Cán bộ Phòng Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế (Cục Thuế TP Cần Thơ) hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng công nghệ mã vạch 2 chiều trong kê khai thuế, đảm bảo nhanh chóng, chính xác. Ảnh: THANH NHỊ

Thời gian qua, dư luận râm ran chung quanh việc “xé rào” trong chi thưởng trích từ nguồn thu vượt của ngành thuế, cũng như tình hình nợ đọng thuế cao, ảnh hưởng đến công tác quản lý và sử dụng ngân sách địa phương, trong khi báo cáo hàng năm của ngành thuế đều nêu đạt thành tích tốt trên lĩnh vực thu, quản lý thuế và các nguồn. Để làm rõ việc chấp hành chính sách pháp luật về thuế đối với Cục Thuế thành phố Cần Thơ (TPCT) và các đối tượng nộp thuế thuộc phạm vi quản lý của đơn vị này, ngày 16-4-2008, Chủ tịch UBND-TPCT đã có Quyết định số 911/QĐ-UBND thành lập Đoàn thanh tra do đồng chí Trần Thu Phượng, Phó Chánh Thanh tra TP làm Trưởng đoàn, nhằm làm rõ các nội dung trên. Đến nay, sau 5 tháng làm việc, ngày 16-9-2008, UBND-TPCT đã có kết luận cụ thể về các vấn đề liên quan đến hoạt động ngành thuế giai đoạn 2005-2007.

Nỗ lực thu ngân sách

Qua kết quả thanh tra cho thấy, Cục Thuế có nhiều nỗ lực trong nhiệm vụ thu NSNN, hàng năm đều tham mưu cho UBND-TPCT giao dự toán thu NSNN cho các quận, huyện đúng tiến độ và kịp thời triển khai các giải pháp, chỉ đạo thu ngay từ đầu năm. Từ năm 2005 đến năm 2007, tổng thu NSNN toàn thành phố là 6.258,385 tỉ đồng, luôn đạt và vượt dự toán pháp lệnh trung ương và HĐND-TP giao. Cục Thuế có nhiều cố gắng trong việc thu hồi nợ bằng các biện pháp nghiệp vụ như: phân loại nợ; thanh, kiểm tra các đối tượng nợ thuế, phạt chậm nộp; thực hiện tốt các qui định theo Luật Quản lý thuế,... Công tác miễn giảm thuế và hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) được Cục Thuế thực hiện tương đối tốt, công khai qui trình, trình tự, thủ tục miễn giảm thuế, hoàn thuế VAT. Từ năm 2005-2007, Cục Thuế ra quyết định hoàn thuế cho các đối tượng nộp thuế, với tổng số tiền hơn 909 tỉ 510 triệu đồng; xóa nợ thuế cho 3 DN (C.ty Vận tải Biển Cần Thơ, C.ty Công trình giao thông 675 và C.ty Đầu tư Xây dựng số 10) theo QĐ số 172/2001/QĐ-TTg ngày 5-11-2001 của Thủ tướng Chính phủ do có khó khăn bởi nguyên nhân khách quan, với tổng số tiền hơn 6,9 tỉ đồng. Đồng thời tổ chức được 567 cuộc thanh, kiểm tra, phát hiện các sai phạm của đối tượng nộp thuế như: không hóa đơn, chứng từ hợp pháp; kê khống hóa đơn VAT, khai không đúng doanh thu thực tế phát sinh, với tổng số tiền thuế phải truy thu là 14 tỉ 152 triệu đồng. Qua đó, đã xử phạt hành chính các đơn vị sai phạm 97,9 triệu đồng và thu nộp NSNN được 11 tỉ 023 triệu đồng tiền thuế.

Nhưng nợ tồn đọng nhiều và sai phạm trong quản lý, sử dụng kinh phí

Theo kết quả thanh tra, ngành thuế vẫn còn một số nguồn thu chưa đạt chỉ tiêu dự toán pháp lệnh như: nguồn thu tiền sử dụng đất (SDĐ), thu phí xăng dầu. Trong đó thu tiền SDĐ các dự án khu dân cư trên địa bàn TPCT đạt rất thấp. Năm 2005, HĐND-TP giao chỉ tiêu thu tiền SDĐ là 121 tỉ đồng, thì chỉ thu được 85,197 tỉ đồng; năm 2006, chỉ tiêu TP giao là 408 tỉ đồng, thực thu 136,276 tỉ đồng; năm 2007, chỉ tiêu 243,3 tỉ đồng, thực thu được 185,889 tỉ đồng. Tính chung 3 năm (từ 2005 đến 2007), chỉ tiêu thu tiền SDĐ theo dự toán pháp lệnh HĐND-TP giao là 772,3 tỉ đồng thì Cục Thuế chỉ thu được khoảng 407,3 tỉ đồng (chiếm tỷ lệ 52%). Đoàn kiểm tra kết luận công tác chỉ đạo điều hành của lãnh đạo Cục Thuế đối với các chi cục trong việc quản lý đối tượng nộp thuế chưa sâu sát, thường xuyên, dẫn đến tình trạng một số DN bỏ trốn, giải thể, phá sản làm cho nợ khó thu chiếm tỷ lệ cao. Cục Thuế cũng chưa tích cực chủ động trong công tác thanh, kiểm tra đối tượng tự xác định miễn giảm thuế; trong năm 2007 chỉ mới thanh, kiểm tra được 7 đơn vị, xử lý sai phạm chậm. Đối với dự án Khu dân cư Cái Sơn - Hàng Bàng do C.ty Cổ phần đầu tư xây dựng Hồng Phát làm chủ đầu tư tại xã An Bình - TPCT (cũ), được Chủ tịch UBND tỉnh Cần Thơ (cũ) phê duyệt phương án bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng từ tháng 5-2003. Tổng số tiền bồi hoàn trên 19,9 tỉ đồng, trong đó bồi hoàn đất giao thông, thủy lợi 195 triệu 612 ngàn đồng nhưng đến nay công ty chưa nộp tiền sử dụng phần đất giao thông, thủy lợi (đất công) vào NSNN. Còn C.ty Xổ số kiến thiết Cần Thơ, chưa nộp đủ thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2007 và thuế thu nhập cá nhân của 48 cán bộ -công chức. Qua kiểm tra, đoàn thanh tra đã yêu cầu đơn vị này phải nộp bổ sung vào NSNN thuế thu nhập DN hơn 37,9 triệu đồng và thuế thu nhập cá nhân trên 69,8 triệu đồng. Đặc biệt tình hình nợ thuế qua các năm rất cao. Các khoản nợ khó thu, nợ chờ xử lý luôn chiếm tỷ lệ cao trong tổng số tiền nợ thuế. Năm 2005, nợ khó thu là 34.611 triệu đồng (chiếm 40,42% tổng nợ thuế, trong đó nợ chờ xử lý chiếm 35,25%); sang năm 2006, nợ khó thu là 33.011 triệu đồng (chiếm tỷ lệ 34,34%, trong đó nợ chờ xử lý chiếm 37,14% tổng nợ thuế); đến năm 2007, nợ khó thu là 32.571 triệu đồng (chiếm tỷ lệ 31,4%, trong đó nợ chờ xử lý chiếm 25,5% tổng nợ thuế).

