Thời gian gần đây sản xuất nông nghiệp “tử tế” - “nói không với thuốc hóa học” đang lan tỏa sâu rộng và được nhiều nông dân nhiệt tình hưởng ứng. Tại xã Tân Thuận Tây, TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, nông dân trồng xoài sử dụng chế phẩm sinh học được ủ từ thảo dược tự nhiên để phòng trừ sâu, bệnh hại, sử dụng phân hữu cơ tự ủ để tăng độ tơi xốp cho đất trồng. Cách làm này đã giúp nhà vườn ở đây tạo ra được nguồn nông sản sạch cung cấp cho cộng đồng mà còn là giải pháp giúp nông dân tăng lợi nhuận nhờ tiết kiệm chi phí đầu tư.
Hơn một năm qua, nhiều nhà vườn trồng xoài trong Tổ hợp tác (THT) sản xuất xoài theo hướng hữu cơ sinh học Tân Thuận Tây, ở xã Tân Thuận Tây, TP Cao Lãnh hầu như không phải tốn nhiều chi phí để mua thuốc hóa học để phòng trị sâu rầy hại xoài. Thay vào đó bằng cách tự ủ dung dịch từ gừng, tỏi, ớt với rượu trắng các nhà vườn ở đây đã tạo ra nhiều loại chế phẩm trở thành “khắc tinh” của nhiều loại sâu bệnh hại trên cây xoài.
Bên cạnh việc sử dụng chế phẩm sinh học tự chế, nhà vườn tại THT này còn tự ủ phân hữu cơ từ rác thải sinh học và phế phẩm trong sản xuất nông nghiệp để tăng cường dinh dưỡng cho đất trồng. Theo ước tính của nhà vườn, trước đây trung bình một năm chi phí đầu tư cho một công xoài (1.300m2), nhà vườn phải bỏ ra từ 9 - 10 triệu đồng, trong khi đó hiện nay với việc sử dụng các chế phẩm sinh học và phân bón hữu cơ tự chế đã giúp nhà vườn tiết kiệm khoảng từ 40 - 50% chi phí đầu tư. Con số này không những có ý nghĩa về mặt kinh tế mà nó còn có tác động xã hội rất lớn.
Chia sẻ về hiệu quả sau khi lựa chọn canh tác xoài theo hướng hữu cơ, ông Đặng Văn Những, Tổ trưởng THT sản xuất xoài theo hướng hữu cơ sinh học Tân Thuận Tây, cho biết: “Sau khi các nhà khoa học cảnh báo về sự suy thoái của hệ sinh thái đất ở khu vực canh tác xoài tại xã Tân Thuận Tây, những nhà vườn như chúng tôi đã thật sự thức tỉnh. Chúng tôi hiểu chỉ có thay đổi kỹ thuật canh tác thì mới có thể gắn bó bền lâu với nghề nông. Với sự giúp đỡ của các nhà khoa học, doanh nghiệp đã giúp cho nông dân chúng tôi thay đổi tập quán canh tác, chúng tôi giảm dần việc sử dụng các thành phần hóa học trên vườn xoài. Thay vào đó, việc quản lý sâu rầy, dịch hại sẽ được kiểm soát bằng các chế phẩm sinh học được bào chế từ các loại thảo dược có sẵn tại địa phương. Dinh dưỡng của đất được được trả lại bằng các nguồn phân hữu cơ được ủ hoai mục từ động thực vật tại chỗ. So với cách làm cũ thì sản xuất theo hướng hữu cơ sẽ mất nhiều công sức và thời gian hơn nhưng đổi lại chi phí đầu tư sẽ giảm khoảng từ 40-50% so với trước đây. Cái mà nhà vườn tâm đắc nhất khi tham gia mô hình này là việc không còn phải tiếp xúc với hóa chất và còn giúp người nông dân tự tin với nông sản mình tạo ra”.
Nhờ những thay đổi trong sản xuất và kiểm soát chặt chẽ khâu đầu vào nên sản phẩm xoài của nhà vườn trong THT đều đáp ứng các tiêu chí khắt khe của doanh nghiệp thu mua. Trong năm 2019 với hầu hết sản lượng xoài THT đều được Công ty An Thiên Thảo, tỉnh Lâm Đồng bao tiêu với mức giá từ 22.000-25.000 đồng/ kg. Với nhiều nhà vườn đây là mức giá mơ ước, bởi theo ý kiến của nhiều nhà vườn thì xoài Cát Chu giá cố định khoảng từ 15.000-18.000 đồng/kg thì nhà vườn đã có lãi.
Định hướng phát triển mô hình canh tác xoài theo hướng hữu cơ tại địa phương, bà Lê Thị Mai Trinh, Chủ tịch UBND xã Tân Thuận Tây, cho biết: THT sản xuất xoài theo hướng hữu cơ sinh học Tân Thuận Tây có khoảng gần 30 thành viên theo đuổi mô hình canh tác xoài theo hướng hữu cơ, với tổng diện tích khoảng trên 20ha và trong năm tới địa phương cũng đang dự kiến vận động nhiều nhà vườn khác tham gia nhiều hơn vào mô hình sản xuất này. Bởi phát triển mô hình nông nghiệp bền vững, gắn với trách nhiệm cộng đồng là con đường phát triển tất yếu. Đây những những là tiền đề quan trọng trong việc xây dựng phát triển nguồn nguyên liệu nông sản sạch phục vụ xuất khẩu, chế biến mà đây còn là trách nhiệm của những người sản xuất với cộng đồng. Địa phương rất đồng tình và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để nông dân thay đổi tập quán canh tác theo hướng bền vững này.
Bài, ảnh: VÂN KHÁNH
