Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ sáng 26-5 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu TP Cần Thơ phải xây dựng kịch bản cụ thể để tăng trưởng 2 con số và nghiên cứu đề xuất Trung ương thực hiện các cơ chế đặc thù, đột phá để thúc đẩy phát triển thành phố toàn diện. Ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng cũng chính là kỳ vọng của người đứng đầu Chính phủ với thành phố trung tâm vùng ĐBSCL, là đòi hỏi TP Cần Thơ phải vươn lên mạnh mẽ để thật sự là “đầu tàu phát triển của vùng” và xa hơn là cực tăng trưởng quốc gia ở phía Nam.
Tại buổi làm việc, Thủ tướng ghi nhận và biểu dương những thành tựu quan trọng mà Cần Thơ đạt được thời gian qua trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Song, Thủ tướng cũng thẳng thắn nhận định, với vai trò trung tâm vùng, những thành tựu mà Cần Thơ đạt được chưa xứng tiềm năng và yêu cầu phát triển mới mà Trung ương đặt ra cho thành phố. Nghị quyết số 59-NQ/TW, ngày 5-8-2020, của Bộ Chính trị “Về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” đặt mục tiêu đến năm 2030 Cần Thơ là thành phố sinh thái, văn minh, hiện đại; là trung tâm của vùng về dịch vụ thương mại, du lịch, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, giáo dục và đào tạo, y tế chuyên sâu, khoa học công nghệ, văn hóa, thể thao; là đô thị hạt nhân vùng ĐBSCL. Thế nhưng, đến nay, giữa vị thế, mục tiêu mà Nghị quyết đã xác lập cho thành phố với sức bật và kết quả phát triển thực tế vẫn còn khoảng cách đáng suy nghĩ.
Các số liệu thống kê được báo cáo tại buổi làm việc cho thấy tốc độ tăng trưởng GRDP của Cần Thơ chưa tương xứng với vai trò đầu tàu vùng; năng lực thu hút đầu tư chiến lược còn hạn chế; kinh tế dịch vụ chất lượng cao phát triển chưa mạnh; nông nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế số đã hình thành nhưng chưa rõ nét; cảng biển, cảng hàng không quốc tế chưa được khai thác đúng tiềm năng; không ít dự án lớn chậm triển khai; một số “điểm nghẽn” về thủ tục, giải phóng mặt bằng, giải ngân đầu tư công kéo dài nhiều năm…
Vì thế, yêu cầu hàng đầu mà Thủ tướng nêu ra đối với TP Cần Thơ lúc này là phải chủ động nghiên cứu, đề xuất với Trung ương các cơ chế đặc thù mới, các mô hình thí điểm mới, những không gian phát triển mới. Đây là yêu cầu có tính bản lề cho những bước phát triển đột phá tiếp theo. Yêu cầu này của Thủ tướng cho thấy, muốn trở thành một cực tăng trưởng quốc gia, Cần Thơ phải dám đi trước trong cải cách thể chế phát triển vùng; hình thành tư duy điều hành theo chuẩn của một “trung tâm tăng trưởng”. Muốn vậy, từng sở, ngành, từng địa phương, từng cấp lãnh đạo phải nhanh chóng chuyển từ tư duy “quản lý hành chính” sang “quản trị phát triển”; từ “giải quyết thủ tục” sang “tạo lập môi trường tăng trưởng”.
Cùng với đó, thành phố sớm tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài nhiều năm. Quy hoạch vùng ĐBSCL điều chỉnh theo Quyết định số 616/QĐ-TTg ngày 4-4-2026 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định rõ vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm đổi mới sáng tạo vùng của Cần Thơ. Nếu thành phố không tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công, không xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, không cải cách mạnh thủ tục hành chính, không tạo ra được môi trường đầu tư hấp dẫn… thì lợi thế trung tâm vùng sẽ dần bị chia sẻ. Trong xu thế hội nhập và cạnh tranh phát triển hiện nay, chậm một nhịp có thể mất cả cơ hội chiến lược. Một đầu tàu phát triển của vùng không thể bị níu chân bởi cơ chế xử lý công việc chậm, thiếu liên thông, tròn vai nhưng thiếu tầm.
Quan trọng hơn, Cần Thơ phải tạo được các động lực tăng trưởng mới thay cho mô hình tăng trưởng cũ đang dần tới hạn. Đây là yêu cầu chiến lược được Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh khi đề cập các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, cảng biển, logistics, đô thị thông minh, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số… với mong muốn Cần Thơ sớm trở thành trung tâm logistics hiện đại; trung tâm nông nghiệp công nghệ cao; trung tâm dữ liệu, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ở ĐBSCL. Muốn vậy, không gian phát triển của Cần Thơ không chỉ là địa giới hành chính thành phố mà phải là toàn vùng ĐBSCL. Theo đó, Cần Thơ phải thực sự là “nhạc trưởng liên kết vùng”, dẫn dắt các chuỗi giá trị mới về logistics, nông nghiệp xanh, công nghiệp chế biến sâu, kinh tế số, du lịch sông nước, kinh tế carbon thấp… Không xây dựng được vai trò dẫn dắt vùng, Cần Thơ khó vươn lên trở thành cực tăng trưởng quốc gia.
Để xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thực chất, hiệu quả, nâng cao chất lượng quản trị, Thủ tướng yêu cầu thành phố phải tiếp tục kiện toàn bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn hơn, số hóa hơn, phản ứng nhanh hơn, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn. Trong kỷ nguyên cạnh tranh bằng tốc độ và dữ liệu, nếu phương thức điều hành vẫn theo lối cũ thì rất khó tạo ra những bước phát triển có tính đột phá. Và một vấn đề mang ý nghĩa nền tảng lâu dài mà Thủ tướng khuyến nghị là Cần Thơ phải phát triển theo hướng đô thị đáng sống, có chiều sâu văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội. Gợi ý của Thủ tướng về việc nghiên cứu mô hình nhà ở cho thuê dài hạn với giá hợp lý cũng là lời nhắc nhở: tăng trưởng không chỉ là có con số đẹp về GRDP mà phải không ngừng nâng cao chất lượng sống của người dân.
Chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng chính là kỳ vọng của người đứng đầu Chính phủ về một cuộc chuyển động của cả hệ thống chính trị thành phố để tạo ra những bước đột phá phát triển mới. Có đủ bản lĩnh chính trị, dám vượt khỏi tư duy an toàn, dám đi trước trong cải cách thể chế, dám hành động, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích phát triển lâu dài của vùng và đất nước, tin rằng Cần Thơ hoàn toàn có thể trở thành cực tăng trưởng quốc gia mới ở phía Nam - một trung tâm phát triển hiện đại, năng động, có sức dẫn dắt và lan tỏa mạnh mẽ cho toàn vùng ĐBSCL trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.
HUY HƯNG
