hiện nay.

NHỮNG VẤN ĐỀ LỚN ĐANG ĐẶT RA!

Đại hội XI của Đảng bộ TP Cần Thơ đã xác định phương hướng phát triển kinh tế TP Cần Thơ đến 2020: “...Đẩy mạnh phát triển kinh tế với tốc độ cao và bền vững, tập trung chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ thương – nông nghiệp công nghệ cao, làm nền tảng để TP Cần Thơ cơ bản trở thành thành phố công nghiệp trước năm 2020”. Ông Nguyễn Quốc Hải, Chủ tịch Liên minh hợp tác xã (HTX) Cần Thơ, cho biết: Kinh tế hợp tác, HTX hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế, thu hút ngày càng nhiều thành viên tham gia; mở rộng quy mô hoạt động trên cơ sở phát huy nội lực, tranh thủ huy động các nguồn lực bên ngoài kể cả sự hỗ trợ của nhà nước; không ngừng cải thiện nâng cao thu nhập cho xã viên. Kinh tế tập thể phải hướng tới tốc độ tăng trưởng cao hơn, hỗ trợ xã viên có hiệu quả hơn; cùng kinh tế xã viên đóng góp ngày càng quan trọng trong nền kinh tế và trong thúc đẩy tăng trưởng GDP của thành phố; góp phần tích cực xóa đói giảm nghèo một cách bền vững và tạo thêm nhiều việc làm; góp phần cải thiện đời sống văn hóa, xã hội...

Các HTX điển hình tiên tiến của TP Cần Thơ trong phong trào thi đua 2006-2010.

Xuất phát từ yêu cầu trên, theo ông Hải, lựa chọn mô hình HTX cần phải quán triệt các nguyên tắc, bản chất giá trị HTX có hiệu lực thực tiễn, không mang tính hình thức. Ngoài ra, tư tưởng ngán ngại, mặc cảm kinh tế HTX, do hệ quả từ mô hình HTX thời bao cấp để lại; cộng với tâm lý sản xuất nhỏ “đèn nhà ai nấy sáng” đang là một trở lực lớn cho việc phát triển kinh tế hợp tác, HTX.

Những vấn đề đặt ra cho phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn thành phố, ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho rằng: Các ngành, các cấp trên địa bàn thành phố cần quan tâm chăm lo chỉ đạo và hỗ trợ thành phần kinh tế tập thể phát triển nhanh và bền vững hơn. Coi đó là một nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của từng ngành, từng địa phương... Muốn vậy, phát triển kinh tế tập thể không chỉ ở số lượng, quy mô mà còn thể hiện ở đổi mới cách nghĩ, cách làm, tính hiệu quả, sự đóng góp và kinh tế – xã hội đặc biệt là góp phần giảm nghèo trong nông nghiệp, nông thôn. Điều cần chú ý từng HTX, tổ hợp tác phải xây dựng tinh thần tự chủ, phát huy thế mạnh hợp tác để huy động các nguồn lực nhằm nâng cao nội lực. Đồng thời, khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại, giải quyết hài hòa lợi ích của tập thể và thành viên, giữa kinh tế và xã hội, coi trọng nâng cao năng lực quản lý của cán bộ HTX, tổ hợp tác, có kế hoạch sản xuất kinh doanh rõ ràng, đầu tư mở rộng quy mô, ngành nghề, năng động trong liên kết liên doanh, tăng cường các dịch vụ đầu vào, đầu ra hỗ trợ thành viên.

HẬU WTO VÀ VẤN ĐỀ “TAM NÔNG”

Nền kinh tế đất nước hội nhập sâu hơn vào kinh tế toàn cầu, tăng tự do hóa thương mại, tăng áp lực cạnh tranh là thách thức lớn đối với các doanh nghiệp trong nước nói chung, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, kinh tế hộ cá thể. Đây cũng chính là yêu cầu đặt ra cho nhu cầu phát triển kinh tế hợp tác và HTX ngày càng trở nên bức xúc và cấp thiết đối với những người lao động riêng lẻ, hộ kinh doanh cá thể, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo dự báo của Liên minh HTX TP Cần Thơ, giai đoạn 2010 – 2015, tổ hợp tác, HTX của thành phố tiếp tục phát triển mạnh cả về số lượng, về vốn và lao động. Trong đó, đáng chú ý sự liên kết hợp tác trong trong lĩnh vực xây dựng; vận tải và thương mại- dịch vụ... là một yêu cầu tất yếu.

Riêng trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, trước sự cạnh tranh gay gắt buộc phải đạt một bước tiến mới về quy hoạch vùng, về áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, đặc biệt là yêu cầu về nguồn gốc sản phẩm, sự đồng đều chất lượng và số lượng hàng hóa lớn qua chế biến đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nông sản cho tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu. Chính những bước tiến này đặt ra nhu cầu hợp tác trong nông nghiệp thời gian tới là rất lớn. Bởi như các chuyên gia kinh tế kết luận: Phong trào hợp tác, HTX có phát triển thì nông thôn mới có thể đổi mới liên kết làm ăn. Theo Tiến sĩ Nguyễn Đăng Nghĩa, Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam, ba vấn đề cần thiết hiện nay của khu vực “tam nông” là: nâng cao nông trí, tổ chức lại sản xuất và liên kết làm ăn. Phát triển các mô hình làm ăn tập thể hiện nay là bước đi không thể lùi khi hiệu lực WTO ngày càng mở rộng.

