Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND về hoạt động giám sát của HĐND. Trong đó, có quy định về tổ chức đoàn giám sát để tiến hành giám sát chuyên đề ở địa phương.

Nguồn thông tin lựa chọn chuyên đề, vấn đề giám sát

Theo Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15, các nguồn thông tin để lựa chọn chuyên đề, vấn đề giám sát HĐND, thường trực HĐND, ban của HĐND, đại biểu HĐND là từ báo cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về tình hình thi hành chính sách, pháp luật, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vi phạm pháp luật, tội phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cử tri và cơ quan, tổ chức, cá nhân ở địa phương; việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát của HĐND, thường trực HĐND, ban của HĐND.

Thường trực HĐND xã Lịch Hội Thượng khảo sát phục vụ giám sát chuyên đề về tình hình tổ chức và hoạt động của các hợp tác xã, tổ hợp tác trên địa bàn xã. Ảnh: Trần Hiền Thành

Nguồn thông tin lựa chọn chuyên đề, vấn đề giám sát cũng có thể từ ý kiến đề xuất của tổ đại biểu HĐND, đại biểu HĐND; thông tin từ phương tiện thông tin đại chúng, dư luận xã hội về các vấn đề bức xúc trong đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương. Thông tin tổng hợp từ hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND và từ đề nghị, kiến nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; hoặc các nguồn thông tin chính thống khác.

Tiêu chí lựa chọn chuyên đề giám sát

Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15 quy định chuyên đề giám sát của HĐND, thường trực HĐND, ban của HĐND được lựa chọn căn cứ các tiêu chí theo thứ tự ưu tiên: vấn đề bức xúc, nổi lên hoặc ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội của địa phương được đại biểu HĐND, cử tri và nhân dân quan tâm, kiến nghị hoặc vấn đề khác do HĐND quyết định phù hợp với yêu cầu giám sát và thực tiễn của địa phương.

Đồng thời, không trùng lặp về nội dung, đối tượng giám sát với các chuyên đề giám sát đã được HĐND, thường trực HĐND, ban HĐND cùng cấp và Đoàn đại biểu Quốc hội lựa chọn, tiến hành giám sát trong thời gian 24 tháng tính đến thời điểm đề xuất giám sát, trừ trường hợp giám sát lại nội dung đã giám sát do đối tượng chịu sự giám sát không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghị quyết, kết luận, kiến nghị về giám sát.

Ngoài ra, Thường trực HĐND còn ưu tiên giám sát những vấn đề gắn với xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật, quản lý nhà nước, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương; vấn đề có tính tổng hợp, nội dung thuộc lĩnh vực phụ trách của nhiều ban của HĐND; đảo đảm tính toàn diện, sự cân đối và phù hợp giữa các lĩnh vực. Thường trực HĐND và ban của HĐND ưu tiên những vấn đề được HĐND, thường trực HĐND giao giám sát.

Tổ chức đoàn giám sát để tiến hành giám sát chuyên đề

Theo Nghị quyết số 114/2025/UBTVQH15, căn cứ chương trình giám sát của HĐND, thường trực HĐND trình HĐND xem xét, thông qua nghị quyết thành lập Đoàn giám sát để tiến hành giám sát chuyên đề. Ban của HĐND phụ trách lĩnh vực chủ trì, phối hợp với cơ quan có liên quan xây dựng dự thảo nghị quyết thành lập đoàn giám sát, báo cáo thường trực HĐND để trình HĐND.

Căn cứ nghị quyết của HĐND, thường trực HĐND quyết định thành viên cụ thể tham gia đoàn giám sát; chỉ đạo đoàn giám sát xây dựng kế hoạch giám sát, các đề cương báo cáo, tổ chức triển khai thực hiện và tổng hợp, xây dựng báo cáo kết quả giám sát...

Đoàn giám sát xây dựng và thông báo kế hoạch giám sát, đề cương báo cáo kết quả giám sát của đoàn giám sát, đề cương báo cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và đề cương báo cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, thực hiện đúng nội dung, kế hoạch giám sát; xem xét báo cáo của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; khi xét thấy cần thiết, yêu cầu giám định, mời chuyên gia tư vấn, thu thập thông tin, tiếp xúc, trao đổi với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan...

Ban của HĐND phụ trách lĩnh vực có liên quan đến chuyên đề giám sát giúp HĐND, thường trực HĐND, đoàn giám sát của HĐND thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn giám sát và xây dựng dự thảo nghị quyết giám sát chuyên đề theo quy định.

TRẦN QUANG