* NGUYỄN THỊ BÌNH
Nguyên Phó Chủ tịch nước

Trong các Dự thảo văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI có nhấn mạnh đến vai trò xã hội, vấn đề an sinh xã hội, vấn đề phúc lợi xã hội... Điều đó là cần thiết. Chúng ta không thể chỉ tập trung vào những vấn đề kinh tế, mà xem nhẹ vấn đề an sinh xã hội, chăm lo đến con người. Vì để phát triển mạnh nền kinh tế thì phải có nguồn nhân lực tốt.

Theo quan điểm của chúng ta, vấn đề công bằng xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nó không phải là vấn đề trong phạm trù văn hóa xã hội, mà còn là vấn đề chính trị xã hội. Nếu khoảng cách giàu nghèo quá lớn, có nghĩa là có sự phân phối không công bằng trong xã hội và tất yếu sẽ đưa đến sự xung đột giữa các tầng lớp, giai cấp trong xã hội.

Hiện trong xã hội chúng ta, mọi người đều thấy khoảng cách giàu nghèo ngày càng giãn ra. Và điều đáng lưu ý, những người có thu nhập thấp sống càng khó khăn vì vật giá leo thang quá nhanh, đồng tiền của ta cũng mất giá. Tôi cho rằng một nguyên nhân của điều đó là nạn tham nhũng trong bộ máy Nhà nước và cả trong cơ quan của Đảng. Điều thứ hai là chế độ lương hiện nay còn bất hợp lý giữa các ngành trong bộ máy Nhà nước của ta. Tại sao có ngành như điện lực, dầu khí, một số công ty kinh doanh của Nhà nước, một cán bộ bình thường có thể có lương mười triệu đồng hay hơn; trong khi một cơ quan khác của Nhà nước có người đã công tác sau mười năm chỉ được khoảng ba triệu đồng, nghĩa là gấp ba lần hay hơn. Tại sao lãnh đạo Tổng công ty Kinh doanh vốn Nhà nước có thể ăn lương 45 triệu đồng? Không rõ trên cơ sở nào mà các cơ quan có trách nhiệm lại quy định như vậy? Nói chung, với mức lương thấp như hiện nay, một số cán bộ, công nhân viên không thể sống với tiền lương; càng không thể lo cho gia đình. Vì vậy, không ít người phải nghĩ đến làm thêm hoặc thậm chí tìm cách hợp lý hóa việc sử dụng ngân sách của Nhà nước bằng nhiều cách. Việc đó trở thành một thói quen phổ biến. Đâu cũng phong bì phong bao, nhiều người gọi đó là “văn hóa phong bì”... ảnh hưởng đến uy tín và hiệu quả hoạt động của các cơ quan Đảng, Nhà nước, không loại trừ ai.

Vì vậy nếu đặt ra mục tiêu sau năm 2015, sẽ tăng lương tối thiểu gấp hai lần cũng không thể giải quyết được vấn đề. Cần nghiên cứu cải cách chế độ tiền lương một cách toàn diện. Trước hết cần bảo đảm người làm công ăn lương sống được theo mặt bằng của phát triển về kinh tế và không có sự chênh lệch quá lớn giữa các ngành, và theo nguyên tắc người làm giỏi, làm tốt phải được đãi ngộ tương xứng với công sức bỏ ra; khuyến khích nâng cao năng suất lao động, phát triển trí tuệ (hiện nay năng suất lao động của chúng ta còn rất thấp).

Đề nghị trong Dự thảo “Chiến lược kinh tế xã hội 2011 – 2020” nêu “sớm cải cách tiền lương” để xã hội ta có sự công bằng xã hội hơn và lành mạnh hơn.