(TTXVN)- Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, sáng 16-11, Quốc hội bắt đầu phiên họp giám sát, chất vấn và trả lời chất vấn. Diễn ra trong 2,5 ngày, hoạt động chất vấn tại kỳ họp 10 sẽ có sự khác biệt lớn so với các kỳ họp trước, Quốc hội sẽ chất vấn tổng thể việc thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn từ đầu nhiệm kỳ XIII đến 2015.
Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nêu rõ, nội dung chất vấn tại kỳ họp này sẽ rất tổng hợp, toàn diện tình hình của đất nước, trong đó có liên quan tới hoạt động của Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ và các thành viên của Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Ngay sau đó, Quốc hội đã nghe Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trình bày Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến năm 2015.
Báo cáo nêu rõ: Thời gian qua, Chính phủ, các Bộ, ngành đã nghiêm túc triển khai các Nghị quyết của Quốc hội và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Không đi sâu vào các kết quả quan trọng và cơ bản trong việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội giai đoạn vừa qua, Báo cáo tập trung nêu những tồn tại cần giải quyết trong thời gian tới về 17 lĩnh vực cụ thể . Kế hoạch và Đầu tư: Tài chính; Ngân hàng; Công Thương; Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Tài nguyên và Môi trường; Giao thông Vận tải; Xây dựng; Lao động - Thương binh và Xã hội; Y tế; Giáo dục và Đào tạo; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Thông tin và Truyền thông; Tư pháp; Nội vụ; Lĩnh vực Thanh tra; An ninh, trật tự an toàn xã hội; nêu rõ những mặt đã làm được, đồng thời những tồn tại, bất cập đã được phân tích, làm rõ.
Các đại biểu đã nghe Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trương Hòa Bình trình bày Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến năm 2015. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình trình bày Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về hoạt động giám sát chuyên đề, hoạt động chất vấn từ đầu nhiệm kỳ khóa XIII đến năm 2015. Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Trưởng Ban dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Đức Hiền trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 9 của Quốc hội và tổng hợp kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII đến năm 2015.
Sau khi nghe các báo cáo nói trên, Quốc hội thảo luận về các báo cáo và chất vấn một số vấn đề liên quan.
Sẽ xử lý dự án, công trình không trồng bù rừng thay thế
Trả lời chất vấn của các đại biểu về vấn đề trồng bù diện tích rừng thay thế cho các dự án công trình thủy điện, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho rằng: Trong lĩnh vực này, Chính phủ giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương. Thời gian qua, hai Bộ đã phối hợp chặt chẽ. Năm 2015 khả năng sẽ hoàn thành kế hoạch trồng bù rừng thay thế của các công trình thủy điện đã được Tổng cục Lâm nghiệp - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề ra. Năm 2016, đối với diện tích rừng mà các công trình thủy điện đã lấy để phát triển, sẽ hoàn thành kế hoạch trồng bù rừng thay thế.
Để hoàn thành nhiệm vụ trên, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, Bộ Công Thương đã đề ra phương án đôn đốc các chủ đầu tư phải hoàn thành tiến độ trồng bù rừng thay thế. Nếu chủ đầu tư không hoàn thành sẽ xử lý theo quy định. Đối với những chủ dự án đã có phương án được phê duyệt nhưng không thực hiện, do khuyết điểm, thiếu trách nhiệm của chủ dự án, Bộ Công Thương sẽ cho thủy điện đó tạm thời dừng và rút giấy phép hoạt động điện lực của chủ đầu tư cho đến khi khắc phục được tình trạng đó.
Về sự chênh lệch trong thống kê diện tích trồng bù rừng thay thế của công trình thủy điện, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng giải thích do có thể trong thời điểm thống kê giữa Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có khác nhau. Mặt khác, có thể do một số công trình kết hợp giữa thủy lợi và thủy điện, nhưng thủy lợi là chính, còn thủy điện chỉ hỗ trợ. Khi thống kê diện tích rừng phải trồng thay thế đã tính vào công trình thủy lợi, mà không tính hoặc tính rất ít vào công trình thủy điện. Bộ Công Thương sẽ rút kinh nghiệm và đảm bảo thống nhất các con số trong báo cáo về diện tích trồng rừng thay thế để phù hợp, đúng với thực thế.
Không xem nhẹ môn lịch sử
Đại biểu Lê Văn Lai (Quảng Nam) chất vấn về Đề án cải cách chương trình sách giáo khoa, dư luận rất quan tâm đến môn lịch sử vì có ý kiến cho rằng không thấy tên của môn lịch sử trong chương trình giáo dục mới (Chương trình Phổ thông Trung học), Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận khẳng định rằng môn lịch sử không bị coi nhẹ mà được coi trọng hơn so với chương trình hiện hành. Bộ trưởng cho biết hiện tại, cấp học trung học phổ thông đang học 1,5 tiết lịch sử/tuần, trong thiết kế dự thảo đang được lấy ý kiến, đối với học sinh không học chuyên ban khoa học xã hội sẽ học bình quân 2,5 tiết lịch sử/ tuần, tăng 1 tiết. Những học sinh phân ban học khoa học xã hội học bắt buộc 4 tiết/tuần. Bộ trưởng nêu rõ nội dung và khối lượng kiến thức về lịch sử là tăng lên.
