Kết thúc vòng đấu loại trực tiếp, World Cup hiện tại chỉ còn lại 8 đội bóng ưu tú nhất dù có thể có những sự tiếc nuối, những tranh cãi về đội xứng đáng hơn đã về nước. Tuy nhiên, bất luận thế nào World Cup cũng đang diễn ra với những cung bậc cảm xúc như nó đã từng có. Bóng đá vẫn hấp dẫn với những phong cách mới, những trào lưu hay xu hướng chiến thuật mới, hiện đại hơn, hiệu quả hơn nhưng không kém chất kỹ thuật, lôi cuốn. Có những đội bóng luôn biết chuyển hóa lối chơi tập thể như Đức, Pháp, Colombia, Chile và nhất là “hiện tượng” Costa Rica để tạo nên bất ngờ. Thế nhưng, ngược lại nhiều đội bóng cũng dần biến mất phong cách truyền thống, thi đấu kém hiệu quả và không còn sức lôi cuốn. Đó là những đội bóng xây dựng lối chơi phụ thuộc quá nhiều vào phong độ của một cầu thủ ngôi sao trong đội hình như Bồ Đào Nha, Brazil, Uruguay… nên dễ thất bại.

Vẻ mặt thất vọng của Ronaldo thể hiện sự bất lực của đội Bồ Đào Nha. Ảnh: Goal.com

Có lẽ lối chơi của đội bóng phụ thuộc vào một người rõ nhất là tuyển Bồ Đào Nha. Đội bóng này được xây dựng dựa vào chân sút siêu sao Cristiano Ronaldo. Đúng là ngôi sao đang khoác áo Real Madird có đủ khả năng một mình xoay chuyển cục diện trận đấu, làm nên chiến thắng cho đội bóng. Nhưng đó là với những CLB có nhiều cầu thủ giỏi thi đấu thường xuyên với nhau ở một giải kéo dài. Còn với World Cup chỉ diễn ra trong khoảng thời ngắn, đội bóng là tập thể nhiều cầu thủ đá ở nhiều nơi, được tập trung theo kỳ hạn. Thế nên, lối đá mọi đường bóng tấn công đều tập trung vào một cầu thủ khó có thể mang lại hiệu quả. Bồ Đào Nha ra quân thảm bại 0-4 trước Đức với sự nhạt nhòa của Ronaldo không hẳn là do anh không đạt phong độ cao mà do người Đức đồng đều hơn và chơi tập thể hơn. Chính cú “ngã ngựa” này khiến Ronaldo và các đồng đội mất tinh thần, không còn nỗ lực khi cửa đi tiếp đã quá hẹp. Màn trình diễn của Ronaldo cũng vì vậy mà mất sức thuyết phục. Anh đã thừa nhận sau trận hòa 1-1 với đội tuyển Mỹ rằng sức mạnh của Bồ Đào Nha chỉ ở mức trung bình và cũng không tin vào cơ hội của đội tuyển. Ronaldo thổ lộ: “Tôi không phải là kẻ đạo đức giả, tôi chưa bao giờ nghĩ đội tuyển của mình có thể vô địch World Cup 2014”.

Suarez ngã, đội tuyển Uruguay “ngã” theo. Ảnh: Goal

Thất bại của “đội bóng một người” khác là Uruguay. Đội bóng Nam Mỹ này vào được đến vòng 16 đội, nhưng không ai bất ngờ khi họ thất bại trước Colombia. Lối chơi của Uruguay không có gì đặc biệt nếu không có… Suarez. Những đường lên bóng dạt biên, tạt cánh đánh đầu nếu không có một tiền đạo giỏi rất khó thành công. Thế nên, vì vắng mặt Suarez trận ra quân, Uruguay bị bắn hạ bởi một Costa Rica còn “chân ướt chân ráo” với World Cup. Khi anh trở lại trong trận gặp Anh, Uruguay thể hiện bộ mặt rất khác và giành chiến thắng. Kết cuộc ở trận đấu loại trực tiếp, Uruguay thất bại thê thảm trước đội bóng láng giềng Colombia khi Suarez bị treo giò.

Không chỉ Bồ Đào Nha, Uruguay mà cả với ứng cử viên vô địch Brazil, Argentina cũng có lối chơi quá phụ thuộc vào một người. Brazil chưa thất bại dù cũng dựa vào phong độ của Neymar, nhưng vũ điệu samba đã mất đi lối chơi ngẫu hứng, đầy chất nghệ sĩ. Brazil năm nay chơi quá cứng nhắc, chẳng còn thêu hoa dệt gấm và chẳng biết sẽ như thế nào nếu như Neymar phải vắng mặt vì chấn thương trong trận đấu tới gặp Colombia. Các tiền vệ Gustavo, Fernandinho hay tiền đạo Hulk, Fred chơi như robot, đầy sức mạnh, chạy và… chặn đối phương nhiều hơn là áp đặt lối chơi. Còn Argentina cũng vậy, nếu Lionel Messi không tỏa sáng thì đội bóng này gần như không tìm được chiến thắng.

Những đội bóng có ngôi sao lớn trong đội hình từng không ít lần thành công tại World Cup như Pháp năm 1998 có Zinedine Zidane, Ý năm 1990 có Roberto Baggio, Argentina 1986 có Maradona… nhưng đó là tập thể chơi bóng xoay quanh một ngôi sao, chứ không trông chờ một ngôi sao tỏa sáng. Hiện tại Colombia cũng đang có lối chơi xoay quanh ngôi sao James Rodriguez để mang lại những thành công và có thể giúp đội bóng này tiếp tục gây bất ngờ. Đội tuyển Đức có tập thể khá đồng đều xung quanh “ngòi nổ” Thomas Mueller. Trong khi đó, những ứng cử viên vô địch như Brazil, Argentina chưa thật sự thuyết phục mà nếu không cải thiện, lối chơi của họ khó thể thành công.

NGUYỄN MINH