04/06/2019 - 17:51

Sản xuất nông sản sạch - an toàn còn nhiều khó khăn 

Thời gian gần đây liên tục xuất hiện tình trạng thực phẩm không an toàn, người tiêu dùng rất lo ngại khi mua phải những thực phẩm này. Anh Bùi Văn Sanh, Cửa hàng trưởng Cửa hàng nông sản an toàn huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp, cho biết: "Bản thân tôi cũng nhận thức được nhu cầu có thực phẩm sạch của người dân nên mới thành lập cửa hàng. Ban đầu tôi cố gắng đi tìm nguồn nguyên liệu ở những hợp tác xã có uy tín để đặt hàng. Sau đó cửa hàng tự tạo vùng nguyên liệu để cung cấp trực tiế​p cho cửa hàng...''.

 Khách hàng chọn mua nông sản tại Siêu thị Big C. Ảnh: MINH HUYỀN

Cung chưa gặp cầu

Khi nhận thức của người tiêu dùng về thực phẩm sạch dần tăng lên, nhu cầu về thực phẩm sạch và an toàn được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong tương lai. Đó là cơ hội vàng cho những người có ý định kinh doanh cửa hàng thực phẩm sạch.

 Cửa hàng nông sản xanh - sạch trên địa bàn quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Đây là cửa hàng thứ 8 được ngành công thương thành phố đưa vào hoạt động khoảng 2 năm trở lại đây. Cửa hàng chuyên kinh doanh các sản phẩm nông sản hữu cơ- vi sinh (không có chất hóa học) trong và ngoài nước như: gạo, trái cây, rau xanh, mỹ phẩm sinh học; thực phẩm dinh dưỡng nhập khẩu. Đối với mặt hàng thực phẩm, để người tiêu dùng yên tâm chọn lựa, tiêu chí an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Cụ thể là hàng hóa phải đảm bảo truy xuất được nguồn gốc, có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy công bố chất lượng đối với từng sản phẩm; bao bì sản phẩm đẹp, bắt mắt, cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho người tiêu dùng.

 Theo ông Nguyễn Minh Toại - Giám đốc Sở Công thương thành phố Cần Thơ, việc kiểm tra an toàn thực phẩm, nhất là ở kênh phân phối truyền thống được quan tâm thường xuyên. Theo đó, ngành công thương nỗ lực phối hợp với Ban Quản lý các chợ, lực lượng quản lý thị trường, cơ quan thú y… kiểm soát chặt chẽ đầu vào của hàng hóa nông sản, thực phẩm. Đặc biệt đối với chuỗi cửa hàng nông sản sạch, vấn đề an toàn lại càng quan trọng hơn. Bởi, hàng hóa trôi nổi trên thị trường khó kiểm soát hết, còn các cửa hàng kinh doanh thực phẩm sạch cũng chưa thật sự tuân thủ đầy đủ các quy định của ngành. Chính vì chưa tạo được lòng tin với người tiêu dùng, một số cửa hàng hoặc lặng lẽ đóng cửa, hoặc bán cầm chừng vì ế ẩm.

Tình trạng cầu không gặp cung được cho rằng có nguyên nhân từ việc liên kết giữa các cơ sở sản xuất nông sản sạch còn khá lỏng lẻo, chủ yếu mạnh ai nấy làm. Một số cơ sở sản xuất và doanh nghiệp phân phối vẫn chạy theo những lợi ích trước mắt mà bỏ quên vấn đề an toàn cho người sử dụng, thông qua việc không tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất và trà trộn sản phẩm kém chất lượng vào tiêu thụ.

Liên kết với nông dân còn gặp khó

Ông Nguyễn Hoàng Cung, cố vấn chuỗi cửa hàng nông sản sạch Cần Thơ, nói: Để mâm cơm gia đình an toàn hơn, nhiều bà nội trợ đã lựa chọn mua thực phẩm tại các cửa hàng gắn mác "sạch" với giá đắt gấp đôi thậm chí gấp 3-4 lần giá thực phẩm bán ngoài chợ. Người tiêu dùng chấp nhận bỏ ra số tiền lớn hơn nhưng liệu sản phẩm có thật sự là thực phẩm sạch? Để giải quyết khúc mắc này, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu nghĩ đền chuyện liên kết với nông dân để xây dựng vùng nguyên liệu, không chỉ đảm bảo nguồn nông sản cung cấp mà còn thực hiện được tiêu chí an toàn, sạch và chất lượng cao cho người tiêu dùng.

