Sự bùng nổ của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ 4.0 tạo chất xúc tác làm cho phong trào tăng gia sản xuất tại các xã xây dựng nông thôn mới (NTM) của TP Cần Thơ thêm nở rộ. Người nông dân “một nắng hai sương” giờ đây nhàn nhã hơn với các phương pháp làm nông thông minh; họ cũng nhanh chóng bắt nhịp xu thế thị trường bằng việc sản xuất sạch, có chứng nhận và đăng ký nhãn hiệu độc quyền.

Nhà vườn xã Tân Thới, huyện Phong Điền dùng điện thoại thông minh điều khiển hệ thống tưới nước cho vườn sầu riêng.

Linh hoạt bắt nhịp xu thế

Tôi đến xã NTM Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh vào những ngày cuối năm 2021 và tận mắt chứng kiến những đổi thay của một xã vùng xa vừa được công nhận xã NTM nâng cao. Cùng tôi đi dạo trên con lộ 4m khang trang, sạch đẹp, ông Nguyễn Ðăng Quang, người dân xã Thạnh An, bộc bạch: “Nói về thay đổi khi đi lên xã NTM rồi NTM nâng cao thì không sao kể hết nhưng cái rõ nhất là phương thức canh tác của bà con nơi đây. Người dân Thạnh An vốn gắn bó với cây lúa, nghề mà ông bà mình thường nói “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Nhưng đó là chuyện xưa rồi, việc trồng lúa giờ đây đã được cơ giới hóa hoàn toàn từ khâu làm đất đến cắt gặt, thu gom. Ngay đến việc bón phân, xịt thuốc, tưởng chừng không thể thiếu bàn tay con người thì nay đã có máy bay không người lái làm thay. Mỗi vụ lúa, nông dân chỉ việc thăm đồng theo dõi sâu bệnh để phòng trị kịp thời và đến mùa thu hoạch thì ngồi tính sản lượng và chốt lời thôi”.

Hợp tác xã Vườn cây ăn trái Trường Khương A, xã Trường Long, huyện Phong Ðiền vào mùa thu hoạch. Hòa cùng với tiếng cười nói rộn rã, không khí tất bật, bà con xã viên tranh thủ khoe với tôi chuyện hợp tác xã vừa đón nhận giấy chứng nhận nhãn hiệu vú sữa Trường Khương A do Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp. Ðây là nỗ lực của cả hợp tác xã trong 2 năm qua. Ông Trần Văn Chiến, Giám đốc Hợp tác xã Vườn cây ăn trái Trường Khương A, khoe: “Thổ nhưỡng nơi đây thích hợp trồng vú sữa. Vì vậy mà vú sữa Trường Khương A trở thành trái cây đặc sản, có hương vị riêng không lẫn vào đâu được. Do dịch COVID-19, bà con hợp tác xã rất lo lắng về đầu ra của trái vú sữa. Nhưng nhờ được trồng theo quy trình VietGAP, làm ăn uy tín nhiều năm nên khách hàng vẫn tin dùng. Mặt khác vú sữa của chúng tôi còn được cấp mã số vùng trồng nên vẫn duy trì xuất khẩu được sang thị trường Hoa Kỳ”.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ trao giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể vú sữa Trường Khương A cho HTX Vườn cây ăn trái Trường Khương A. 

Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Thiên, xã Trường Xuân B, huyện Thới Lai bà con đang tập trung chiếu đèn kích thích ra hoa trái vụ cho cây thanh long đón Tết. Theo ông Huỳnh Văn Lẹ, thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Phước Thiên, mỗi năm, thanh long cho trái khoảng 6-8 lứa. Thanh long là cây ưa nắng, ánh sáng, trổ hoa trong điều kiện ngày dài, đêm ngắn. Từ tháng 9, 10 dương lịch là vào mùa nghịch vì ngày ngắn, đêm dài không đủ ánh sáng cho cây quang hợp. “Nếu để thanh long ra hoa tự nhiên thì gần như không ra được hoa nào. Thế nhưng nếu dùng đèn chiếu thì mình hoàn toàn điều khiển được tỷ lệ ra hoa và thời điểm thu hoạch của thanh long. Vụ thanh long Tết chia làm 2 lứa (trước Tết và sau Tết), các thành viên trong hợp tác xã chia ngày để chiếu đèn nên tới khi thu hoạch cũng rải đều các ngày. Nhờ đó, nguồn cung thanh long ổn định, không xảy ra tình trạng cung vượt cầu và kết quả là nhà nào cũng bán được giá” - ông Huỳnh Văn Lẹ chia sẻ.

