Nghị định 66/2008/NĐ-CP, ngày 28-5-2008, của Chính phủ về hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp (có hiệu lực từ giữa tháng 6-2008) ra đời khiến cộng đồng doanh nghiệp (DN) trên địa bàn TP Cần Thơ phấn khởi. Bởi vì, việc hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp đã được nhìn nhận là trách nhiệm của cơ quan chức năng và phải đáp ứng kịp thời, hiệu quả, tạo điều kiện để DN sản xuất kinh doanh, tránh rủi ro về pháp lý trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới. Tuy nhiên, theo nhận xét của DN và các cơ quan hỗ trợ DN, thì việc thực hiện Nghị định 66/2008/NĐ-CP vẫn chưa đến nơi đến chốn!

* Những “cánh thư” không có hồi âm !

Đầu năm 2008, ông Ngô Phúc Hiện, ở đường Lý Tự Trọng, quận Ninh Kiều, cùng một số người có ý định lập Công ty cổ phần đầu tư xây dựng nghĩa trang. Ông Hiện đã gửi văn bản yêu cầu Sở Nội vụ thành phố giải đáp chính sách có liên quan đến việc xây dựng nghĩa trang, như thuế thu nhập doanh nghiệp từ bán nền mộ và những ưu đãi của thành phố trong lĩnh vực này. Sở Nội vụ đã chuyển nội dung vụ việc sang Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố để giải đáp cho ông Hiện. Sau đó, cơ quan này lại chuyển vụ việc sang Cục Thuế thành phố để Cục Thuế trả lời.

Theo Công văn trả lời số 622/CT-TTHT ngày 26-3-2008, do ông Võ Kim Hoàng, Cục trưởng Cục Thuế ký, căn cứ vào các quy định hiện hành, trường hợp xây dựng nghĩa trang để chuyển nhượng (bán) có thu nhập từ hoạt động chuyển quyền sử dụng đất thì phải chịu thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất và không áp dụng miễn, giảm thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất. Còn phần yêu cầu của ông Hiện về hưởng chính sách ưu đãi khi đầu tư xây dựng nghĩa trang thì không thấy... phúc đáp! Việc trả lời nửa vời này đã gây băn khoăn cho ông Hiện và những người muốn thành lập công ty hoạt động trong lĩnh vực đầu tư xây dựng nghĩa trang. Họ băn khoăn vì không biết rõ ràng về chủ trương khuyến khích, ưu đãi đầu tư của thành phố đối với lĩnh vực này... Vì không được cung cấp đầy đủ những thông tin có liên quan đến việc đầu tư xây dựng nghĩa trang nhân dân của ngành chức năng TP Cần Thơ, sau đó, ông Hiện đã liên hệ và được tỉnh Hậu Giang chấp thuận chủ trương đầu tư nghĩa trang nhân dân tại tỉnh này, với diện tích hơn 130.000m2. Hiện nay, dự án này đang tiến triển tốt, theo chủ đầu tư thì khả năng đầu quý II năm 2009 sẽ được vào khai thác.

Cán bộ Cục Hải quan TP Cần Thơ hướng dẫn doanh nghiệp lập thủ tục thông quan hàng hóa.

Liên quan đến tinh thần trách nhiệm của một số cơ quan, chính quyền trong giải quyết các thủ tục hành chính, giải đáp thắc mắc của DN về chủ trương, chính sách, Công ty Cổ phần Nam Việt (huyện Thốt Nốt), phản ánh: Thực hiện chủ trương giao đất có thu tiền sử dụng đất, công ty đã có công văn yêu cầu xin nộp tiền thuê đất mà doanh nghiệp đang sử dụng tại cụm công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp Thốt Nốt nhưng nhiều tháng chưa thấy chính quyền trả lời. Gần đây, công ty này có dự kiến đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp, công ty đã nộp đơn xin phép chủ trương đầu tư 46 ha tại cụm công nghiệp-tiểu thủ công nghiệp huyện Thốt Nốt, nhưng chờ mãi cũng chẳng thấy hồi âm.

Không chỉ có DN, thời gian qua còn có một số tổ chức làm công tác hỗ trợ doanh nghiệp cũng bị ngành chức năng thành phố “quên” trả lời một số yêu cầu thủ tục hành chính. Theo Chương trình Hỗ trợ Khu vực Tư nhân Việt Nam tại TP Cần Thơ (do Ủy ban châu Âu tài trợ, viết tắt là VPSSP tại Cần Thơ), kế hoạch ban đầu mà TP Cần Thơ và VPSSP cam kết thì tháng 6-2007 đưa đề án “Đơn giản hóa thủ tục đất đai cho DN” vào thực hiện. Thế nhưng, đến nay Đề án này vẫn nằm... trên giấy, vì còn phải chờ thông qua các sở, ngành, trước khi trình UBND thành phố phê duyệt thực hiện. “Từ lúc gửi Đề án phê duyệt đến nay đã hơn 1 năm, nhưng VPSSP tại TP Cần Thơ không nhận được văn bản trả lời nào từ cơ quan chức năng của thành phố. Sự im lặng này khiến chúng tôi lúng túng, không biết báo cáo kết quả như thế nào, vì hiện nay VPSSP tại TP Cần Thơ sắp hết thời gian triển khai thực hiện hỗ trợ trên địa bàn thành phố”- ông Huỳnh Ngọc Minh, cán bộ cao cấp của VPSSP tại TP Cần Thơ nói.

