Quý II-2022, tình trạng thiếu việc làm được cải thiện đáng kể, thị trường lao động có dấu hiệu tăng trưởng một cách bền vững. Đây là tín hiệu khả quan đối với nền kinh tế Việt Nam, nhất là trong bối cảnh vẫn còn nhiều rào cản cho sự phục hồi kinh tế.

Phục hồi trong khó khăn

Tháng 5-2022, Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đưa ra dự báo rằng công cuộc phục hồi của thị trường lao động toàn cầu rất khó khăn do tác động của nhiều cuộc khủng hoảng diễn ra đồng thời trên toàn cầu. Số giờ làm việc trên toàn cầu của quý I-2022 giảm, thấp hơn 3,8% so với quý IV-2019, tương đương với mức thâm hụt 112 triệu việc làm toàn thời gian. ILO cũng dự báo mức giờ làm việc dự kiến trong quý II-2022 thấp hơn 4,2% so với mức trước đại dịch, tương đương với mức thâm hụt 123 triệu việc làm toàn thời gian trên toàn cầu. Những dự báo kém lạc quan của ILO cũng phản ánh rằng, nền kinh tế của nhiều quốc gia đang chịu tác động rất lớn từ đại dịch COVID-19 và các căng thẳng chính trị, kinh tế làm chậm đà phục hồi sản xuất kinh doanh, gây nên tình trạng thiếu việc làm.

Báo cáo Triển vọng kinh tế toàn cầu tháng 6-2022 của Ngân hàng Thế giới (WB) đã nhận định sau hơn hai năm đại dịch, cùng với tác động từ cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine, hoạt động kinh tế toàn cầu giảm mạnh, tăng trưởng dự kiến chỉ đạt 2,9% năm 2022, giảm 1,2 điểm phần trăm so với dự báo đưa ra vào tháng 1-2022. Hoạt động kinh tế của các nền kinh tế phát triển bị kìm hãm do giá năng lượng tăng, điều kiện tài chính kém thuận lợi và gián đoạn chuỗi cung ứng. Tăng trưởng của các nền kinh tế phát triển được dự báo sẽ giảm mạnh, từ 5,1% năm 2021 xuống còn 2,6% năm 2022, thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 1-2022. Tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển và mới nổi cũng sẽ giảm khoảng một nửa, từ mức 6,6% năm 2021 xuống còn 3,4% năm 2022, thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với dự báo trong tháng 1-2022.

Mặc dù đưa ra những dự báo kém lạc quan, nhưng với Việt Nam, nhiều tổ chức quốc tế đã đánh giá lạc quan về đà phục hồi kinh tế. Nguyên nhân do dịch bệnh được kiểm soát tốt, cùng với việc triển khai đồng bộ các chính sách, giải pháp phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội, sự nỗ lực vượt bậc của doanh nghiệp (DN) đã thúc đẩy đà tăng trưởng. Theo Tổng Cục thống kê, quý II-2022, lao động từ 15 tuổi trở lên có việc làm là 50,5 triệu người, tăng 504.600 người (tương ứng tăng 1,01%) so với quý I-2022 và tăng 701.800 người (tương ứng tăng 1,41%) so với cùng kỳ năm 2021. Cả khu vực thành thị và khu vực nông thôn đều tăng số lao động có việc làm.

Trong đó, lao động có việc làm trong ngành dịch vụ tăng cao nhất, với 19,8 triệu người có việc làm, tăng 429.800 người so với quý I-2022 và tăng 353.800 người so với cùng kỳ năm 2021. Chứng tỏ ngành dịch vụ có sự phục hồi mạnh mẽ sau 2 năm sụt giảm mạnh do tác động của đại dịch COVID-19. Đồng thời, ngành nông nghiệp và công nghiệp, số việc làm tăng trong quý II cũng khá ấn tượng; so với cùng kỳ năm trước, tăng lần lượt là 138.000 người và 210.000 người.

