Mặc dù tại kỳ thi tuyển sinh đại học, một số môn đã chuyển sang thi trắc nghiệm, đề thi sát hơn với chương trình phổ thông, nhưng các “lò” luyện thi vẫn tấp nập thí sinh. Nhiều học sinh xem luyện thi là điều kiện tối cần thiết để có thể đậu vào đại học. Lịch học luyện thi dày đặc khiến nhiều học sinh bị quá tải, ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Học thế nào để có kết quả tốt, vừa bảo đảm sức khỏe vừa đỡ tốn kém? Liệu học sinh có thể tự học, không cần đến các “lò” luyện thi? - Đó là những câu hỏi khiến không ít người trăn trở...

* Chen chân ở các “lò” luyện thi...

Chỉ cần dạo một vòng quanh các “lò” luyện thi, mọi người có thể cảm nhận được sức “nóng” khi ngày thi đang gần kề. “Lò” Đ.T trên đường 3-2, cửa rào được đóng cẩn thận, các lớp học trật tự, nghiêm túc và rất đông học sinh. Tất cả các phòng học đều quá tải và phải kê thêm nửa bàn học ra ngoài hành lang. Thầy giảng bằng micro, không khó nghe nhưng do các phòng phải mở cửa để sắp bàn cho học viên ngồi học nên chắc chắn âm thanh của lớp này sẽ ảnh hưởng đến lớp khác. Một giáo viên dạy ở Trung tâm luyện thi (TTLT) Đ.T cho biết: “So với các nơi khác, trung tâm này tổ chức rất nề nếp. Chỉ có điều lớp học quá đông, có khi trên 80 học viên/ lớp”. TTLT M.Đ, ở đường Mậu Thân, cũng khá đông. Trung tâm vừa đầu tư xây dựng mới, phòng học khang trang, thoáng mát với đầy đủ hệ thống đèn, quạt. Các lớp học của trung tâm M.Đ cũng rất đông học sinh. Nguyễn Đỗ H.P, học sinh Trường THPT Châu Văn Liêm, luyện thi khối D tại TT từ tháng 9-2007, cho biết: “Ở nhiều môn học, lớp quá đông, thay vì bàn học dành cho 2 người, phải chen đến 3 người”.

Lớp luyện thi môn Toán do giáo viên Trường THPT Chuyên Lý Tự Trọng tổ chức ôn luyện tại trường cho học sinh lớp 12. Lớp chỉ có hơn 20 học sinh nên các em rất dễ tiếp thu bài. Ảnh: L.G

Cả ngày học tại trường, các buổi tối H.P đi luyện thi ở trung tâm M.Đ. Nhà ở tận Bình Thủy nên để kịp giờ học, ba của H.P phải sắp xếp đưa rước 3 lượt/ ngày. Trương Xuân T.L, học sinh lớp 12 Trường THPT Châu Văn Liêm, cũng không khác H.P mấy, khi cả tuần T.L chỉ có một buổi để thư giãn. Thời gian còn lại, T.L học luyện thi tại nhà giáo viên, giảng viên đại học và cả ở TTLT. Do thi cả 2 khối: A, B nên T.L học luyện đến 4 môn. T.L nói: “Em học nhiều nơi nên rất khó tập trung, chỉ sợ đến khi thi lại mất bình tĩnh”. Đặng Việt Hà, học sinh lớp 12A4, Trường THPT Chuyên Lý Tự Trọng, cho biết: “Lớp em có 29 bạn thì đã có đến 28 bạn đi luyện thi đại học”. Theo thống kê chưa đầy đủ của Trường THPT Châu Văn Liêm, khoảng 80% học sinh lớp 12 của trường có học luyện thi đại học.

Có thể nói, các TTLT đang sống bằng “thương hiệu” của mình. Năm nay, các TTLT không còn quảng cáo rầm rộ như những năm trước, một số trung tâm nhỏ lẻ đang “teo” dần đi. Ông Trần Ngọc Sáu, Quyền Chánh Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo TP Cần Thơ, nhận xét: “So với năm trước, số lượng học viên luyện thi tại các trung tâm giảm khoảng 30%. Nguyên nhân có thể do đề thi đại học những năm gần đây sát với chương trình học. Bên cạnh đó, đề thi tốt nghiệp THPT có phần khó hơn nên những học sinh có học lực trung bình tập trung nhiều hơn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, làm giảm một phần số lượng học sinh tham gia luyện thi”. Ngoài ra, nhiều học sinh chọn thầy luyện theo từng môn nên số lượng học viên ở các trung tâm cũng giảm. Tuy nhiên, chỉ có những học sinh gia đình khá giả mới có thể luyện thi theo hình thức này, bởi học phí không dưới 1 triệu đồng/môn.