Theo Bộ trưởng Phạm Vũ Luận: Hiện nay Ban soạn thảo và Bộ đang lắng nghe ý kiến rộng rãi của người dân, trên cơ sở đó sẽ có thảo luận, tiếp thu. Bộ dự kiến sẽ có báo cáo làm việc với Ban Tuyên giáo Trung ương, Hội đồng lý luận Trung ương, Hội đồng quốc gia giáo dục, Ủy ban văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội, các hiệp hội sau đó sẽ báo cáo với Thủ tướng Chính phủ. Quan điểm của Bộ trưởng là: nếu việc tích hợp làm giảm nhẹ môn lịch sử thì không tích hợp; việc tích hợp vẫn đảm bảo đảm, nâng cao hơn chất lượng giáo dục lịch sử thì mới tích hợp. Bộ trưởng khẳng định: Bộ sẽ cùng lắng nghe các chuyên gia giáo dục, chuyên gia lịch sử,... để có câu trả lời cuối cùng.
Vẫn còn tình trạng "thừa thầy thiếu thợ"
Về tình trạng "thừa thầy thiếu thợ" đã được đề cập nhiều lần nhưng tình hình chưa được cải thiện, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho rằng việc thành lập các trường đại học phát triển với số lượng quy mô khá nóng của giai đoạn vừa qua bắt nguồn từ chỉ tiêu phấn đấu năm 2020 đạt 450 sinh viên/vạn dân trong Nghị quyết 14 của Chính phủ ban hành năm 2005. Trong chỉ đạo, Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát hiện ra vấn đề bất cập và đã đề xuất giải pháp, thứ nhất kiến nghị Thủ tướng ban hành Quyết định 37 điều chỉnh chỉ tiêu sinh viên trên 1 vạn dân từ 450 xuống 256 sinh viên vào năm 2020. Thứ 2, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới, giảm nhịp độ thành lập mới các trường đại học và nâng cấp các trường đại học,...
Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biết trong 3 năm gần đây Bộ đã điều chỉnh quy mô đào tạo tại chức, đào tạo từ xa và chấm dứt việc đào tạo từ xa đối với lĩnh vực sư phạm; chấm dứt việc đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ ở các cơ sở không phải là trụ sở chính của nhà trường. Quyết định này đã mang lại chuyển biến rõ rệt nâng cao mặt bằng chung chất lượng trình độ đào tạo đại học, sau đại học.
Bộ trưởng cho rằng: "Không phải thừa thầy, chúng ta vẫn đang thiếu thầy, vẫn đang phải khuyến khích các trường đại học phải tăng cường giáo viên, thầy cô giáo, các kỹ sư, tiến sĩ chúng ta cũng đang thiếu, chúng ta chỉ thừa người kém, thiếu thợ, nhưng là thiếu thợ giỏi".
Thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ
Trả lời câu hỏi của các đại biểu về các giải pháp để thúc đẩy, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và xác định tiêu chí công nghiệp công nghệ cao cũng như công nhận công nghiệp công nghệ cao, Bộ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ Nguyễn Quân cho biết: Chính phủ đã nhận thức được vai trò của Nhà nước trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới công nghệ để công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bộ Khoa học - Công nghệ đã xây dựng và trình Thủ tướng ban hành Chương trình đổi mới công nghệ quốc gia. Sau đó, Bộ đã báo với Thủ tướng và đã phê duyệt thành lập Quỹ đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, hệ thống chính sách, luật pháp của nước ta chưa đồng bộ, vì thế, trong quá trình xây dựng chương trình đổi mới công nghệ quốc gia và Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia, có những vướng mắc.
Để tháo gỡ những vướng mắc đó, Bộ Khoa học-Công nghệ đã phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng các văn bản hướng dẫn và Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia năm nay đã được bố trí kinh phí đi vào hoạt động. Hiện có hơn 200 doanh nghiệp đã có hồ sơ và Bộ đang chuẩn bị xét duyệt để hỗ trợ cho một số doanh nghiệp hàng đầu làm chủ công nghệ, nhập khẩu công nghệ cũng như tạo ra công nghệ mới từ chính doanh nghiệp của mình. Mặt khác, các văn bản ban hành về công nghiệp công nghệ cao đã được ban hành tương đối đầy đủ.
Hằng năm Quốc hội cho phép dành 2% tổng chi ngân sách để phát triển khoa học công nghệ. Tuy nhiên do điều kiện ngân sách khó khăn, do đó, Bộ chỉ bố trí được 1,3% hoặc 1,5% tổng chi phí chi ngân sách cho ngành khoa học công nghệ; trong đó hầu hết dành cho chi đầu tư và chi thường xuyên. Phần kinh phí dành cho các nhiệm vụ khoa học công nghệ (đề tài, dự án, kể cả hỗ trợ cho doanh nghiệp) chỉ chiếm 10% của 2% trong tổng số ngân sách cho nên nguồn lực hỗ trợ cho doanh nghiệp không có nhiều. Phần kinh phí dành cho các nhiệm vụ khoa học công nghệ (đề tài, dự án, kể cả hỗ trợ cho doanh nghiệp) chỉ chiếm 10% của 2% tổng chi ngân sách. Cho nên nguồn lực dành cho hỗ trợ doanh nghiệp không có nhiều. Do đó, Bộ đã tận dụng tối đa năng lực của các viện, trường khi giao đề tài nghiên cứu cũng phải dành một phần năng lực của họ cho hỗ trợ doanh nghiệp. Đây là sự phối hợp hợp tác công tư trong khoa học công nghệ- Bộ trưởng nêu rõ.
Theo chương trình, hôm nay, Quốc hội tiếp tục phiên chất vấn trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.