Theo Tổng Cục thống kê, tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi quý II-2022 là 1,96%, giảm 1,05 điểm phần trăm so với quý I và giảm 0,64 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2021. Số người thiếu việc làm trong độ tuổi lao động quý II là 881.800 người, giảm 263.000 người so với cùng kỳ năm 2021. Đây là kết quả của việc thực hiện chương trình phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội theo Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ trong hỗ trợ người lao động quay trở lại thị trường lao động…

Vẫn cần giải pháp bền vững hơn

Theo ghi nhận của Tổng Cục thống kê, quý II năm nay, thu nhập của người lao động không giảm so với các năm trước mà tăng trưởng dương. Mức tăng khoảng 542.000 đồng (tăng 8,9%) so với cùng kỳ năm 2021 và tăng 19,7% (gần 1,1 triệu đồng) so với mức thu nhập của cùng kỳ năm 2020. Sự tăng trưởng trong thu nhập bình quân của lao động làm việc ở cả 21 ngành kinh tế so với cùng kỳ năm 2021. Một số ngành có tốc độ tăng trưởng khá như: Khai khoáng đạt mức 9,7 triệu đồng/người/tháng, tăng 17,1% (tương ứng tăng 1,4 triệu đồng) so với cùng kỳ năm trước; công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 7,4 triệu đồng, tăng 12,4% (tăng khoảng 818.000 đồng); sản xuất và phân phối điện đạt 9,6 triệu đồng, tăng 10,7%, (tăng 928.000 đồng); dịch vụ lưu trú ăn uống đạt 6,2 triệu đồng, tăng 10,2%, (tăng 572.000 đồng)... Thu nhập bình quân tháng của lao động làm công hưởng lương quý II là 7,5 triệu đồng, tăng khoảng khoảng 707.000 đồng so với cùng kỳ năm 2021.

Tính chung 6 tháng đầu năm 2022, thu nhập bình quân tháng của người lao động là 6,5 triệu đồng, tăng 5,3% (tăng 326.000 đồng) so với cùng kỳ năm 2021 và tăng 11% (tăng khoảng 646.000 đồng) so với cùng kỳ năm 2020. Thu nhập bình quân tháng của lao động làm công hưởng lương trong 6 tháng đầu năm 2022 là 7,4 triệu đồng, tăng khoảng 417.000 đồng so với cùng kỳ năm 2021 và tăng 699.000 đồng so với cùng kỳ năm 2020.

Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên 6 tháng đầu năm 2022 cả nước có 51,4 triệu người. Trong đó, 50,3 triệu người có việc làm (tăng 417.000 người); số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động gần 1,1 triệu người, giảm 47.600 người so với cùng kỳ năm 2021. Cả 3 khu vực kinh tế đều có số lao động có việc làm tăng. Tỷ lệ thiếu việc làm ở khu vực thành thị và nông thôn đều giảm so với năm 2021.

Theo Tổng Cục thống kê, sự quyết liệt của Chính phủ, các cấp, các ngành trong triển khai chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ đã làm bức tranh thị trường lao động Việt Nam 6 tháng có nhiều khởi sắc. Số lao động bị ảnh hưởng tiêu cực bởi đại dịch COVID-19 đã giảm mạnh, số người gia nhập lực lượng lao động tiếp tục tăng, lao động có việc làm tăng mạnh, đặc biệt là trong khu vực dịch vụ. Tuy nhiên, tới đây, thị trường lao động Việt Nam vẫn có thể đối mặt với nhiều khó khăn thách thức do tác động từ bên ngoài. Vì vậy cần sẵn sàng các kịch bản ứng phó trước các biến chủng mới của SARS-CoV-2. Thực hiện đồng bộ giải pháp tài khóa và tiền tệ; kiểm soát lạm phát và tạo điều kiện tối đa cho người lao động tham gia thị trường lao động.

GIA BẢO