Phát triển kinh tế bền vững, tôn trọng quy luật tự nhiên là một trong những mục tiêu mà mọi hoạt động thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH) ở TP Cần Thơ và ĐBSCL hướng đến. Đặc biệt, quá trình hội nhập và phát triển, TP Cần Thơ đã và đang hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế triển khai phần việc, công trình, dự án thích ứng BĐKH mang lại hiệu quả cao.

Góc bờ kè sông Cần Thơ thuộc Dự án phát triển TP Cần Thơ và tăng cường khả năng thích ứng của đô thị.

Hợp tác ứng phó BĐKH

Chị Nguyễn Thị Tuyết Hồng, phường Long Tuyền, phấn khởi: “Trước đây, tuyến đường dọc kênh Mương Khai, Cái Sơn thường xuyên sạt lở vào mùa khô và ngập sâu mỗi khi triều cường, khiến việc đi lại rất khó khăn. Từ ngày cầu Âu Hàng Bàng và hệ thống kè, đường giao thông hoàn thiện, diện mạo khu vực đã thay đổi hẳn, khang trang, sạch đẹp hơn, tạo điều kiện cho người dân mở rộng kinh doanh, ổn định cuộc sống”.

Công trình cầu Âu Hàng Bàng, kè và đường giao thông dọc kè kênh Mương Khai là các hạng mục thuộc Dự án Phát triển TP Cần Thơ và tăng cường khả năng thích ứng của đô thị do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ. Dự án đã xây dựng hơn 9km kè dọc sông Cần Thơ, Cái Sơn, Mương Khai, kết hợp hệ thống âu thuyền, cổng ngăn triều và trạm bơm hiện đại... Công trình không chỉ bảo vệ vùng lõi trung tâm thành phố trước rủi ro ngập lụt, chỉnh trang đô thị mà còn tăng cường kết nối giao thông, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) và nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai cho địa phương.

WB đã và đang tích cực hỗ trợ TP Cần Thơ ứng phó BĐKH thông qua các dự án trọng điểm, như Dự án Thích ứng khí hậu tổng hợp và sinh kế bền vững, Dự án Chuyển đổi nông nghiệp bền vững (VnSAT)… Nổi bật gần đây là Dự án chống chịu khí hậu và chuyển đổi tổng hợp vùng ĐBSCL tại TP Cần Thơ (MERIT) nhằm tăng cường khả năng thích ứng cho đô thị và người dân trước tác động của BĐKH. Với tổng mức đầu tư gần 2.999 tỉ đồng, WB cam kết hỗ trợ toàn diện về kỹ thuật, đặc biệt là xây dựng khung an toàn môi trường - xã hội, quản lý đấu thầu, tài chính... Dự án Phát triển thủy sản bền vững TP Cần Thơ cũng được thống nhất phương án đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao hiệu quả khai thác, nuôi trồng thủy sản, năng lực quản lý và gia tăng giá trị sản phẩm thủy sản. Dự án có tổng kinh phí thực hiện 992,3 tỉ đồng.

Bà Julia M. Fraser, Giám đốc vùng Đông Á và Thái Bình Dương - WB, nhận định: “TP Cần Thơ và cả ĐBSCL là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH. Do đó, đầu tư các dự án tăng cường khả năng chống chịu BĐKH là rất cần thiết. Mục tiêu của các dự án ứng phó BĐKH tại TP Cần Thơ góp phần giúp thành phố nâng cao khả năng chống chịu của sản xuất nông nghiệp, ổn định đời sống cộng đồng dân cư trước tình trạng BĐKH cực đoan. Bên cạnh đó, các hoạt động này còn giúp Cần Thơ hiện thực hóa mô hình nông nghiệp phát thải thấp và phát triển bền vững thời gian tới…”.

Tiếp tục phát huy

Theo Cục Thống kê TP Cần Thơ, thành phố hiện có 123 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 7.055,84 triệu USD (trong khu công nghiệp 46 dự án; ngoài khu công nghiệp 77 dự án); có 291 dự án đầu tư trong nước ngoài khu công nghiệp đang quản lý theo dõi tiến độ thực hiện, tổng vốn đăng ký khoảng 232.362,85 tỉ đồng; có 336 dự án đầu tư trong nước trong khu công nghiệp, tổng vốn đăng ký 135.296,77 tỉ đồng… Ngoài ra, thành phố đang phối hợp triển khai thực hiện nhiều dự án, công trình ứng phó BĐKH, phát triển đô thị, sản xuất an toàn, bền vững từ các tổ chức quốc tế.

Điển hình như Dự án nghiên cứu tác động KT-XH của biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam (Dự án GEMMES) do Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) thực hiện qua Quỹ WARM (Quản lý nước và tài nguyên thiên nhiên). Với mạng lưới hơn 4.000 dự án tại 160 quốc gia, AFD tài trợ cho Việt Nam (trong đó có Cần Thơ) gần 2,1 tỉ Euro thông qua 90 dự án tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng và nông nghiệp bền vững. TP Cần Thơ đang triển khai Dự án đô thị xanh thích ứng BĐKH tại Ngã Bảy, tổng kinh phí hơn 1.211 tỉ đồng từ vốn vay AFD, ODA và vốn đối ứng. Thành phố đề nghị AFD tiếp tục cử chuyên gia hỗ trợ chuyển giao các kết quả nghiên cứu từ Dự án GEMMES vào thực tiễn nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Cần Thơ mong muốn AFD tiếp tục đồng hành trong lộ trình phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, bảo tồn đa dạng sinh học và nhân rộng các mô hình đô thị carbon thấp phù hợp với điều kiện thực tế. Thành phố cũng đề xuất phía đối tác xem xét hỗ trợ nguồn kinh phí từ Quỹ WARM để sớm triển khai dự án nâng cấp và cải tạo đô thị Long Mỹ trong thời gian tới.

Ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nhấn mạnh: “Trong tiến trình hội nhập, Cần Thơ đã phối hợp với nhiều tổ chức quốc tế triển khai các dự án chiến lược cho sự phát triển bền vững của thành phố và cả vùng ĐBSCL. Thời gian tới, thành phố sẽ cùng các bộ, ngành và đối tác quốc tế đẩy nhanh tiến độ các công trình ứng phó BĐKH. Thành phố mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ để tăng cường năng lực chống chịu cho nông nghiệp, bảo vệ sinh kế người dân và tạo động lực phát triển KT-XH trong bối cảnh mới”.

Bài, ảnh: HÀ VĂN