Khu dân cư 19ha ở phường Thới Bình được UBND tỉnh Cần Thơ (cũ) quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 vào năm 2003. Tuy nhiên, hơn 7 năm qua, quy hoạch này chỉ thực hiện trên diện tích rất nhỏ, nhưng đến nay chưa được điều chỉnh lại, làm ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều hộ dân đang sinh sống trong khu vực này.

Khu nhà dọc theo rạch Cái Khế nằm trong quy hoạch khu dân cư 19ha phường Thới Bình.

Ngày 12-11-2003, UBND tỉnh Cần Thơ (cũ) ban hành Quyết định số 4111/QĐ-UB (gọi tắt là QĐ 4111) về việc Phê duyệt quy hoạch (QH) chi tiết 1/500 Khu dân cư 19ha ở phường Thới Bình (thành phố Cần Thơ cũ) nay là quận Ninh Kiều. Cơ cấu QH bao gồm: đất dân cư hiện hữu trong khu vực QH được giữ lại để nâng cấp và cải tạo; khu biệt thự xây dựng mới cặp bờ sông phía hai bên cầu Xô Viết Nghệ Tĩnh; khu chung cư xây dựng mới bố trí cặp rạch Cái Khế (đoạn từ cầu Nhị Kiều đến cầu Cái Khế). Về công trình công cộng, QH giữ lại các công trình hành chính trên đường Hùng Vương; còn bến xe Cần Thơ và cây xăng phải di dời để xây dựng trụ sở UBND TP Cần Thơ cũ (nay là UBND quận Ninh Kiều); vị trí đất của Quân khu 9 xây dựng siêu thị; Trường Tiểu học Thới Bình chuyển thành Trường Mẫu giáo cho khu vực QH. Theo QH, dãy nhà dân cặp theo tuyến đường Hùng Vương và đường Nguyễn Trãi được giữ lại theo hiện trạng; dãy nhà dân hai bên đường Đinh Tiên Hoàng và mạng lưới đường nội bộ được mở rộng, người dân tự chỉnh trang cho phù hợp với kiến trúc tổng thể. Các công trình nhà ở xây dựng mới, bao gồm nhà biệt thự đơn lập (300m2/căn), nhà ở chung cư với chiều cao tối đa là 10 tầng... Ngoài những tuyến đường đã có sẵn, như: Bùi Thị Xuân, Đinh Tiên Hoàng, Phan Đăng Lưu, Hùng Vương, Nguyễn Trãi, QH còn có 8 tuyến đường nội bộ khu dân cư dự mở có lộ giới từ 12-17m. Khu vực QH có diện tích 190.000m2, bao gồm: đất dân cư tự cải tạo trong dự án là 55.881m2, nhà biệt thự 4.524m2, đất xây dựng nhà chung cư 13.010m2, đất công trình công cộng 19.689m2, đất công viên cây xanh 12.498m2;...

Mục tiêu của QH là nhằm cải thiện điều kiện kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị khu vực trung tâm thành phố và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, hơn 7 năm qua, QH Khu dân cư 19 ha phường Thới Bình mới chỉ thực hiện được một vài công trình, như: Đường Đinh Tiên Hoàng, Siêu thị Citimart Cần Thơ, trụ sở UBND quận Ninh Kiều... Phần lớn diện tích QH còn lại như: 8 tuyến đường dự mở, các khu nhà biệt thự, nhà chung cư cao tầng,... vẫn còn trên giấy. Tiếp xúc với chúng tôi, nhiều người dân cho biết mang tiếng là QH đang thực hiện, nhưng trên thực tế QH này chưa thực hiện gì cả. Bởi vì các hạng mục đã thực hiện là phần đất không phải giải phóng mặt bằng và không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Phần còn lại của QH ảnh hưởng trực tiếp đến người dân cũng là phần “cốt” của QH khu dân cư, như: đường dự mở, nhà chung cư, nhà biệt thự,... hầu như chưa có gì; trạm xăng, bến xe ở đường Hùng Vương cũng chưa di dời.

