Kỳ 2: Thắm tình quân- dân nơi đảo xa

Các đảo Tây Nam tổ quốc, có nơi cách đất liền hàng trăm hải lý, nước ngọt trên đảo là thứ “xa xỉ”. Mặc dù đời sống vật chất, tinh thần thiếu thốn nhưng những cư dân đảo không vì thế mà xao lãng chuyện làm kinh tế, chăm cái chữ cho con em mình, họ đã vươn lên để chinh phục thử thách với sự giúp đỡ của những người lính hải quân, bộ đội biên phòng. Và biển đảo đang xích lại gần hơn với đất liền...

Những đổi thay...

Vá lưới chuẩn bị ra khơi. Ảnh: T.NGUYỄN Kỳ cuối:

Vùng biển Tây Nam có ngư trường rộng, trữ lượng hải sản lớn và phong phú, thu hút nhiều tàu thuyền các tỉnh bạn đến đánh bắt hải sản. Nhìn những cánh rừng nguyên sinh ở Hòn Khoai, Hòn Chuối (tỉnh Cà Mau), Hòn Đốc, Nam Du (tỉnh Kiên Giang)... cùng những bãi cát trắng trải dài khắp vùng biển, đảo Tây Nam mới thấy sự trù phú của đất biển. Dù trong bộn bề khó khăn, điều kiện vật chất nơi đảo xa thiếu thốn, nhưng hộ nghèo trên đảo rất ít. Ông Nguyễn Trường Vũ, Bí thư Đảng ủy xã Thổ Châu (huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang), cho biết: “Cuộc sống của người dân trên đảo Thổ Chu khá ổn định, kinh tế biển phát triển thuận lợi, ngư trường rộng, các hoạt động nghề cá góp phần giải quyết việc làm, thu nhập cho người dân đảo”. Theo ông Vũ, xã xa đất liền nhất, nhưng các cấp chính quyền địa phương đã nỗ lực khắc phục khó khăn. Toàn xã có 513 nóc gia với gần 2.000 nhân khẩu, nhưng chỉ có 31 hộ nghèo, xã có trường cấp 1, cấp 2 và trạm y tế đưa vào sử dụng đầu năm 2012 (vốn đầu tư trên 6 tỉ đồng). Con đường quanh đảo Thổ Chu 5,2km vừa khởi công, vốn đầu tư 102 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành đưa vào sử dụng cuối năm 2012, tạo điều kiện cho người dân trên đảo đi lại thuận tiện hơn.

Ở xã Tiên Hải, thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang trong tổng số 420 hộ dân sống ở đây với 1.760 nhân khẩu (tăng 20 hộ so với năm 2010), nhưng chỉ có 6 hộ nghèo. Ông Bùi Thanh Tấn, Phó Chủ tịch UBND xã Tiên Hải, cho biết: “Thu nhập bình quân đầu người của xã khoảng 48 triệu đồng/người/năm. Điều kiện sinh hoạt cũng được tỉnh quan tâm đầu tư, hồ nước ngọt rộng 1ha, đủ nguồn nước cung cấp cho dân. Khai thác hải sản một năm 22.000 tấn, với 220 phương tiện đánh bắt hải sản, được sự bảo vệ của bộ đội, ngư dân rất an tâm bám biển”. Theo ông Tấn, xã có 14 đảo lớn, nhỏ; trong đó có nhiều đảo có dân sinh sống, như: Hòn Tre, Hòn Ngụ, Hòn Giang, Hòn Đồi Mồi, Hòn Tre Nhỏ. Hiện xã đang xúc tiến hoàn tất bồi hoàn khu du lịch biển đảo Hòn Đước và Hòn Tre Vinh do Công ty TNT (TPHCM) đầu tư; trong quý I/2012 sẽ thi công một số hạng mục ở Hòn Tre Vinh, do nơi đây không có dân sinh sống. Trung bình một tuần, xã Tiên Hải đón 70 khách du lịch đến tham quan. Vậy là “quần đảo hải tặc- Hòn Đốc” đang thay đổi từng ngày. Khi khu du lịch hình thành sẽ là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn trải nghiệm sóng gió, tìm về nơi hoang sơ của rừng, biển.

Còn ở đảo Hòn Chuối (tỉnh Cà Mau) - được mệnh danh là “đảo xanh giữa đại dương”, thuộc thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời với diện tích khoảng 7km2 có 43 hộ dân sinh sống (179 nhân khẩu), cư dân trên đảo chủ yếu sống bằng nghề giăng câu, đi biển nên đời sống còn vất vả. Tuy điều kiện cách trở với đất liền, nhưng người dân trên đảo vẫn quyết bám biển làm kế sinh nhai. Chị Huỳnh Thị Ngọc Chương, 34 tuổi sống ở Hòn Chuối 13 năm, chị lấy chồng và sinh 2 con trên đảo. Chồng chị Chương làm nghề cào, chị nội trợ. Chị Chương cho biết: “Ở đây, vô bờ trắc trở, điều kiện vật chất trên đảo thiếu thốn, nên gia đình tôi ngày mần tháng ăn, cuộc sống tạm ổn, không thiếu thốn, nhưng nếu vào bờ sinh sống thì rất ngại. Vì ở đây quen rồi”. Cô Trần Thị Ánh, 54 tuổi sống trên Hòn Chuối hơn 20 năm, cô mở quán tạp hóa bán cho bạn ghe và các chủ tàu đánh bắt hải sản trên biển, cuộc sống ổn định. Cô Ánh có 6 người con, trong đó 5 người đã nghỉ học phụ giúp cô và đi biển; nhưng cô luôn hy vọng cậu con trai út đang học lớp 10 ở thị trấn Sông Đốc sẽ tiến xa hơn bằng con chữ, chứ không bám biển theo gia đình.