Mặc dù Cục Thuế là nơi hướng dẫn các đơn vị thực hiện việc mở sổ sách kế toán nhưng đối với việc quản lý và sử dụng nguồn kinh phí tại Văn phòng Cục Thuế, đoàn kiểm tra ghi nhận nhiều sai sót. Cụ thể: Ghi chép sổ sách không đúng qui định (không đóng dấu giáp lai, không có ký duyệt của thủ trưởng đơn vị, sổ quỹ có tẩy xóa, sổ theo dõi tạm ứng theo kiểu sổ tay cá nhân sai qui định,..); chứng từ thanh toán không rõ ràng. Trong đó có việc vân dụng chi từ nguồn ấn chỉ, hoa hồng in ấn, thanh lý tài sản, học phí, thù lao thuế nhà đất không đúng, với tổng số tiền trên 361 triệu đồng. Theo kết luận của đoàn thanh tra, các khoản thu này Cục Thuế đã dùng chi thù lao cho cán bộ, công chức, chi tiếp khách, hỗ trợ các ban ngành và quà cáp biếu tặng, sai qui định... Việc mua sắm tài sản sai trình tự, thủ tục (không chào hàng cạnh tranh, mua sắm rồi mới xin duyệt giá của cấp có thẩm quyền hoặc bỏ qua luôn việc xin duyệt giá). Lãnh đạo Cục Thuế cũng quyết định sử dụng tiền trích thưởng dự toán từ nguồn kinh phí địa phương không đúng qui định. Năm 2005, Cục Thuế TP chi hơn 2,1 tỉ đồng; năm 2006 chi trên 1,7 tỉ đồng; năm 2007 chi 87,8 triệu đồng; tồn quỹ đến thời điểm 28-5-2008 là 339,2 triệu đồng. Các khoản chi này chủ yếu chi tuyên dương khen thưởng cho cán bộ, công chức ngành thuế, các ban ngành và đối tượng nộp thuế,... Căn cứ Công văn số 4849/UBND-KT ngày 10-10-2007 của Chủ tịch UBND-TPCT về việc tổ chức thực hiện các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, trong đó Cục Thuế phải nộp lại số tiền đã trích thưởng cho ngành thuế năm 2006 là 1 tỉ 446 triệu đồng. Đến ngày 9-7-2008, Cục Thuế thu hồi từ cán bộ, công chức nộp vào NSNN được 771 triệu 118 ngàn đồng (mới đạt 69,1% số tiền phải nộp).

Giải quyết hậu quả:

Kết luận của Chủ tịch UBND-TP Cần Thơ nêu rõ: Những tồn tại và thiếu sót trên, thuộc về ban lãnh đạo Cục Thuế thời kỳ năm 2005-2007 mà người chịu trách nhiệm chính là Cục trưởng Cục Thuế TPCT. Chủ tịch UBND-TP yêu cầu thời gian tới Cục Thuế TP phải có biện pháp mạnh tổ chức thu hồi nợ đọng thuế, không để dây dưa kéo dài, ảnh hưởng tới nguồn thu NSNN; quan tâm việc thu tiền SDĐ các dự án khu dân cư trên địa bàn thành phố đạt hiệu quả, trong đó, Chi cục Thuế quận Ninh Kiều có trách nhiệm hướng dẫn C.ty Cổ phần đầu tư xây dựng Hồng Phát làm thủ tục nộp tiền sử dụng đất vào NSNN là 195 triệu 612 ngàn đồng. UBND-TP chỉ đạo Cục Thuế phải quản lý và sử dụng nguồn kinh phí được giao đúng qui định pháp luật; tiếp tục đôn đốc, thu hồi số tiền thu vượt đã chi là 674 triệu 881 ngàn đồng; cũng như khoản thu vượt còn tồn của các năm chưa sử dụng là 339,2 triệu đồng nộp vào NSNN.

TÂN LỘC