Anh Bùi Văn Sanh, Cửa hàng trưởng Cửa hàng nông sản an toàn huyện Cao Lãnh - Đồng Tháp, cho biết: Nhiều vùng nguyên liệu như lúa-gạo, rau màu, trái cây, gia súc - gia cầm ở Đồng bằng sông Cửu Long theo tiêu chí sạch, an toàn đã được doanh nghiệp liên kết bao tiêu cho bà con nông dân.

Nhiều doanh nghiệp cho biết, hoạt động sản xuất của họ là hướng vào người nông dân thông qua các hợp tác xã để thực hiện chủ trương tạo giá trị và gia tăng thêm lợi nhuận cho người nông dân. Theo đó, doanh nghiệp sẽ đầu tư giống, phân bón đồng thời cử cán bộ kỹ thuật về làm việc với người dân và quan trọng hơn cả là giá thu mua nông sản được cam kết từ thời điểm ký kết hợp đồng và thường cao hơn giá thị trường khoảng 20-30%.

Không những vậy, khi tham gia vào mô hình sản xuất nông sản sạch, người nông dân đã nhận thức rõ hơn về các tiêu chuẩn quốc tế trong quy trình sản xuất GAP, VietGAP. Bởi, chỉ có con đường này, nông sản làm ra mới có thể chen chân vào các cửa hàng nông sản sạch, các siêu thị, được người tiêu dùng trong và ngoài nước chấp nhận.

Ông Nguyễn Phú Hiệp, Hợp tác xã xoài Mỹ Hội, huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp, sở hữu vườn xoài rộng 7 công đang cho trái, từ khi sản xuất theo hướng hữu cơ đã giảm được khoảng 90% các loại phân thuốc hóa học. Xoài sản xuất theo quy trình kỹ thuật, đảm bảo an toàn có giá cao hơn từ 10.000-15.000 đồng/kg và luôn hút hàng, trong khi xoài không đạt chuẩn có khi không tiêu thụ được. Vườn xoài của ông hiện là địa chỉ xanh của các cửa hàng nông sản sạch ở tỉnh Đồng Tháp và đặc biệt sản phẩm xoài sạch của ông còn có mặt ở các siêu thị nước ngoài.

Nhưng hiện nay không ít hộ nông dân tham gia vào mô hình sản xuất sạch lại đang rơi vào tình cảnh không mong muốn. Mặc dù mô hình sản xuất VietGAP được thực hiện từ nhiều năm nay, nhưng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vẫn chưa đưa ra được nhãn sản phẩm chung để chứng nhận đối với các sản phẩm đạt tiêu chuẩn này. Trong khi các hộ sản xuất, tổ hợp tác nhỏ lẻ không đủ khả năng làm bao bì sản phẩm, nên không có sự khác biệt rõ ràng giữa sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP và các sản phẩm thông thường trên thị trường.

Ông Triệu Công Đỉnh, Chủ nhiệm HTX Rau an toàn Long Tuyền - quận Bình Thủy - TP Cần Thơ, là người có thâm niên trong việc trồng rau an toàn ở Cần Thơ. Là nhà cung cấp nông sản an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP cho khá nhiều cửa hàng nông sản sạch ở thành phố, thời gian gần đây ông cũng rất lo lắng về đầu ra của những mặt hàng do chính mình và bà con xã viên của Hợp tác xã rau an toàn Long Tuyền sản xuất. Theo ông Triệu Công Đỉnh, mặc dù Hợp tác xã sản xuất rau sạch, có chứng nhận VietGAP, nhưng khi đem ra chợ bán, người tiêu dùng vẫn nghi ngờ và ít chấp nhận, vì giá bán cao hơn rau thông thường. Một bộ phận người tiêu dùng có khi không tin vào các giấy tờ chứng nhận VietGAP, đồng thời cũng không phân biệt được rau sản xuất theo quy trình đảm bảo an toàn với rau sản xuất theo quy trình bình thường. Thực tế cho thấy việc kinh doanh thực phẩm sạch, an toàn đã có mặt tại các thành phố lớn nhưng phát triển rất manh mún và nhanh chóng thất bại. Theo những người trong ngành, cứ 10 cửa hàng thực phẩm an toàn mở ra thì chỉ số ít   cửa hàng là có thể tồn tại lâu dài, còn lại hầu hết đều đóng cửa sau vài tháng hoạt động.

Theo các chuyên gia, để nông sản sạch và người tiêu dùng có nhu cầu thực sự gặp nhau, cần có cơ chế chính sách đủ mạnh hỗ trợ cho các cơ sở, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn, nhằm thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm.

Kỉnh Huy - Công Du

Chia sẻ bài viết
Từ khóa
nông sản sạch