* Đừng im lặng trước yêu cầu của doanh nghiệp!

Hiện nay, tại các bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của các sở, ngành đều niêm yết công khai quy trình, thủ tục, giấy tờ, thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, theo phản ánh của một số DN, việc công khai thủ tục hiện nay chưa đầy đủ, nên khi thực hiện các thủ tục đất đai, xây dựng cơ bản... DN vẫn phải nhờ ngành chức năng hướng dẫn thêm. Thế nhưng, không phải mọi thắc mắc của DN đều được ngành chức năng quan tâm trả lời. Điều này đã khiến DN gặp không ít khó khăn, phiền hà, tốn kém thời gian, công sức; đồng thời, ảnh hưởng đến niềm tin của DN đối với chủ trương thu hút đầu tư của thành phố. Ông Bùi Tấn Cường, Giám đốc Công ty TNHH Thành Lâm (quận Bình Thủy), nói: “Theo thủ tục niêm yết, hồ sơ cấp giấy chứng nhận đầu tư không cần thiết phải có giấy cam kết bảo vệ môi trường, nhưng khi tiếp nhận hồ sơ, cán bộ lại yêu cầu phải bổ sung. Nếu đây là quy định bắt buộc thì phải công khai rõ ràng để DN chuẩn bị từ trước, tránh trường hợp bổ sung, kéo dài thời gian chờ đợi”.

Hiện nay, lĩnh vực đất đai là phiền hà nhất, do quy trình lòng vòng, nhiều “cửa”, thủ tục không nhất quán, cán bộ thiếu tận tình... nhưng đây lại là lĩnh vực mà DN nào cũng phải “đụng” tới. Thời gian qua, Hiệp hội DN TP Cần Thơ nhận được rất nhiều phản ánh của DN về việc các sở, ngành đùn đẩy né tránh trách nhiệm, sự phối hợp chưa tốt trong giải quyết công việc cho DN. Việc cập nhật thông tin, công khai kịp thời những thay đổi của văn bản pháp luật chưa được cơ quan chức năng thực hiện nghiêm túc. Nhiều lúc DN gặp vướng mắc phản ánh đến cơ quan chức năng nhưng không được quan tâm trả lời. Bà Nguyễn Mỹ Thuận, Tổng Thư ký Hiệp hội DN TP Cần Thơ, nói: “Sự im lặng này đã khiến doanh nghiệp e dè, lúng túng, băn khoăn, ngán ngại khi đầu tư làm ăn, mở rộng sản xuất kinh doanh trên địa bàn thành phố”.

Theo phản ánh của các DN, khó khăn lớn và phổ biến nhất hiện nay về thủ tục hành chính là khó tiếp cận với cơ quan chức năng để tìm hiểu các quy định, chính sách, các văn bản của Trung ương và địa phương. Do chưa có cam kết về việc cung cấp những thông tin này cho DN nên khi đề nghị được cung cấp, các sở, ngành đều cho rằng không thuộc phạm vi trách nhiệm... Hiện tại, vấn đề này đã được Chính phủ quy định rất rõ tại Nghị định 66/2008/NĐ-CP: cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh giải đáp pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý có liên quan đến hoạt động của DN; vấn đề còn lại là chuyện thực thi của cơ quan chức năng.

DN có quyền yêu cầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh giải đáp pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý có liên quan đến hoạt động của DN. Trong trường hợp việc giải đáp chưa đáp ứng yêu cầu của DN thì DN có quyền yêu cầu Bộ có liên quan giải đáp. Việc giải đáp được thông qua các hình thức: văn bản, qua mạng điện tử, trực tuyến hoặc điện thoại. Thời gian giải đáp 15 ngày, trường hợp phức tạp không quá 30 ngày làm việc. Trường hợp không giải đáp phải nêu rõ lý do. (Điều 10, Nghị định 66/2008/NĐ-CP của Chính phủ về hỗ trợ pháp lý cho DN)

Tiến sĩ Võ Hùng Dũng, Giám đốc Phòng Công nghiệp và Thương mại Việt Nam tại TP Cần Thơ, cho rằng: “Để việc hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp hiệu quả, thiết thực, giúp DN trong đầu tư kinh doanh, cơ quan chức năng phải nắm vững chính sách pháp luật, nhiệt tình đáp ứng các yêu cầu hỗ trợ pháp lý theo yêu cầu của DN. Đối với những chính sách có liên quan đến nhiều ngành, cần phải xây dựng đầu mối tiếp nhận, trả lời hỗ trợ kịp thời cho DN”.

Còn ông Huỳnh Ngọc Minh, cán bộ cao cấp của VPSSP tại TP Cần Thơ, thì cho rằng TP Cần Thơ phải xây dựng đồng bộ mạng lưới công nghệ thông tin đủ mạnh để doanh nghiệp trao đổi thông tin qua Internet, chứ không cần thiết việc gì cũng gửi văn bản, mất nhiều thời gian, dễ thất lạc. “Theo tôi, mọi vướng mắc, kiến nghị của DN, ngành chức năng đều phải trả lời, đừng im lặng, nhằm giúp DN tuân thủ đúng quy định của đường lối chính sách, pháp luật trong kinh doanh, nhất là hiện nay Việt Nam đã gia nhập WTO, DN sẽ rất có thể gặp rủi ro về pháp lý”- ông Huỳnh Ngọc Minh nói.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH