Một nghiên cứu quốc tế cho thấy phương pháp kích thích não sâu (DBS) cải thiện các triệu chứng vận động của bệnh nhân mắc hội chứng liệt rung - Parkinson - bằng cách điều biến một mạng lưới não cụ thể, chủ yếu hoạt động ở tần số cao.

Bệnh nhân Parkinson tập phục hồi chức năng bàn tay. Ảnh: LA Injury Attorneys

Nghiên cứu đột phá

DBS tại nhân dưới đồi (subthalamic nucleus) là phương pháp điều trị nhằm làm giảm các triệu chứng vận động ở bệnh nhân Parkinson bằng cách truyền các xung điện nhỏ đến những vùng sâu trong não. Các kỹ thuật chụp ảnh não trước đây giúp chỉ ra vị trí trong não mà DBS hoạt động hiệu quả nhất, còn các phương pháp điện sinh lý mô tả tần số của các tín hiệu nền.

Lần đầu tiên, các chuyên gia thần kinh học và bác sĩ đến từ các Bệnh viện Đại học Cologne, Dusseldorf, Charité Berlin của Đức và Trường Y thuộc Đại học Harvard của Mỹ công bố nghiên cứu mang tên “Mạng lưới đáp ứng DBS trong bệnh Parkinson hoạt động ở dải tần số beta”.

“Chúng tôi chứng minh rằng Parkinson có thể được điều trị hiệu quả nhất khi kích thích một mạng lưới được mô tả rất chính xác. Mạng lưới này hoạt động đồng bộ trong một dải tần số cụ thể và nó giúp giải thích vì sao bệnh nhân đáp ứng tốt với phương pháp DBS”, Tiến sĩ Andreas Horn, trưởng nhóm nghiên cứu, chia sẻ.

Tiến sĩ Horn cùng các cộng sự đã phân tích dữ liệu từ tập hợp gồm 100 bán cầu não của 50 bệnh nhân. Sử dụng các tín hiệu não được ghi lại thông qua điện cực DBS cấy ghép và điện não đồ từ trường (MEG), các nhà khoa học đã lập bản đồ kết nối chức năng giữa các vùng sâu và vùng bề mặt của não. Họ phát hiện mạng lưới liên quan giữa nhân dưới đồi và các vùng trán của não chủ yếu giao tiếp ở tần số tương đối cao, beta 20-35 Hz. Cường độ kết nối này giải thích mức độ cải thiện của các triệu chứng vận động ở từng bệnh nhân sau khi cấy điện cực DBS.

Có 5 loại sóng não khác nhau với tần số từ cao đến thấp gồm gamma, beta, alpha, theta, delta. Sóng não beta đại diện cho trạng thái tỉnh táo nhưng cũng gây căng thẳng, delta liên quan đến giấc ngủ sâu, trong khi dạng sóng não theta là trạng thái thư giãn sâu.

Trong tương lai, các nhà khoa học có thể sẽ điều chỉnh các thiết lập DBS chính xác hơn, đặc biệt đối với những bệnh nhân chưa nhận được lợi ích tối ưu từ phương pháp này.

Chế độ ăn tốt nhất cho bệnh nhân Parkinson

Hầu hết các chuyên gia y tế đều khuyến nghị người mắc bệnh Parkinson duy trì chế độ ăn Địa Trung Hải vì chế độ ăn giàu dinh dưỡng và cân bằng này mang lại lợi ích tổng thể.

Theo Jessica Hinkley, chuyên gia về dinh dưỡng thần kinh tại hệ thống y tế UCHealth (Mỹ), Parkinson có thể khiến người bệnh cảm thấy buồn bã hoặc trầm cảm, dẫn đến suy dinh dưỡng. Trong khi đó, chế độ ăn Địa Trung Hải giúp phòng ngừa suy dinh dưỡng.

Do Parkinson là một dạng rối loạn não, đẩy mạnh tiêu thụ cá giàu axít béo omega-3 sẽ giúp tăng cường sức khỏe não bộ. Các loại cá béo (cá hồi, cá ngừ, cá mòi và cá thu) có tác dụng chống viêm.

Khác với nhiều người mắc các bệnh khác, bệnh nhân Parkinson và người chăm sóc họ cũng cần chú ý đến những vấn đề khác ngoài thức ăn.

Các triệu chứng điển hình của Parkinson bao gồm cử động chậm, căng cứng cơ và run rẩy. Những triệu chứng này đặc biệt ảnh hưởng đến mặt, miệng, lưỡi và cổ họng khi ăn ở giai đoạn giữa và cuối của bệnh. Ngoài ra, run rẩy còn ảnh hưởng đến khả năng cầm nắm của bàn tay và các ngón tay. Tất cả những điều này gây khó khăn cho hoạt động cầm nắm vật dụng hoặc nhai, nuốt thức ăn.

Tuy nhiên, thực hiện một số điều chỉnh có thể giúp ích. Ví dụ, người bệnh Parkinson nên sử dụng muỗng có cán lớn để dễ đưa các loại thức ăn nhỏ như đậu hoặc cơm lên miệng. Đối với các loại thực phẩm cứng như rau sống hoặc rau giòn, bệnh nhân chỉ nên ăn sau khi chúng đã được nấu mềm.

MINH DŨNG (Theo Medical Xpress, UCHealth)