Thời gian qua, công tác thu gom, xử lý chất thải tại các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn TP Cần Thơ cơ bản đi vào nề nếp. Tuy nhiên, trước thực trạng thiếu đơn vị xử lý chất thải công nghiệp và nguy hại tại chỗ đang đặt ra nhiều thách thức, làm tăng chi phí xử lý cho doanh nghiệp. Trong chuyến khảo sát mới đây tại các KCN, Thường trực HĐND thành phố yêu cầu tăng cường hơn nữa công tác giám sát, xử lý chất thải trong KCN, đổi mới tư duy hướng tới mô hình KCN xanh, sạch, sinh thái.

Dây chuyền sản xuất tự động hóa, giảm lượng nước thải, chất thải ra môi trường của Nhà máy Suntory PepsiCo Việt Nam tại Cần Thơ (KCN Trà Nóc 2).

Theo Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ, các KCN của thành phố hiện có 247 doanh nghiệp đang hoạt động. Tổng khối lượng chất thải rắn công nghiệp phát sinh trong các KCN khoảng 404.621 tấn/năm, chất thải nguy hại phát sinh khoảng 3.146 tấn/năm. Việc xử lý rác thải (chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại) tại các KCN được thực hiện khá tốt. Các doanh nghiệp cơ bản thực hiện thu gom, phân loại, ký hợp đồng với đơn vị có chức năng để vận chuyển, xử lý theo quy định.

Năm 2025, Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng địa phương nơi có KCN tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường tại 45 doanh nghiệp trọng điểm; tổ chức 12 đợt giám sát đột xuất đối với các đơn vị thường xuyên bị phản ánh về mùi hôi, phát sinh bụi, khí thải; giải quyết 11 vụ việc khiếu kiện về bảo vệ môi trường; yêu cầu doanh nghiệp khắc phục, cải tạo hệ thống xử lý khí thải, đến nay không còn đơn thư khiếu nại kéo dài.

Theo ông Phạm Duy Tín, Phó trưởng Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ, hiện tại TP Cần Thơ nói riêng và khu vực ĐBSCL nói chung còn thiếu đơn vị có chức năng thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại và chất thải rắn công nghiệp thông thường đạt chuẩn. Doanh nghiệp phải ký hợp đồng vận chuyển và xử lý với đơn vị ngoài thành phố, dẫn đến chi phí xử lý cao, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh và tiềm ẩn rủi ro trong quá trình vận chuyển. Do đó, Ban kiến nghị thành phố ban hành quy định phân công nhiệm vụ quản lý chất thải cho cơ quan chuyên môn để phối phợp tốt hơn trong công tác quản lý chất thải tại các KCN trên địa bàn. Đồng thời, bổ sung quy hoạch địa điểm xử lý chất thải công nghiệp và nguy hại để mời gọi thu hút các nhà đầu tư có năng lực đầu tư xây dựng nhà máy xử lý chất thải trên địa bàn.

Qua khảo sát thực tế và ghi nhận những kiến nghị của Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ, bà Nguyễn Thị Thùy Nhi, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, cho biết: Việc quy hoạch nhà máy xử lý chất thải nguy hại mang tính đặc thù, được quy hoạch tập trung, theo vùng, thuộc thẩm quyền của Trung ương. Tuy nhiên, hiện nay với việc phân cấp, phân quyền cho địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, phối hợp cùng các sở, ban, ngành tham mưu cho lãnh đạo thành phố hướng dẫn các thủ tục đầu tư đối với dự án nhà máy xử lý rác thải công nghiệp, rác thải nguy hại.

Theo ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, các KCN tập trung doanh nghiệp quy mô lớn, ngành chức năng cần thường xuyên rà soát việc vận hành các trạm quan trắc môi trường để kiểm soát chất thải rắn, nước thải, khí thải. Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ cần tổ chức đánh giá, lập danh sách đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải đạt chuẩn, nhằm định hướng cho các doanh nghiệp lựa chọn đối tác uy tín. Cần xây dựng kế hoạch và tổ chức diễn tập ứng phó sự cố môi trường định kỳ để có quy trình xử lý nhanh chóng khi có sự cố môi trường bất ngờ xảy ra tại các KCN.

Ông Đồng Văn Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, yêu cầu Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ nghiên cứu triển khai các giải pháp minh bạch, mang tính chất định lượng cao để xác định chính xác nguồn gốc khí thải, mùi hôi và nước thải để xử lý các đơn vị vi phạm quy định về môi trường. Đồng thời, phối hợp với cơ quan chuyên môn áp dụng hệ thống giám sát hành trình (GPS) đối với phương tiện vận chuyển chất thải để đảm bảo thu gom, xử lý đúng nơi quy định. Các vụ việc vi phạm môi trường nghiêm trọng gây bức xúc dư luận, cần phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý đến nơi đến chốn. Đặc biệt, cần đổi mới tư duy phát triển KCN, hướng tới xây dựng các khu KCN xanh, sạch, sinh thái.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN