Parkinson lâu nay được xem là bệnh liên quan đến não, nhưng các nhà khoa học Mỹ gần đây phát hiện hội chứng liệt rung này có phần khởi phát từ ruột, cụ thể là ruột thừa (ảnh).

Phó Giáo sư Viviane Labrie tại Viện Nghiên cứu Van Andel cho biết trong thập niên qua, có bằng chứng cho thấy triệu chứng bệnh Parkinson không chỉ là rối loạn vận động mà còn bao gồm các vấn đề ở đường tiêu hóa, nên nhiều nhà khoa học tin rằng căn bệnh có thể bắt nguồn từ đây. Trên thực tế, ruột thừa có chứa alpha-synuclein, một prôtêin được phát hiện tích tụ và vón cục trong não bệnh nhân Parkinson và các triệu chứng về tiêu hóa có thể xuất hiện sớm hơn các triệu chứng vận động ít nhất 10 năm.

Ảnh: andhrawishesh.com

Do đó, để tìm hiểu mối liên quan giữa Parkinson và ruột thừa, nhóm nghiên cứu của bà Labrie đã phân tích thông tin sức khỏe của hơn 1,6 triệu người ở Thụy Điển. Kết quả cho thấy những người từng phẫu thuật loại bỏ ruột thừa khi trưởng thành có nguy cơ bị Parkinson thấp hơn 19%. Ngoài ra, sau khi đánh giá bệnh án của gần 850 bệnh nhân Parkinson, các nhà nghiên cứu nhận thấy phẫu thuật loại bỏ ruột thừa trì hoãn hội chứng này trung bình 3,6 năm.

Theo lý giải của các chuyên gia, do dây thần kinh tiêu hóa và não kết nối với nhau, nên prôtêin alpha-synuclein trong ruột thừa có thể xâm nhập vào não, phát triển và lan rộng, gây ra các phản ứng đầu độc thần kinh dẫn đến bệnh Parkinson. Dựa vào phát hiện này, nhóm nghiên cứu hy vọng có thể điều chế loại thuốc ngăn chặn alpha-synuclein tích tụ trong ruột thừa, qua đó giảm nguy cơ mắc Parkinson. Tuy nhiên, họ cũng khuyến cáo mọi người không nên tùy tiện cắt ruột thừa để ngừa bệnh mà cần chờ kết quả nghiên cứu sâu hơn.

Liệu pháp mới ngăn tổn thất tế bào não ở bệnh nhân Parkinson

Một tin vui khác cho hàng triệu bệnh nhân Parkinson trên toàn thế giới là các nhà khoa học tại Đại học Queensland (Úc) đang phát triển liệu pháp mới hứa hẹn chặn đứng tiến triển của căn bệnh thoái hóa thần kinh này.

Bệnh Parkinson vốn liên quan đến tình trạng tế bào não sản sinh chất dẫn truyền thần kinh dopamine chết dần, kèm theo hiện tượng sưng viêm mãn tính trong não. Theo đó, prôtêin gây viêm nhiễm NLRP3 được xác định là tác nhân khiến tế bào não chết đi. Qua thí nghiệm trên chuột, Phó Giáo sư Trent Woodruff và các cộng sự phát hiện phân tử nhỏ MCC950 có khả năng ức chế hoạt tính của NLRP3 và ngăn tổn hao tế bào não, từ đó ngăn chặn tiến triển của bệnh Parkinson. Cụ thể, chuột được uống MCC950 1 lần/ngày đã cải thiện đáng kể chức năng vận động.

Do chưa có thuốc giúp bệnh nhân Parkinson bảo vệ tế bào não, trong khi các liệu pháp hiện hành chỉ tập trung kiểm soát triệu chứng chứ không thể kiềm chế bệnh, nên nhóm nghiên cứu muốn dùng MCC950 phát triển thuốc điều trị và hy vọng bắt đầu thử nghiệm lâm sàng trên người vào năm 2020.

HẠNH NGUYÊN (Theo Health24, Medicalxpress)