Tuy nhiên, làm gì để phát triển kinh tế tập thể, nhất là ở vùng nông thôn trong những bối cảnh hết sức khó khăn hiện nay? Ông Nguyễn Minh Hiền, Phó chi cục trưởng, Chi cục Phát triển nông thôn, TP Cần Thơ, cho rằng: TP Cần Thơ cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu sản xuất, xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, lồng ghép các chương trình hoạt động hỗ trợ khuyến khích giúp kinh tế hộ phát triển và hình thành khu sản xuất hàng hóa tập trung gắn với công nghệ chế biến theo yêu cầu của thị trường. Từng bước vận động xây dựng HTX tại các khu vực này, trên cơ sở nhận thức đúng đắn và tình nguyện tham gia của từng hộ. Song song đó, xây dựng các mô hình HTX điểm hoạt động có hiệu quả, tạo điều kiện cho các HTX, nông dân tham quan học tập. Đây là mấu chốt để thuyết phục nông dân ủng hộ và tham gia phong trào kinh tế tập thể. Mời gọi các doanh nghiệp đưa ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho các HTX như: ứng dụng phân sinh học, nước sạch cho sản xuất, các chương trình phục vụ nông nghiệp công nghệ cao...

ĐẨY MẠNH THI ĐUA, NHÂN RỘNG ĐIỂN HÌNH TIÊN TIẾN

Qua kết quả phong trào thi đua giai đoạn 2005-2010, ông Nguyễn Quốc Hải, Chủ tịch Liên minh HTX TP Cần Thơ, khẳng định: Thi đua là nhân tố quan trọng thúc đẩy tiến trình đổi mới, phát triển và nâng cao kinh tế tập thể. Chính vì thế, không coi thường, xem nhẹ thi đua hoặc triển khai thi đua mang tính hình thức. Phải đánh giá cho được thi đua đã đem lại những chuyển biến gì, xuất hiện những nhân tố tích cực gì, lợi ích của nó ra sao... Thi đua gắn với điển hình phải thực sự chủ động, có kế hoạch và đảm bảo tính bền vững. Phổ biến điển hình không chỉ nêu thành tích mà phải quan tâm nêu bật được cách nghĩ, cách làm, nhân tố mới, tích cực và tính hiệu quả của nó.

Bên cạnh đó, xây dựng mô hình, điển hình tiên tiến là một việc làm quan trọng của thi đua, của phát triển kinh tế tập thể. Liên minh HTX TP Cần Thơ cần chủ động phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể thành phố và quận huyện, thống nhất nội dung phát triển kinh tế tập thể, xây dựng điểm điển hình. Cần coi trọng tuyên truyền phổ biến nhân rộng điển hình bằng các hình thức. Trong đó, việc nghiên cứu, biên soạn tài liệu các điển hình tiên tiến để phổ biến trong các lớp, tập huấn cán bộ xã viên HTX, trong đoàn thể... sẽ có tác dụng tích cực.

Theo Liên minh HTX TP Cần Thơ, phấn đấu, giai đoạn 2010-2015: - Tốc độ tăng trưởng giá trị gia tăng trong khu vực kinh tế tập thể khoảng 10-12% năm; tỷ lệ giá trị gia tăng trong GDP của thành phố từ 3,5- 4%. - Phát triển bình quân mỗi năm từ 150 - 200 tổ hợp tác (có chứng thực của UBND cấp xã, phường thị trấn); thành lập mới 25 HTX, giải thể, hợp nhất từ 10- 15 HTX nâng tổng số HTX vào 2015 khoảng 350 HTX. - Vốn điều lệ tăng từ 30-40%/năm, đến năm 2015 tổng vốn điều lệ đạt từ 900 - 1.000  tỉ đồng. - Xã viên tham gia HTX tăng từ 10-15%/năm, đến 2015  đạt khoảng 25.000 xã viên. - Lao động trong HTX đến 2015 đạt khoảng 30.000 lao động.

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho rằng: Phải xác định nội dung thi đua là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy từng HTX, tổ hợp tác phát triển. Cần tiếp tục cụ thể hóa nội dung thi đua “đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể” một cách thiết thực trong từng đơn vị cơ sở; phát động đến từng xã viên và người lao động; có mục tiêu, chỉ tiêu, công trình thi đua rõ ràng, đánh giá, khen thưởng kịp thời. Trong thi đua, Liên minh HTX phải đóng vai trò nòng cốt, chủ động phối hợp với các sở, ngành, đoàn thể quận huyện đẩy mạnh phong trào thi đua củng cố và nâng cao chất lượng HTX tổ hợp tác trong các ngành, lĩnh vực, địa bàn; xây dựng nhân rộng điển hình tiên tiến; hỗ trợ tạo điều hiện cho HTX, tổ hợp tác hoạt động thuận lợi...

Không chỉ vậy, trong phong trào thi đua, các HTX, tổ hợp tác cần hưởng ứng thực hiện tốt Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Trọng tâm là xây dựng ý thức lao động cần cù, sáng tạo, thực hành tiết kiệm, tinh thần đoàn kết hợp tác, tự lực tự cường trong cán bộ, xã viên và người lao động. Cần đánh giá và lựa chọn các tập thể, cá nhân thực hiện tốt cuộc vận động này để biểu dương, tuyên truyền gương sáng.

***

TP Cần Thơ đã và đang trong quá trình xây dựng và đổi mới. Khu vực kinh tế tập thể của thành phố, một thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, không nằm ngoài quá trình vận động này. Đặc biệt, trong tiến trình Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới thì yêu cầu củng cố, phát triển thành phần kinh tế tập thể theo định hướng “kinh tế nhà nước cùng kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền kinh tế vững chắc của nền kinh tế quốc dân” là một yêu cầu cấp bách.

Bài, ảnh: HÀ TRIỀU