* Học sinh có thể tự học?

Đang trong thời gian cao điểm ôn tập, luyện thi, ngoài giờ học ở trường, Đặng Việt Hà, học sinh lớp 12A4, Trường THPT Chuyên Lý Tự Trọng, sắp xếp dành 5 buổi chiều để tự học. Hà nói: “Em nghĩ, để chuẩn bị tốt cho các kỳ thi sắp tới, cần thiết phải có thời gian tự học để ôn tập và củng cố lại những kiến thức đã tiếp nhận được”. Cũng với suy nghĩ, cách học đó mà Trần Thùy Dương, học sinh Trường THPT Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, vừa đậu á khoa trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm học 2006-2007 tại tỉnh Vĩnh Long, vừa thi đậu luôn vào Trường Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh. Dương chưa hề học ở một TTLT nào. Kiến thức em có được là do tự học dưới sự hướng dẫn của thầy cô giáo trong trường. Dương nói: “Ở lớp, tôi chăm chú nghe thầy cô giảng bài thật kỹ để nắm chắc nội dung. Về nhà, tôi làm hết các bài tập trong sách giáo khoa và làm thêm bài tập nâng cao. Những vấn đề nào chưa hiểu rõ, tôi tìm đến thầy cô, nhờ giải thích đến khi nào hiểu mới thôi”.

Tương tự là trường hợp Mạch Khắc Duy - á khoa Trường Đại học Y Dược Cần Thơ ở kỳ thi tuyển sinh năm 2007, với tổng số điểm là 29,5 điểm. Duy cũng đậu vào Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh với 26 điểm. Duy là học sinh Trường THPT Thốt Nốt, huyện Thốt Nốt, TP Cần Thơ. Theo Duy, bí quyết để học giỏi chính là sự tự giác học tập. Ở lớp, chú ý nghe giảng, nắm vững lý thuyết, giải tất cả các bài tập trong sách giáo khoa, giải thêm các bài tập nâng cao... Điều chính yếu là học sinh phải chủ động tiếp thu kiến thức, phải lật đi lật lại vấn đề, tìm hiểu tới nơi, tới chốn chứ không chỉ thụ động ngồi nghe thầy cô giảng bài.

Thực tế, những năm gần đây, đề thi tuyển sinh đại học sát với chương trình phổ thông và không quá khó. Do đó, học sinh hoàn toàn có thể tự học, tự ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh. Thầy Danh Hòa, giáo viên dạy Toán, Trường THPT Châu Văn Liêm, cho rằng: “Điều căn bản nhất là học sinh phải có kiến thức nền vững chắc; sau đó, mới tính đến chuyện học thêm các kiến thức nâng cao. Những học sinh tự tin có thể tự học và hỏi thêm giáo viên để tìm hiểu kỹ vấn đề mình chưa hiểu rõ”. Thầy Đặng Bảo Hòa, giáo viên Trường THPT Chuyên Lý Tự Trọng, cũng cho rằng học sinh phải có kiến thức nền căn bản rồi mới tính đến việc luyện thi. Để có được kiến thức, học sinh phải tập trung học từ trên lớp, từ những bài giảng của thầy cô và phải tự học, tự tìm tòi thêm.

*
* *

Kỳ thi tuyển sinh đại học đang gần kề. Chắc chắn sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, các lớp luyện thi cấp tốc sẽ rộ lên. Phải thừa nhận một điều là ở lớp luyện thi, với những giáo viên có kinh nghiệm, dạy bằng cái tâm của mình thì học sinh sẽ được hệ thống lại kiến thức một cách chặt chẽ hơn để đạt kết quả thi cao hơn. Tuy nhiên, điều này chỉ có được khi học sinh có nền tảng kiến thức vững vàng, biết tự học, chịu khó suy nghĩ, tìm tòi. Do đó, không nên chỉ trông chờ vào các lớp luyện thi!

HÀ THANH