Đây là một trong nội dung quan trọng của Thông tư số 06/2013/TT-NHNN nhằm hướng dẫn hoạt động mua, bán vàng miếng trên thị trường trong nước của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) vừa được Thống đốc ký ban hành ngày 12-3 và chính thức có hiệu lực từ ngày 13-3.
Theo đó, người đại diện giao dịch, giao dịch mua, bán vàng miếng giữa tổ chức tín dụng (TCTD), doanh nghiệp với NHNN được thực hiện thông qua người đại diện giao dịch của TCTD, doanh nghiệp. Người đại diện giao dịch hợp pháp của TCTD, doanh nghiệp là người đại diện theo pháp luật hoặc người đại diện theo ủy quyền của TCTD, doanh nghiệp. Mỗi TCTD, doanh nghiệp được phép đăng ký tối đa 3 người đại diện giao dịch và chỉ được phép cử 1 người đại diện giao dịch theo danh sách đã đăng ký để tham gia trong một lần giao dịch mua, bán vàng miếng với NHNN.
Thông tư này nhằm hướng dẫn hoạt động mua, bán vàng miếng trên thị trường trong nước theo quy định tại Quyết định số 16/2013/QĐ-TTg ngày 4-3-2013 của Thủ tướng Chính phủ. Các TCTD, doanh nghiệp đã được NHNN cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng có nhu cầu tham gia giao dịch mua, bán vàng miếng với NHNN sẽ nộp hồ sơ đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đủ hồ sơ hợp lệ, NHNN sẽ thông báo cho TCTD, doanh nghiệp bằng văn bản về việc xác nhận thiết lập quan hệ giao dịch mua, bán vàng miếng.
Loại vàng miếng giao dịch là vàng miếng hàm lượng 99,99%, loại 1 lượng do NHNN cho phép sản xuất hoặc tổ chức sản xuất trong các thời kỳ. Trong thời gian trước mắt, loại vàng miếng giao dịch mua bán với NHNN là vàng miếng do NHNN tổ chức sản xuất (vàng miếng SJC). Tùy điều kiện thực tế, trong trường hợp cần thiết, NHNN có thể xem xét mua bán các loại vàng miếng khác do NHNN đã cho phép sản xuất trong các thời kỳ. Loại vàng miếng giao dịch cụ thể được thông báo cho các TCTD, doanh nghiệp trong thông báo mua, bán vàng miếng hoặc thông báo đấu thầu mua, bán vàng miếng của NHNN.
Theo NHNN, hình thức mua - bán miếng gồm mua - bán trực tiếp và mua bán qua hình thức đấu thầu theo giá hoặc đấu thầu theo khối lượng. Về quy trình, nếu mua bán trực tiếp sẽ trải qua các bước sau: NHNN thông báo mua, bán vàng miếng, TCTD và doanh nghiệp đặt cọc. Tiếp đó, NHNN kiểm tra và thông báo tư cách tham gia giao dịch của TCTD, doanh nghiệp rồi thông báo giá mua, bán. TCTD, doanh nghiệp đăng ký khối lượng mua, bán. NHNN thông báo ngừng mua, bán (nếu có) và xác định, thông báo khối lượng mua, bán với từng TCTD, doanh nghiệp. Cuối cùng là xác nhận giao dịch, thanh toán tiền và giao, nhận vàng miếng, xử lý tiền đặt cọc.
Nếu trường hợp mua, bán vàng miếng qua hình thức đấu thầu thì NHNN thông báo đấu thầu mua, bán vàng miếng. Sau khi TCTD, doanh nghiệp đặt cọc, NHNN kiểm tra và thông báo tư cách dự thầu của các đơn vị, thông báo giá mua, bán (đối với đấu thầu theo khối lượng) hoặc giá sàn và/hoặc giá trần (đối với đấu thầu theo giá). Các TCTD, doanh nghiệp nộp phiếu dự thầu mua, bán vàng miếng để NHNN xét thầu. NHNN sẽ thông báo hủy thầu (nếu có) và công bố kết quả đấu thầu. Cuối cùng là xác nhận giao dịch, thanh toán tiền và giao, nhận vàng miếng, xử lý tiền đặt cọc.
Về thời hạn thanh toán và giao vàng, Thông tư 06/2013 quy định đối với trường hợp NHNN bán vàng, thời hạn thanh toán tiền mua vàng chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo ngày ký xác nhận giao dịch (T+1), thời hạn giao vàng là ngày làm việc tiếp theo ngày thanh toán đầy đủ tiền mua vàng. Đối với trường hợp NHNN mua vàng, thời hạn giao vàng chậm nhất là ngày làm việc tiếp theo ngày ký xác nhận giao dịch (T+1); thời hạn thanh toán là ngày làm việc liền kề tiếp theo ngày giao vàng đầy đủ.
Đồng thời, căn cứ vào mục tiêu điều hành chính sách và diễn biến thị trường vàng trong từng thời kỳ, NHNN có thể quyết định thời hạn giao vàng khác với thời hạn quy định nêu trên tại thông báo mua, bán vàng miếng hoặc thông báo đấu thầu cho các TCTD và doanh nghiệp. Ngoài các quy định trên, Thông tư quy định xử lý tiền đặt cọc của TCTD, doanh nghiệp, trách nhiệm của các TCTD, doanh nghiệp và các đơn vị trực thuộc có liên quan của NHNN trong việc hoạt động mua, bán vàng miếng giữa NHNN với các TCTD, doanh nghiệp.
THU HẰNG (TTXVN)
