Thành lập ngày 21-4-1979, từ hợp tác xã (HTX) quy mô nhỏ, HTX Rạch Gầm (tỉnh Đồng Tháp) vươn lên thành đơn vị có quy mô đứng tốp đầu ngành Vận tải thủy nội địa cả nước và được Đảng, Nhà nước trao nhiều danh hiệu cao quý. Có được thành quả này, ngoài linh hoạt tái cơ cấu, phát huy nội lực, HTX Rạch Gầm còn nhanh nhạy nắm bắt hơi thở cuộc sống, hiểu rõ nhu cầu thị trường để tạo đột phá, tăng trưởng ngoạn mục.

Hoạt động sản xuất tại Nhà máy Đóng tàu Đồng Tâm.

Vượt cơn sóng ngược

Về hành trình hơn 47 năm xây dựng và phát triển, ông Trần Đỗ Liêm, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Rạch Gầm, chia sẻ: Đó là hành trình đầy gian nan, thách thức nhưng tự hào với sự sáng tạo và tinh thần trách nhiệm. Trong mỗi kế hoạch 5 năm, 10 năm, HTX luôn bám sát phương châm “nghĩ trước, làm trước và đến đích trước”, với tinh thần “bám sát chính sách, vận dụng sát thực tiễn”. Nhờ đó, HTX từng bước chuyển từ vận tải đơn ngành thành đa phương thức theo chuỗi logistics; từ đội ghe, thuyền vỏ gỗ, cơ giới nhỏ, đến những đội tàu, sà lan, phà vỏ sắt trọng tải lớn, động cơ mạnh, kết cấu hiện đại.

Thời gian qua, hoạt động của HTX Rạch Gầm không phải lúc nào cũng thuận lợi. Một trong những "cơn sóng ngược" mà HTX từng vượt qua là đại dịch COVID-19. Dưới ảnh hưởng của đại dịch, chuỗi cung ứng hàng hóa đứt gãy, hoạt động của HTX gặp rất nhiều khó khăn. Trước bối cảnh đó, HTX tiến hành cơ cấu đoàn tàu theo hướng chuyên nghiệp hóa, chất lượng phương tiện được nâng cao. Các đoàn tàu được thay đổi toàn bộ bằng sà lan vỏ sắt, trọng tải từ 500 tấn đến gần 2.000 tấn. HTX cũng mạnh dạn giải quyết cho những hộ không chuyên nghiệp chuyển nghề, thu hồi vốn, cơ cấu lại nợ ngân hàng; đồng thời đầu tư phương tiện, thiết bị, mở rộng thêm nguồn hàng mới, thị trường mới.

Nhờ thực hiện đồng bộ, kịp thời nhiều giải pháp, đến giữa cuối nhiệm kỳ IX (2020-2025), HTX Rạch Gầm đi vào hoạt động ổn định, chuyên nghiệp hơn trong tất cả các lĩnh vực ngành nghề kinh doanh. Khối lượng vận chuyển, luân chuyển hàng hóa của HTX tăng bình quân từ 5-12% qua từng năm. Tổng doanh thu giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 737 tỉ đồng, tăng 5% so với giai đoạn trước. Nộp ngân sách nhà nước mỗi năm từ 3,6-4,65 tỉ đồng. 

Vững vàng trong hành trình mới

Theo ông Trần Đỗ Liêm, ở mỗi giai đoạn, HTX có định hướng riêng để bám sát tình hình thực tiễn. Những ngày đầu thành lập, HTX Rạch Gầm nhận nhiệm vụ vận tải vũ khí, quân trang, quân dụng, bộ đội phục vụ bảo vệ biên giới Tây Nam Tổ quốc; đồng thời vận tải lúa, gạo, mía giống giúp người dân Campuchia và khôi phục kinh tế sau chiến tranh. Sang thời bao cấp, HTX bám sát phương châm “Hoàn thành kế hoạch Nhà nước giao, đời sống xã viên ngày càng cải thiện - HTX phát triển”. Trong thời kỳ đổi mới, kinh tế thị trường chuyển hướng “Thành viên giàu có - HTX vững mạnh, phát triển bền vững”. Khi làn sóng hội nhập quốc tế lan rộng, HTX nhanh chóng chuyển sang “Quản lý theo tiêu chuẩn quốc tế (ISO)”.

Sự thành công của HTX Rạch Gầm còn thể hiện ở lối nghĩ khác và làm khác. Ông Trần Đỗ Liêm cho biết: “Khi đất nước bước vào giai đoạn hội nhập, nhiều doanh nghiệp, HTX chọn vươn ra biển lớn, mang hàng hóa xuất khẩu. Nhưng chúng tôi lại nghĩ, hội nhập cũng đồng nghĩa nhiều tổ chức doanh nghiệp sẽ vào Việt Nam sản xuất kinh doanh, nhu cầu vận chuyển hàng hóa cũng tăng cao. Vậy là HTX trên tinh thần chuẩn bị các yếu tố, cơ sở cần thiết để đón những “người bạn mới”. Đó là phải chuẩn bị phương tiện vận tải đủ chuẩn, xây dựng thương hiệu, quy trình quản trị theo chuẩn quốc tế…”.

Cùng với việc nâng quy mô, chất lượng hoạt động, HTX đặc biệt quan tâm đào tạo đội ngũ kế thừa. Thành viên HTX hầu hết có kinh nghiệm thương trường, tham gia HTX lâu năm. Các lớp kế thừa là con em của thành viên được đào tạo kết nối liên tục nên HTX Rạch Gầm có một tập thể lao động truyền thống, gắn bó và giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn. Gần nửa thế kỷ nỗ lực, HTX Rạch Gầm được trao tặng nhiều danh hiệu như Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới; Huân chương Độc lập; Huân chương Lao động; danh hiệu Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu - cúp Thánh Gióng; giải Bạc Chất lượng sản phẩm quốc gia năm 2013, 2015, 2021; danh hiệu Ngôi sao HTX Việt Nam năm 2024.

Giai đoạn 2026-2031, HTX Rạch Gầm đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10-11%. Trong đó, tập trung phát triển phương tiện (sà lan); trang bị thêm máy, thiết bị cơ giới, tự động cho Nhà máy Đóng tàu Đồng Tâm; kết nạp thêm thành viên chính thức (là chủ sà lan, dịch vụ), thành viên liên kết có góp cổ phần… Đồng thời, hoàn thành thêm 1-2 tuyến hoàn chỉnh chuỗi logistics đường thủy nội vùng Nam Bộ và sang nước bạn Campuchia.

“HTX cũng chuyển hướng quản lý theo “Doanh nghiêp số” kết nối với khách hàng và các cơ quan quản lý chuyên ngành của Nhà nước, thông qua nền tảng số. Đồng thời duy trì, nâng tầm HTX cơ giới vận tải thủy nội địa tiên tiến đa phương thức, quy mô lớn gắn với truyền thống anh hùng lao động, một đơn vị kinh tế với văn hóa điển hình, xứng đáng là “HTX Ngôi Sao” trong Liên minh HTX Việt Nam" - ông Trần Đỗ Liêm nhấn mạnh.

Bài, ảnh: MỸ THANH