Đa dạng hóa các phương tiện, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt được xem là xu hướng tất yếu trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh triển khai các giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt. Tại TP Cần Thơ, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán điện tử đã và đang phát triển nhanh chóng, góp phần giảm dần việc thanh toán sử dụng tiền mặt trong các hoạt động của đời sống kinh tế - xã hội.

Khách hàng quét mã QR để thanh toán bằng ví điện tử Momo tại Chi nhánh Nàng, đường Lý Tự Trọng, TP Cần Thơ.

Tiện ích

Chị Lê Thị Kim Yến, Quản lý Chi nhánh Nàng (đường Lý Tự Trọng, TP Cần Thơ), chia sẻ: “Chi nhánh Nàng được thành lập từ tháng 4-2018 và chuyên kinh doanh các sản phẩm thời trang nữ với đối tượng khách hàng chính là sinh viên, nhân viên công sở. Từ khi đi vào hoạt động, Chi nhánh Nàng rất chú trọng triển khai các dịch vụ hỗ trợ khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt như thanh toán bằng thẻ qua máy POS, sử dụng ví điện tử Momo, Epay, Zalopay... Nhiều khách hàng đến mua hàng thường chuộng thanh toán qua các ứng dụng ví điện tử có liên kết với hầu hết ngân hàng và có các chương trình khuyến mãi, chiết khấu hấp dẫn”. Theo chị Kim Yến, từ sau khi dịch COVID-19 bùng phát, nhiều khách hàng đến mua sắm đã chủ động chuyển sang thanh toán bằng ví điện tử thay cho thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 30% khách hàng thực hiện thanh toán bằng thẻ hoặc ví điện tử, còn lại 70% giao dịch vẫn dùng tiền mặt là chủ yếu.

Thực tế cho thấy, sự phát triển của mạng lưới ATM trên địa bàn thành phố trong thời gian qua là minh chứng rõ nét của việc thanh toán bằng tiền mặt vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong đời sống xã hội. Tính đến tháng 6-2020, TP Cần Thơ có 380 máy ATM, tăng 4 máy so với cùng kỳ năm 2019 và được quản lý bởi 41 chi nhánh ngân hàng. Tính đến tháng 6-2020, các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố đã mở được gần 1,2 triệu tài khoản cá nhân, phát hành trên 1,3 triệu thẻ thanh toán. Trong 6 tháng đầu năm 2020, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán đã thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt với 3.297.474 món, số tiền trên 156.712 tỉ đồng; thanh toán bù trừ điện tử song phương 1.109.544 món, với số tiền 42.225 tỉ đồng, so cùng kỳ năm 2019 tăng 179,62% về số món và 14,72% số tiền. Ðồng thời, các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán thực hiện thanh toán qua Internet banking, SMS banking, Home banking… 3.927.047 món, với tổng giá trị là 59.618 tỉ đồng; tăng 65,92% số món và tăng 19,94% số tiền so cùng kỳ năm trước. Thanh toán qua POS 699.301 món, với số tiền 1.421 tỉ đồng, so cùng kỳ năm 2019 giảm hơn 21,58% về số món và 29,42% số tiền.

Theo ông Phạm Văn Nhiều, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) Chi nhánh TP Cần Thơ, thời gian qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và hệ thống ngân hàng nói chung đã quan tâm triển khai đa dạng hóa các phương tiện, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt để đáp ứng nhu cầu thanh toán của nền kinh tế. Ðồng thời, nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo an toàn trong thanh toán để khách hàng an tâm, tin tưởng khi sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, hoạt động thanh toán qua ATM chủ yếu là rút tiền mặt; hoạt động thanh toán ở các chợ truyền thống, hộ gia đình, địa bàn nông thôn chủ yếu vẫn là bằng tiền mặt. Thanh toán qua POS phát triển mạnh, song trong năm 2020 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, lĩnh vực thương mại dịch vụ, du lịch sụt giảm nghiêm trọng đã tác động mạnh đến kết quả thanh toán qua POS. Thanh toán qua POS giảm còn có một phần nguyên nhân là do sự đa dạng và ngày càng phổ biến của các loại ví điện tử.

Xác định khách hàng mục tiêu

Khách hàng trẻ có tâm lý cởi mở hơn khi thanh toán bằng ví điện tử cho các dịch vụ thiết yếu trong cuộc sống. Chị Ðỗ Thúy Vy, cán bộ công tác sinh viên của Trường Ðại học Greenwich Việt Nam, Cơ sở TP Cần Thơ, chia sẻ: “Tôi thường sử dụng ví điện tử Airpay để thanh toán khi mua hàng trên Shopee, đặt thức ăn trên Now Food, nạp tiền điện thoại, mua vé xem phim bằng ví Momo. Các giao dịch thanh toán có thể thực hiện ngay trên chiếc điện thoại thông minh chỉ với thao tác quét mã QR. Nhờ đó, tôi ít phải giữ hoặc mang theo tiền mặt bên người khi ra ngoài, thậm chí không cần mang theo thẻ”. Cũng theo chị Vy, thanh toán không dùng tiền mặt hiện chiếm khoảng 40% chi tiêu hằng tháng của bản thân, 60% còn lại vẫn phải thanh toán bằng tiền mặt. Có rất nhiều đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụ vẫn chưa tích hợp các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt nên người dùng vẫn phải mang theo một khoản tiền mặt nhất định khi ra ngoài, chưa thể tự tin với việc có thể thanh toán bất cứ món hàng hay dịch vụ nào mà không cần dùng đến tiền mặt.

Theo NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ, trên cơ sở báo cáo kết quả triển khai thực hiện Quyết định 2545/QÐ-TTg ngày 20/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Ðề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020, NHNN Chi nhánh sẽ bám sát kế hoạch thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021-2025 của Chính phủ, NHNN. Trong đó chú trọng đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với các dịch vụ công: thuế, điện, nước, học phí, viện phí, môi trường… Bên cạnh đó cần tăng cường khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt trong kinh doanh dịch vụ, nhất là tại các siêu thị, nhà hàng, khách sạn. Ðây là các dịch vụ được xác định thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong thời gian tới với đối tượng khách hàng tham gia rất lớn.

Ông Phạm Văn Nhiều cho biết: Thời gian tới, NHNN Chi nhánh TP Cần Thơ sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán đẩy mạnh triển khai các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt, nhất là các món thanh toán nhỏ, lẻ, đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân địa bàn nông thôn chưa được trang bị các phương tiện thanh toán qua POS. Tiếp tục chỉ đạo các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trên địa bàn tăng cường các biện pháp, giải pháp an ninh, an toàn thông tin, bảo mật cho hệ thống thanh toán đối với các hoạt động chuyển mạch hoặc thanh toán trực tuyến. Thông báo kịp thời các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm liên quan đến sử dụng thẻ, thanh toán trực tuyến, tránh gây tổn thất cho khách hàng khi tham gia giao dịch thanh toán. Phối hợp với các đơn vị có liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc triển khai lắp đặt các phương tiện, thiết bị phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ… nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các nguy cơ, rủi ro phát sinh, đảm bảo hoạt động thanh toán trên địa bàn thành phố hoạt động an toàn, hiệu quả và thông suốt.

Bài, ảnh: MINH HUYỀN