Chị em trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh nên thường xuyên tư vấn sức khỏe định kỳ.

Theo thời gian, phụ nữ qua dần tuổi thanh xuân, bước vào thời kỳ tiền mãn kinh với nhiều triệu chứng bất thường, xáo trộn về tâm sinh lý. Nếu không được chuẩn bị chu đáo cả về sức khỏe lẫn tâm lý, chị em dễ rơi vào tình trạng trầm cảm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe hằng ngày.

Gần đây chị Hà (50 tuổi, ở quận Ninh Kiều) mặt mày phờ phạc, da tóc khô, tính khí thất thường, khi vui khi buồn, hay cáu gắt, khác hẳn sự điềm tĩnh trước đây. Chị than phiền hay khó ngủ, thường giật mình lúc nửa đêm, người bốc hỏa, mặt nóng phừng phừng, ăn không có cảm giác ngon miệng. Chuyện chăn gối chị cũng không màng đến. Sau một thời gian vất vả chịu đựng những triệu chứng bất thường đó, chị Hà đã đi khám bác sĩ và được tư vấn chị đang bước vào giai đoạn tiền mãn kinh. Lúc đó, chị mới giật mình nhớ ra mấy tháng nay kinh nguyệt bất thường, không đều đặn hàng tháng.

Rất nhiều chị em phải khổ sở, khó chịu với những triệu chứng bất thường của thời kỳ tiền mãn kinh. Theo bác sĩ Nguyễn Việt Quang, Trưởng khoa Hiếm muộn, Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, giai đoạn tiền mãn kinh của phụ nữ Việt Nam thường diễn ra từ 48 đến 50 tuổi, kéo dài từ 1 năm đến 2 năm. Khi qua khỏi giai đoạn tiền mãn kinh, nếu chu kỳ kinh nguyệt không còn xuất hiện kéo dài trên 1 năm thì xem như chính thức bước vào giai đoạn mãn kinh. Ở giai đoạn tiền mãn kinh, kinh nguyệt người phụ nữ bất thường, không đều đặn hàng tháng và thường có một số triệu chứng như: bốc hỏa do rối loạn vận mạch, mặt nóng phừng, đổ mồ hôi đêm, khó ngủ, hay lo âu, tính tình thay đổi... Tất cả phụ nữ đều trải qua giai đoạn tiền mãn kinh, nhưng tùy theo thể trạng, cơ địa của mỗi người mà mức độ các triệu chứng diễn biến nặng hay nhẹ. Đối với phụ nữ có thể trạng gầy thì triệu chứng tiền mãn kinh xuất hiện ở mức độ nặng hơn; còn phụ nữ mập mạp, nhờ có sự hỗ trợ của estrogen nên ảnh hưởng ít hơn.

Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh với những biểu hiện rối loạn về nội tiết tố dẫn đến khó chịu, bứt rứt, chị em nên tìm đến bác sĩ để được thăm khám và tư vấn kịp thời. Đối với những trường hợp này, chị em cần được sự hỗ trợ về nội tiết thay thế nhằm bù lại lượng nội tiết bị thiếu hụt trong cơ thể. Có thể sử dụng thuốc uống, làm giảm các triệu chứng rối loạn nội tiết tố, cải thiện tình hình sức khỏe. Tuy nhiên, nhiều chị em nhầm lẫn thuốc bổ sung nội tiết tố nữ với thuốc ngừa thai. Ngoài ra, việc bổ sung nội tiết tố thiếu hụt phải được sự tư vấn, chỉ định của bác sĩ chuyên khoa chứ không được sử dụng tùy tiện như quảng cáo của nhiều nhãn hàng thực phẩm chức năng. Một số chị em tự ý mua các loại thực phẩm chức năng với mong muốn thay đổi nội tiết tố nhưng thực sự không giải quyết được vấn đề, bởi theo y học hiện đại, thực phẩm chức năng không còn là chỉ định chính trong giải quyết thiếu hụt nội tiết tố. Nội tiết tố thay thế chỉ dùng trong những trường hợp điển hình.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn tiền mãn kinh, sự thay đổi nội tiết tố ít nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, dẫn đến một số bệnh lý phổ biến nên chị em cần được kiểm tra các bệnh lý như: tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp,… Chị em cần được đo mật độ xương, vì khả năng loãng xương trong giai đoạn này rất cao. Một số rối loạn kèm theo các biểu hiện tiền mãn kinh như: rối loạn về tiết niệu, đi tiểu buốt hoặc gắt, són tiểu. Theo bác sĩ Nguyễn Việt Quang, nhiều chị em đến bệnh viện, trình bày những triệu chứng bất thường của cơ thể với thái độ lo lắng, hoang mang nhưng không biết đó là dấu hiệu của tiền mãn kinh. Đặc biệt, hầu hết phụ nữ vùng nông thôn không có kiến thức về tiền mãn kinh và thường bỏ qua những triệu chứng trong giai đoạn này, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống giai đoạn chuyển giao. Đặc biệt, do thiếu hụt nội tiết tố gây khô âm đạo, người phụ nữ không mặn mà chuyện chăn gối, trong khi nhu cầu tình dục là vấn đề thiết thực của đời sống vợ chồng. Trong trường hợp này, người chồng cần có kiến thức về sức khỏe sinh sản, để thông cảm, chia sẻ với bạn đời, dễ dàng chấp nhận và bình tĩnh bước qua giai đoạn này, duy trì hạnh phúc gia đình.

Bác sĩ Nguyễn Việt Quang khuyến cáo, bất kỳ phụ nữ nào cũng đều trải qua giai đoạn tiền mãn kinh với những rối loạn về nội tiết. Đó là đặc điểm sinh lý bình thường, không ai tránh được. Cách tốt nhất là chị em trang bị các kiến thức về sức khỏe sinh sản giai đoạn tiền mãn kinh, kịp thời nhận biết các triệu chứng để được thăm khám, tư vấn, điều trị hỗ trợ cải thiện tình trạng, đảm bảo chất lượng cuộc sống, giữ gìn hạnh phúc gia đình. Chị em nên thường xuyên bổ sung thực phẩm tự nhiên giàu nội tiết tố nữ, nhất là các chế phẩm từ đậu nành và sẽ tốt hơn nếu tự pha chế thực phẩm tại nhà, ít chất béo, tốt cho sức khỏe. Chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý là biện pháp hữu hiệu giảm các triệu chứng tiền mãn kinh. Ngoài ra, bác sĩ Nguyễn Việt Quang cũng lưu ý, trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, có nhiều trường hợp xuất huyết âm đạo bất thường, chị em nên thường xuyên thăm khám, kiểm tra sức khỏe định kỳ; đặc biệt, tầm soát ung thư cổ tử cung để đảm bảo sức khỏe.

Bài, ảnh: Thu Sương