Tại bãi rác Tân Long sẽ có nhà máy xử lý rác để giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường xung quanh.

Trung bình mỗi ngày lượng rác thải được thu gom của TP Cần Thơ khoảng 450 tấn cộng thêm rác thải một số địa phương của tỉnh Hậu Giang được tập kết về bãi rác Tân Long. Do vậy việc xây dựng nhà máy xử lý rác là rất cần thiết nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường cho khu vực xung quanh bãi rác này. Mới đây, lãnh đạo 2 địa phương đã thống nhất việc xây dựng nhà máy xử lý rác tại đây, dự án này được giao cho Tập đoàn Taisei (Nhật Bản) thực hiện.

Qui mô của bãi rác Tân Long (xã Tân Long, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang) rộng 20,2 ha phục vụ chứa rác cho TP Cần Thơ và thị xã Ngã Bảy, huyện Phụng Hiệp và Châu Thành A của tỉnh Hậu Giang. Toàn bộ khu đất được chia làm 2 phần: Phần bên ngoài tiếp giáp với khu dân cư dùng để xây dựng nhà máy xử lý rác (NMXLR), phần bên trong cách xa khu dân cư để chứa rác.

Dự án bãi xử lý rác Tân Long được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ năm 2001-2002 chủ yếu là chôn lấp rác, giải quyết lượng rác di dời của bãi rác Đông Thạnh (quận Cái Răng); giai đoạn 2 từ năm 2002-2005 xây dựng NMXLR chế biến rác hữu cơ thành phân compost. Tuy nhiên, đến nay bãi rác Tân Long mới chỉ xây dựng xong bờ bao khép kín, phân các ô chứa rác và chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ từ rác mà chỉ qua lắng sơ bộ nên gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Theo ông Trần Văn Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Phụng Hiệp, tình trạng ô nhiễm tại bãi rác Tân Long tuy đã được cải thiện rất nhiều nhưng vẫn còn mùi hôi. Nước rỉ từ rác chưa được xử lý tràn ra ngoài nên khu vực xung quanh không thể sản xuất nông nghiệp hay nuôi trồng thủy sản được. Mới hoạt động từ năm 2005 mà bãi rác đã gây ô nhiễm như thế thì đến năm 2010 sẽ càng nghiêm trọng hơn. Vì vậy, cần nhanh chóng xây dựng NMXLR để cải thiện môi trường cho khu vực này!

Ông Nguyễn Thiện Nhơn, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Hậu Giang, phản ảnh: Bãi rác ô nhiễm ảnh hưởng đến 3 đối tượng là dãy nhà dân cư dọc quốc lộ 1A cách bãi rác 200 m; khu tái định cư xã Long Thạnh cách 1,5 km và UBND xã Tân Long cách 580 m. Hiện tại, bãi rác là phù hợp với qui hoạch nhưng trong 5-10 năm tới sẽ rất khó khăn. Khi xã Tân Long phát triển trở thành đô thị loại 5 và được mở rộng về hướng Đông (hướng bãi rác) trong khi môi trường ở đây đang ô nhiễm. Do đó, cần giải quyết dứt điểm tình trạng trên bằng cách xây dựng NMXLR.

Việc xây dựng NMXLR tại bãi rác Tân Long không phải đến bây giờ mới được tính đến, mà ngay khi di dời bãi rác về đây, phía UBND TP Cần Thơ đã kêu gọi nhà đầu tư khai thác thực hiện. Tuy nhiên, do nhà đầu tư chưa đủ điều kiện là công nghệ xử lý rác phải đảm bảo về vấn đề môi trường và có chi phí xử lý thấp. Chính vì thế, có rất nhiều nhà đầu tư đến tìm hiểu nhưng rồi lại “rút êm”, nên dự án xây dựng NMXLR đã phải chờ đợi kéo dài trong nhiều năm. Tuy nhiên với nỗ lực tìm kiếm, cuối cùng UBND TP Cần Thơ đã chọn được nhà đầu tư là Tập đoàn Taisei (Nhật Bản). Theo thông tin ban đầu của nhà đầu tư, NMXLR sẽ xây dựng trên diện tích 1 ha và diện tích bãi rác sẽ không phải mở rộng thêm. Thời gian lập dự án đầu tư và xây dựng nhà máy là 2 năm và “vòng đời” của NMXLR là 10 năm. Công nghệ của nhà đầu tư này sẽ biến rác thành phân bón, điện... theo cơ chế phát triển sạch (CDM), vừa tiết kiệm được chi phí, vừa giảm khí thải độc hại cho môi trường.

Cũng theo Tập đoàn Taisei, công nghệ CDM là cơ chế hợp tác được xây dựng theo Nghị định thư Kyoto (Việt Nam tham gia ký kết Nghị định thư Kyoto vào 25-9-2002) nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển thực hiện phát triển bền vững thông qua sự đầu tư một cách thiện hữu với môi trường của Chính phủ các nước công nghiệp hóa và các công ty- doanh nghiệp của các nước này. Mục tiêu cơ bản nhất của CDM là hướng tới phát triển bền vững bằng các cam kết cụ thể về hạn chế và giảm lượng khí nhà kính phát thải của các nước trên phạm vi toàn cầu. Tháng 6-2008, nhà đầu tư này đã hoàn tất việc khảo sát hiện trường, chuẩn bị sửa đổi, bổ sung hồ sơ thiết kế ban đầu...

Tuy nhiên, phía Tập đoàn Taisei lại băn khoăn vì bãi rác thuộc địa phận tỉnh Hậu Giang, nên cần có sự thống nhất và ký kết bằng văn bản của 2 địa phương, hoặc TP Cần Thơ phải qui hoạch vị trí khác. Cuộc làm việc giữa lãnh đạo 2 địa phương đã mang đến kết quả là sự đồng thuận, thống nhất chủ trương về dự án đã làm cho nhà đầu tư an tâm triển khai các bước tiếp theo.

Bãi rác Tân Long không chỉ để phục vụ cho TP Cần Thơ mà còn cho tỉnh Hậu Giang nên trách nhiệm xử lý môi trường là trách nhiệm chung của 2 địa phương. Ông Trần Thành Lập, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang, cho biết: “Công nghệ của Tập đoàn Taisei là phù hợp với yêu cầu của 2 địa phương, nhưng bước đầu thời gian tồn tại của NMXLR sẽ là 10 năm, sau 10 năm nếu nhà máy vẫn đảm bảo môi trường sẽ được xem xét để tiếp tục hoạt động”. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết, khi được sự đồng ý từ phía Hậu Giang, nhà đầu tư sẽ tiến hành các bước tiếp theo để sớm có NMXLR. Song song với việc xúc tiến xây dựng NMXLR tại bãi rác Tân Long, TP Cần Thơ cũng từng bước quy hoạch xây dựng một bãi rác riêng cho thành phố tại huyện Cờ Đỏ.

Bài, ảnh: TRUNG DÂN