Thắt chặt tình quân - dân

Thượng tá Dương Đức Mười, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy đảo Thổ Chu, cho biết: “Hàng ngày, có hàng chục tàu bè của ngư dân ra vào cảng Thổ Chu. Lúc cao điểm, đến hàng trăm chiếc, Thổ Chu trở thành điểm trung chuyển hải sản và cung cấp nguyên vật liệu của tàu thuyền đánh cá. Do vậy, các lực lượng đóng quân trên đảo luôn tạo điều kiện thuận lợi để ngư dân làm ăn. Mùa mưa bão, các lực lượng luôn trong tinh thần sẵn sàng chiến đấu để tìm kiếm cứu nạn trong trường hợp tàu chìm, gặp nạn...”. Tỉnh Kiên Giang hàng năm bù lỗ hàng tỉ đồng để hỗ trợ tàu sắt vận chuyển hành khách, hàng hóa từ cảng Rạch Giá ra Thổ Chu. Ở quần đảo Thổ Chu có nhiều đảo nhỏ nổi, chìm; trong đó lớn nhất là đảo Thổ Chu diện tích gần 1.400ha. Đây là vùng trọng yếu ở vùng cực Nam tổ quốc, nên các lực lượng đóng quân trên đảo luôn chú trọng phát triển gắn với an ninh quốc phòng.

Nói về tình đoàn kết quân- dân nơi đảo xa, ông Nguyễn Trường Vũ, Bí thư Đảng ủy xã Thổ Châu, nói: “Xã và Ban chỉ huy đảo Thổ Chu đã ký kết qui chế bảo vệ và khai thác rừng. Năm 2011, cán bộ, chiến sĩ trên đảo đã giúp xã 300 ngày công lao động làm đường, trường, trạm trên đảo. Thời gian tới, xã chủ động tăng cường hơn nữa sự hợp tác, hỗ trợ của Ban chỉ huy đảo để tình quân- dân trên đảo ngày càng bền chặt hơn”. Còn Trung tá Hồ Văn Chơ, Đồn trưởng Đồn biên phòng 742, quần đảo Nam Du (huyện Kiên Hải, tỉnh Kiên Giang), cho biết: “Nước ngọt rất hiếm trên đảo, cả đảo có 7 giếng nước ngọt do Đồn biên phòng 742 khoan và quản lý, trong đó 4 giếng cho người dân trên đảo xài, bởi hồ chứa nước Nam Du do tỉnh đầu tư không đáp ứng đủ. Đồn biên phòng không chỉ giúp dân tăng gia sản xuất mà còn thực hiện cứu hộ, cứu nạn trên biển”. Còn nhớ cơn bão số 5 năm 1997 đã cướp đi sinh mạng của 460 người dân xã An Sơn của quần đảo Nam Du, nhấn chìm 2.383 tàu đánh cá của ngư dân, cuốn sập 3.210 căn nhà, tổng thiệt hại trên 1.515,6 tỉ đồng. Giờ đây, quần đảo Nam Du đang hồi sinh trở lại, với vẻ đẹp hoang sơ của 21 hòn đảo lớn nhỏ tạo thành thế trận vững chắc giữa biển khơi. Ngoài những hải sản đánh bắt trên biển, giờ đây những loài hải sản giá trị đang được nhân rộng mô hình nuôi trồng trên đảo Nam Du như: cá bóp, cá mú...

Các lực lượng hải quân, biên phòng đóng trên biển đảo Tây Nam luôn xác định giúp dân làm kinh tế, bảo vệ ngư trường cũng là nhiệm vụ chính trị. Ông Nguyễn Sửu, Chủ tàu cá đánh cá từ Quảng Nam vào hoạt động tại ngư trường Cà Mau - Kiên Giang, cho biết: “Nếu như biển Đông có nhiều rủi ro thì khu vực biển Tây Nam khá an toàn cho ngư dân. Ngư trường rộng lớn và ổn định là điều kiện tốt để thu hút đội tàu lớn hoạt động. Nhờ hệ thống các lực lượng quân đội đồn trú tại các đảo trên ngư trường này, ngư dân yên tâm hoạt động. Đã hơn 10 năm khai thác hải sản trên vùng biển này, tàu của tôi và nhiều người khác từ miền Trung vào chưa gặp sự cố nào. Mình đã được phổ biến các kiến thức về lãnh hải, nên rất tôn trọng và không vi phạm”.

Bên cạnh tạo điều kiện cho ngư dân bám biển, đảo, hàng năm Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân phối hợp cùng các lực lượng, ngành chức năng địa phương tổ chức khám chữa bệnh và phát thuốc cho dân trên đảo. Một số trạm y tế của Đồn biên phòng còn là nơi đón nhận sự “chào đời” của những “cư dân mới” trên đảo, với những ca sinh thường và dễ, cư dân trên đảo được các y, bác sĩ quân y tận tình giúp đỡ. Từ những việc làm thiết thực này, tình quân- dân nơi “đầu sóng ngọn gió” ngày càng bền chặt hơn.

* GIA BẢO- THÀNH NGUYỄN

Kỳ cuối: Những mùa xuân ấm áp nơi đảo xa