Sẵn sàng nhập cuộc

Nông dân, hợp tác xã, tổ hợp tác tại các xã xây dựng NTM của thành phố đã hưởng ứng và sẵn sàng tâm thế chuyển hướng sang nền nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh. Ông Nguyễn Ðăng Quang bộc bạch: “Nông dân bây giờ phải nhanh chóng nhập cuộc làm nông 4.0 nếu không sẽ bị bỏ lại phía sau. Tôi mong muốn hạ tầng điện, đường, trường trạm của xã tiếp tục được đầu tư hoàn thiện, mạng wifi, 4G, 5G bao phủ khắp mọi nơi. Bởi nó là nền tảng để nông dân chúng tôi thay đổi, thu nhận thêm nhiều thông tin mới và cũng là điều kiện để kéo doanh nghiệp về đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp 4.0 tại xã nhà”.

Không chỉ thay đổi nếp nghĩ mà cách làm của nông dân tại các xã NTM cũng đã chuyển hướng theo chiều sâu, tầm nhìn cũng xa hơn. Ông Trần Văn Chiến phấn khởi: “Chúng tôi đã được chứng nhận VietGAP, có mã số vùng trồng và nay nhận được công nhận nhãn hiệu độc quyền. Ðây là thông điệp niềm tin về chất lượng trái vú sữa Trường Khương A gửi đến khách hàng trong và ngoài nước. Ðể hợp tác xã thêm lớn mạnh, chúng tôi sẽ liên kết thêm nhiều nhà vườn mở rộng vùng trồng và tiến hành làm mã vạch truy xuất nguồn gốc sản phẩm để vú sữa Trường Khương có thể đi xa hơn”.

Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc xuất xứ cho một số sản phẩm chủ lực TP Cần Thơ vừa được đưa vào vận hành.

Ðại dịch COVID-19 vừa qua càng cho thấy, trước những biến động từ thị trường, sản phẩm đạt chất lượng, khẳng định uy tín trên thị trường vẫn đảm bảo đầu ra, giá bán khá ổn định. Vì vậy, ngành Nông nghiệp thành phố kiên định mục tiêu hướng nông dân sang các mô hình sản xuất thông minh, sản xuất sạch, có chứng nhận và đăng ký thương hiệu. Ông Trần Thái Nghiêm chia sẻ: “Chúng ta vừa làm, vừa nghiên cứu rút kinh nghiệm nên trên thực tế không tránh được sự gãy đổ. Ðiều quan trọng là sự nỗ lực, quyết tâm của các bên cùng nhau tiến về phía trước. Vừa qua, thành phố đưa vào vận hành Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc xuất xứ cho một số sản phẩm chủ lực TP Cần Thơ tại địa chỉ: www.chonongsancantho.vn. Hệ thống này hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và kết nối cung cầu cho các sản phẩm nông, đặc sản và sản phẩm đạt chứng nhận OCOP. Qua kênh thông tin này, doanh nghiệp, nông dân có thể chia sẻ thông tin trong quá trình canh tác; liên kết cung ứng vật tư nông nghiệp, tìm đầu ra cho nông sản một cách gần gũi và thiết thực nhất”.

* * *

Những ngày cuối năm tiết trời mát dịu, chia tay bà con lòng tôi vui vui và thấy tràn đầy hy vọng trước sự hăng say lao động, tinh thần cầu tiến và vô cùng nhạy bén trước tín hiệu thị trường của người nông dân quê mình. Tinh thần ấy, đức tính ấy đã và đang được hỗ trợ tích cực từ các công nghệ tiên tiến. Ðây là cơ hội, bước đệm để “số hóa” các xã không chỉ hoàn thành mục tiêu NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu mà còn hướng mục tiêu cao hơn là nông thôn thông minh.

Bài, ảnh: MỸ THANH