Bảo hiểm tiền gửi là chính sách công của Nhà nước để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền. Luật Bảo hiểm tiền gửi số 111/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01-5-2026 có một số quy định mà người gửi tiền cần biết để chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

1. Bảo hiểm tiền gửi là sự bảo đảm hoàn trả tiền gửi cho người được bảo hiểm tiền gửi trong hạn mức chi trả tiền bảo hiểm khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm theo quy định của pháp luật.

2. Mục đích của bảo hiểm tiền gửi nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống tổ chức tín dụng, bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hoạt động ngân hàng.

3. Bảo hiểm tiền gửi là loại hình bảo hiểm bắt buộc. Hoạt động bảo hiểm tiền gửi phải bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được bảo hiểm tiền gửi, tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi và tổ chức bảo hiểm tiền gửi.

4. Đối tượng được bảo hiểm tiền gửi: người được bảo hiểm tiền gửi là cá nhân có tiền gửi được bảo hiểm tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi. Người gửi tiền không phải nộp phí bảo hiểm tiền gửi. Tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi phải nộp phí bảo hiểm tiền gửi cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi.

Người được bảo hiểm tiền gửi có các quyền đối với các khoản tiền gửi thuộc phạm vi bảo hiểm như: được nhận tiền bảo hiểm theo quy định khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm; được yêu cầu cung cấp thông tin về bảo hiểm tiền gửi; và thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật.

5. Tiền gửi được bảo hiểm là tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi, dưới các hình thức: tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và các hình thức tiền gửi khác theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng.

6. Tổ chức bảo hiểm tiền gửi là tổ chức tài chính Nhà nước, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện chính sách bảo hiểm tiền gửi.

Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam là tổ chức bảo hiểm tiền gửi duy nhất thực hiện chính sách bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam.

7. Tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, có nhận tiền gửi của cá nhân. Như vậy, tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi bao gồm: ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được nhận tiền gửi của cá nhân.

Người dân có thể nhận biết tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi thông qua việc tổ chức đó công khai việc tham gia bảo hiểm tiền gửi hoặc tra cứu trực tuyến tại cổng thông tin Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (https://div.gov.vn).

8. Hạn mức chi trả tiền bảo hiểm là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của 1 người tại 1 tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ.

Hiện nay, theo Thông tư số 05/2026/TT-NHNN ngày 31-3-2026, có hiệu lực từ ngày 13-7-2026, hạn mức chi trả tiền bảo hiểm là 350 triệu đồng cho toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm, bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi, của 1 người tại 1 tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm. Số tiền gửi của người được bảo hiểm tiền gửi bao gồm tiền gốc và tiền lãi vượt quá hạn mức chi trả tiền bảo hiểm sẽ được giải quyết trong quá trình xử lý tài sản của tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi theo quy định của pháp luật. Với hạn mức chi trả tiền bảo hiểm là 350 triệu đồng, tỷ lệ người gửi tiền được bảo hiểm toàn bộ khoảng 93,68%.

Trong trường hợp đặc biệt, để bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền, an toàn của hệ thống tổ chức tín dụng, trật tự an toàn xã hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định hạn mức chi trả vượt hạn mức quy định, tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Đối với trường hợp thực hiện phương án phá sản tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt, hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi được thực hiện theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

9. Thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm

Nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm phát sinh từ một trong các thời điểm sau:

- Phương án phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt hoặc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản xác định chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi cho người gửi tiền.

- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt và tổ chức tín dụng đó có lỗ lũy kế lớn hơn 100% giá trị vốn điều lệ và các quỹ dự trữ theo báo cáo tài chính đã được kiểm toán gần nhất.

- Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có văn bản thông báo cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi về việc trả tiền bảo hiểm để bảo đảm an toàn hệ thống, trật tự xã hội.

Trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam có trách nhiệm trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm tiền gửi. Người gửi tiền được Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam chi trả trực tiếp hoặc ủy quyền cho tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khác thực hiện.