Thúy Ngân (đứng) đang thử việc tại một tiệm Internet trên đường 30-4, phường Hưng Lợi.

Thử việc là một việc ai cũng phải làm khi đi xin việc, lâu thì vài tháng, nhanh cũng đôi ba tuần. Nhưng dù lâu hay nhanh thì thử việc cũng là khoảng thời gian đầy thử thách của mỗi người lao động, nhất là đối với các bạn trẻ mới ra trường cần việc. Nếu không nỗ lực, kiên trì, tỉnh táo thì khó lòng vượt qua chặng đường cam go này.

Mỹ Hiền (ở phường An Khánh, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ) kể về những ngày đầu thử việc của mình bằng những “kỷ niệm khó quên”. Mới ra trường, thấy có công ty tư nhân ở Trung tâm thương mại Cái Khế - Cần Thơ tuyển nhân viên kế toán, Hiền nộp đơn thi và đậu ngay. Làm mấy tuần đầu mọi việc suôn sẻ, Hiền thấy mừng vì sắp qua được cửa ải thử việc. Ai dè chiều hôm đó sếp kêu lên mắng cho một trận tơi tả vì tội nhập lộn số liệu phải đền bù gần 5 triệu đồng, ai làm người ấy chịu. Choáng váng, Hiền xin được kiểm tra lại và phát hiện người nhầm chính là sếp, thay vì coi báo cáo tuần này, sếp lại coi của tuần trước. Sáng hôm sau, Hiền đến thu xếp đồ đạc dọn đi thì sếp vào, trước mặt mọi người, sếp xin lỗi về sự nhầm lẫn của mình và mong Hiền ở lại. Sau đó, Hiền được giao làm công việc thu ngân với một đồng nghiệp nhỏ tuổi hơn. Hiền kể: “Tiền thu vào rất nhiều và có đủ loại. Lúc đầu mình thờ ơ lắm, nhưng sau thấy cô đồng nghiệp làm mà không chú ý gì cả thì mình không thể không nghĩ. Tiền nhiều thế, hàng hóa lại bộn bề ai mà kiểm hết. Nhưng mình tự nhủ phải luôn trung thực và làm việc tốt”. Sau một thời gian thử việc nữa trôi qua không có sự cố nào, giờ Hiền đã ký được hợp đồng dài hạn làm kế toán cho công ty. Sau này, Hiền mới biết cô đồng nghiệp làm chung là người nhà của ông chủ. Trước Hiền đã có mấy người bị đuổi vì không nén nổi lòng tham.

Thực tế có không ít bạn trẻ khi đi xin việc, trong giai đoạn đầu, thường bị chiêu bài “không đạt yêu cầu” của chủ bóc lột. Như trường hợp P.H.T., sinh viên Trường Đại học Cần Thơ, đang ở trọ trên đường 3-2, quận Ninh Kiều. Gần nhà trọ T. có một đại lý bánh kẹo khá lớn, đăng bảng tìm người phân loại, kiểm hàng, thời gian thử việc là một tháng, hưởng 70% lương, nếu làm tốt sẽ ký hợp đồng. T. xin vào làm. Hết hạn thử việc, bà chủ yêu cầu thử thêm nửa tháng nữa cho chắc ăn. Sau đó, bà viện đủ lý do để đẩy T. đi và nhận người khác, rồi lại sa thải. T. cay đắng nói: “Thử việc là cần, nhưng đừng vin vào đó để chèn ép những cánh chim mới chập chững vào đời. Chúng tôi không ngại khó, chỉ mong được hòa mình trong một bầu không khí thân thiện, chân tình. Giá mà những người đi trước chịu mở lòng ra một chút!”. Thúy Ngân, hiện đang làm việc tại một tiệm Internet ở phường Hưng Lợi, tâm sự: “Em đã đi làm rất nhiều nơi, chỗ nào cũng gặp cửa ải thử việc. Chủ thông cảm còn đỡ, bằng không thì có sai sót mình tự chịu. Ở đây lương khá, còn được bao ăn ở. Em sẽ cố gắng để được nhận vào làm chính thức”.

Chị Trần Ngọc Minh, chủ một tiệm Internet khá lớn trên đường 30-4, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều cho biết tính tình của ứng viên là điều chị quan tâm nhất khi nhận người làm. Chị Minh bộc bạch: “Dù thử việc nhưng tôi vẫn cho nhân viên hưởng đầy đủ lương và các chế độ. Nếu không đạt yêu cầu tôi sẽ điều chỉnh, không được nữa thì nói ngay để các em đi tìm việc chỗ khác. Tôi không chèn ép hay bóc lột sức lao động của người khác, luôn tuân thủ đúng hợp đồng lao động”.

Theo chị Minh, nhiều bạn trẻ hiện nay khi đi làm thường ít chú ý tới hợp đồng lao động. Điều này sẽ gây thiệt thòi cho người lao động khi gặp sự cố. Chị Minh khuyên, dù thử việc, người lao động nên yêu cầu chủ làm hợp đồng đàng hoàng hoặc có thể thỏa thuận miệng nếu là công việc đơn giản, thời gian thử việc ngắn. Người lao động phải có sự chuẩn bị kỹ về tâm lý, chuyên môn phù hợp với công việc mình cần làm. Nhà tuyển dụng nên tôn trọng, tạo điều kiện cho các ứng viên thể hiện mình. Khi hai bên có sự hợp tác tốt thì sẽ không có chuyện đáng tiếc xảy ra trong thời gian thử việc.

Bài, ảnh: KIỀU CHINH