Bà Lâm Thị Kim Hồng, Phó Trưởng khu vực 2, phường Thới Bình, cho biết: “QH Khu dân cư 19 ha phường Thới Bình chậm thực hiện khiến nhiều hộ dân ở đây rất bức xúc. QH công bố đã lâu nhưng đến nay nhiều nơi vẫn chưa thấy động tĩnh gì, trong khi người dân trong khu vực QH cứ chờ đợi và bị thiệt thòi nhiều quyền lợi”. Theo bà Lâm Thị Kim Hồng, khu vực 2 có 506 hộ dân nằm trong vùng QH, trong đó có khoảng 1/2 số hộ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi QH, trừ những hộ nằm ở các nơi được QH là khu dân cư tự cải tạo. Tiếp xúc với chúng tôi, nhiều hộ nằm trong khu QH này tỏ ra khá bức xúc. Anh Nguyễn Văn Dũng cho biết: “5-6 năm nay không nghe nhắc gì tới việc QH, nhưng đến khi lên phường để làm thủ tục xin cấp phép xây dựng nhà, tôi mới “chết điếng” hay QH này vẫn còn hiệu lực. Theo đó, gia đình tôi chỉ được cất nhà tạm, dù có “giấy đỏ” đàng hoàng. Mọi thứ đã chuẩn bị sẵn sàng để khởi công đành phải đình lại”. Tương tự, khi thực hiện thủ tục vay vốn ngân hàng, anh Trần Văn Vĩnh mới hay nhà, đất của mình nằm trong QH “đang thực hiện”. Anh Vĩnh nói: “Tôi được UBND phường phê duyệt vào hồ sơ vay ngân hàng là “nhà đất nằm trong khu vực QH”, nên số tiền vay ít và thời hạn vay chỉ có 1 năm. QH cứ “treo” như vậy người dân chúng tôi bị thiệt thòi đủ thứ”.

QH đô thị phải được định kỳ xem xét, rà soát, đánh giá quá trình thực hiện để kịp thời điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Thời hạn rà soát định kỳ đối với QH chung, QH phân khu là 5 năm, QH chi tiết là 3 năm, kể từ ngày QH đô thị được phê duyệt.       (...) Căn cứ tình hình phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố tác động đến quá trình phát triển đô thị, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt QH đô thị quyết định việc điều chỉnh QH đô thị. (Trích Điều 46, Luật Quy hoạch Đô thị năm 2009)

Ông Nguyễn Văn Bé Em, Chủ tịch UBND phường Thới Bình, quận Ninh Kiều, cho biết: “ Theo quy định, QH chưa có quyết định thu hồi đất, người dân được thực hiện các quyền sử dụng đất đã được Luật Đất đai quy định, nhưng về nhà ở chỉ được xây dựng nhà tạm. Hiện nay, do QH 19 ha phường Thới Bình còn hiệu lực, nên người dân trong vùng QH chỉ được cấp giấy phép xây dựng tạm. Người dân cũng phải cam kết tự tháo dỡ, di dời nhà mà không được bồi thường khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất, thực hiện công trình theo QH”. Theo ông Nguyễn Văn Bé Em, đây chính là vấn đề bức xúc nhất của người dân. Một hộ dân nhiều khi làm lụng vất vả cả đời mới cất được căn nhà để ở, khi Nhà nước thực hiện QH thì sẽ “trắng tay”. Mặt khác, ở trong căn nhà chờ thực hiện QH, làm sao an tâm sản suất, kinh doanh? Về vấn đề xác nhận trong hồ sơ vay ngân hàng là nhà đất nằm trong QH, ông Bé Em cho biết thêm: “Chúng tôi hiểu được những khó khăn của người dân, nhưng nếu không xác nhận như vậy, chúng tôi phải chịu trách nhiệm mọi hậu quả về sau”.

Những bức xúc của người dân trong QH nói trên đã được chính quyền địa phương và bà con cử tri phản ánh nhiều lần với các cơ quan chức năng, nhưng đến nay vẫn chưa có gì tiến triển. Mặt khác, QH Khu dân cư 19 ha phường Thới Bình hơn 7 năm qua đã có nhiều thay đổi trên thực tế, nhiều điểm trong quyết định QH đã không còn phù hợp với thực tế. Do đó, các cơ quan có thẩm quyền cần sớm tiến hành kiểm tra, rà soát, điều chỉnh nhằm giảm thiểu thiệt thòi cho người dân.

Bài, ảnh: QUỐC TRƯỞNG