Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam có đến 3% dân số nhiễm viêm gan siêu vi C (VGSV C), là nước có số người mắc mới và tử vong ngày càng cao. Do đây là căn bệnh mạn tính, biểu hiện âm thầm, chi phí điều trị cao, chưa được thanh toán BHYT. Làm thế nào để giúp người nhiễm VGSV C điều trị bệnh kịp thời, đỡ tốn kém? Đây là vấn đề mà nhiều bác sĩ chuyên khoa nội nhiễm đang trực tiếp điều trị cho bệnh nhân VGSV C ở các viện trường tại TP Hồ Chí Minh và TP Cần Thơ rất quan tâm…

Kỹ thuật viên của Trung tâm Chẩn đoán Y khoa TP Cần Thơ đang xét nghiệm  tìm vi - rút VGSV C bằng máy xét nghiệm sinh học phân tử CAP/CTM 48 của Tập đoàn Roche (Thụy Sĩ).

Từ năm 2012 đến nay, Trường ĐH Y Dược Cần Thơ đã tổ chức 3 lớp đào tạo liên tục về kinh nghiệm Chẩn đoán và điều trị VGSV C cho gần 200 bác sĩ chuyên khoa nội nhiễm đang công tác tại các viện, trường ở ĐBSCL. Đây là chương trình đào tạo liên tục do Bộ Y tế quy định, nhằm giúp các bệnh viện tuyến dưới tiếp thu kinh nghiệm từ các bác sĩ đã điều trị thành công nhiều ca VGSV C. Bác sĩ CKII Nguyễn Hữu Chí, Phó chủ nhiệm Bộ môn Nhiễm (Trường ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh), vừa giảng dạy về lý thuyết vừa hướng dẫn thực tế lâm sàng, tại các khóa đào tạo do Trường ĐH Y Dược Cần Thơ tổ chức, cho biết: "Hiện nay, VGSV C có thể chữa khỏi, theo 2 phác đồ điều trị của châu Âu, được Bộ Y tế công nhận. Chi phí điều trị một ca VGSV C khoảng từ 150 -200 triệu đồng, tùy theo mức độ nhiễm bệnh. Thời gian qua, nhiều bệnh nhân ở ĐBSCL đến TP Hồ Chí Minh điều trị, đã không kiên trì dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Nguy hại hơn là người bị VGSV C nghiện rượu, bia, nếu không tuyệt đối cử rượu, bia, thì dù tốn rất nhiều tiền điều trị vẫn không khỏi bệnh, thậm chí nguy cơ tử vong rất cao".

Ông Nguyễn Văn Lung, 47 tuổi, ở huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ đang điều trị VGSV C tại Bệnh viện ĐH Y Dược Cần Thơ, kể: "Năm trước, tôi thường xuyên bị nóng sốt, đi bác sĩ tư điều trị hết bệnh nhưng cứ tái đi tái lại. Tôi đến khám bệnh tại Bệnh viện ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh, kết quả xét nghiệm tôi bị VGSV C. Nhờ Bệnh viện ĐH Y Dược TP Hồ Chí Minh tư vấn chu đáo, hướng dẫn tôi về Bệnh viện ĐH Y Dược Cần Thơ điều trị. Tại đây, bác sĩ cho biết, tôi phải điều trị suốt 48 tuần. Do phải uống thuốc, chích thuốc mỗi ngày nên cơ thể tôi rất đau đớn, mệt mỏi. Có lúc, tôi muốn buông xuôi. Nhưng nhờ người thân hết lòng chăm sóc, động viên, bác sĩ tận tâm điều trị, tôi đã vượt qua được bệnh tật". Còn ông Trần Thanh Châu, 38 tuổi, ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ, bị VGSV C từ cuối năm 2011, nhưng đầu năm 2013 mới vào Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ điều trị. Ông Châu nói: "Kết quả xét nghiệm tôi bị VGSV C do Phòng Xét nghiệm Bệnh nhiệt đới của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới (TP Hồ Chí Minh) thực hiện. Lúc đó, tôi thấy người còn khỏe mạnh nên chủ quan, không điều trị. Đến nay, khi sức khỏe sa sút, tôi vào Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ khám, thì bệnh viện yêu cầu tôi phải làm xét nghiệm lại. Tôi rất hối hận, vì vừa tốn thêm cả triệu đồng để làm xét nghiệm, mà bệnh lại nặng hơn trước.

Nguyên nhân lây nhiễm vi - rút VGSV C cũng như vi - rút HIV là qua truyền máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Theo tài liệu hướng dẫn về chẩn đoán và điều trị VGSV C của Trường ĐH Y Dược Cần Thơ: Điều tra dịch tễ học nghiên cứu trên 1.000 bệnh nhân nhiễm vi - rút VGSV C thì có đến 50% bị mạn tính. Trong số người bị VGSV C mạn tính, có 75% sẽ bị xơ gan, ung thư gan nếu không điều trị kịp thời. Người nghiện rượu nhiễm vi- rút VGSV C nguy cơ ung thư gan cao gấp đôi bình thường. Nguy hại nhất là hầu hết bệnh nhân nhiễm vi- rút VGSV C không có triệu chứng rõ rệt, đến khi xảy ra tổn thương gan không hồi phục. Do đó, đối với đối tượng nằm trong diện nguy cơ cao, cần phải tầm soát bệnh để điều trị kịp thời. Để tầm soát bệnh, người nghi nhiễm vi - rút VGSV C phải làm xét nghiệm máu. Hiện nay, tại TP Cần Thơ có các Bệnh viện: Đa khoa Hoàn Mỹ Cửu Long, Đa khoa Trung ương Cần Thơ, Đa khoa TP Cần Thơ, Trung tâm Chẩn đoán Y khoa TP Cần Thơ, đã trang bị máy xét nghiệm sinh học phân tử, có chức năng phát hiện vi-rút VGSV C. Tuy nhiên, chi phí xét nghiệm và điều trị VGSV C đều không nằm trong danh mục dịch vụ được thanh toán bảo hiểm y tế. Tùy theo tuýp bệnh, người nhiễm VGSV C sẽ phải điều trị theo phác đồ 24 tuần hoặc 48 tuần. Trong đó, có những trường hợp người bệnh phải uống và chích thuốc mỗi ngày, chi phí rất tốn kém. Bác sĩ CKII Huỳnh Thị Kim Yến, Trưởng bộ môn Nhiễm của Trường ĐH Y Dược Cần Thơ kiêm Phó khoa Nhiễm của BVĐK Trung ương Cần Thơ, cho biết: "Để bệnh nhân VGSV C mãn tính được điều trị khỏi bệnh thì việc dùng thuốc chỉ là điều kiện cần, vấn đề quan trọng là giúp bệnh nhân có ý chí vượt qua bệnh tật. Vì vậy, cần phải có sự quan tâm chia sẻ từ những người thân, bạn bè, đồng nghiệp".

Tóm lại, bệnh VGSV C hiện nay là vấn đề y tế toàn cầu, gia tăng mạnh mẽ trong đại dịch nhiễm HIV/AIDS và quan trọng nhất là chưa có thuốc chủng ngừa. Để hạn chế lây nhiễm cho cộng đồng, những người có nguy cơ cao cần phải tầm soát để điều trị kịp thời, tránh được biến chứng nguy hiểm. Bệnh nhân nhiễm VGSV C nếu điều trị kịp thời theo đúng phác đồ thì sẽ khỏi bệnh, duy trì được chất lượng cuộc sống.

Bài, ảnh: ĐÌNH KHÔI