Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 6-8, Quốc hội thảo luận ở tổ. Bà Lê Thị Thanh Lam, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành  Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc như trong Tờ trình của Chính phủ. Tuy nhiên, để Dự thảo Luật được khả thi khi ban hành, đại biểu góp ý một số nội dung:

Tại khoản 1, sửa đổi, thay thế Điều 5. Tại khoản 3 Điều 5 quy định: Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc chịu trách nhiệm xác định và cụ thể hóa về bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc của địa phương...”. Bản sắc văn hóa vừa mang tính vùng miền, đồng thời cũng có sự giao thoa, hòa nhập văn hóa vượt qua ranh giới hành chính của một địa phương. Do đó đề nghị Ban soạn thảo bổ sung quy định về việc phối hợp của ngành chức năng mang tính liên tỉnh, liên vùng khi xác định bản sắc kiến trúc truyền thống nhằm tránh tình trạng manh mún, chia cắt không gian văn hóa chung của cả vùng.

Đại biểu Lê Thị Thanh Lam phát biểu tại thảo luận tổ

Tại khoản 3, sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 12: Dự thảo bổ sung khoản 4a -  quy định “Khi thiết kế kiến trúc, lập hồ sơ thiết kế kiến trúc phải áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) theo quy định của pháp luật về xây dựng, đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ số trong hoạt động thiết kế”.

Quy định này rất phù hợp trong chuyển đổi số hiện nay, nhưng nếu áp dụng đại trà cho mọi loại công trình sẽ gây gánh nặng chi phí cho các dự án quy mô nhỏ, vùng sâu vùng xa hoặc các văn phòng kiến trúc nhỏ chưa đủ hạ tầng công nghệ. Do đó, cần làm rõ tiêu chí hoặc lộ trình áp dụng mô hình thông tin công trình để đảm bảo tính khả thi khi thực hiện.

Tại khoản 9: Sửa đổi, thay thế Điều 21. Điểm a khoản 2, Điều 21 quy định tiêu chuẩn năng lực hành nghề kiến trúc được cơ quan chuyên môn về kiến trúc cấp tỉnh đăng tải, cập nhật trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, bao gồm tiêu chuẩn năng lực hành nghề tối thiểu của cá nhân là có trình độ đào tạo về chuyên ngành kiến trúc, xây dựng tại các cơ sở đào tạo thành lập theo pháp luật về giáo dục, phù hợp với công việc đảm nhận. Có nghĩa là tiêu chuẩn tối thiểu hành nghề kiến trúc phải có trình độ đào tạo chuyên ngành kiến trúc, xây dựng. Bản chất kiến trúc và xây dựng (kỹ sư) là 2 khối ngành có tư duy và kỹ năng khác nhau. Tại Chương III Luật Kiến trúc hiện hành quy định về hành nghề kiến trúc gồm các dịch vụ như: thiết kế kiến trúc công trình; thiết kế kiến trúc trong đồ án quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, thiết kế đô thị; thiết kế kiến trúc cảnh quan; thiết kế nội thất; chỉ dẫn đặc điểm kỹ thuật kiến trúc công trình; đánh giá kiến trúc công trình; thẩm tra thiết kế kiến trúc. Nên, nếu quy định cho phép người có chuyên ngành xây dựng thuần túy chủ trì các công việc này có thể làm giảm chất lượng, thẩm mỹ và không gian kiến trúc. Do đó cần phân định rõ phạm vi công việc của chuyên ngành xây dựng trong hoạt động kiến trúc, ví dụ như chuyên ngành xây dựng chỉ được tham gia vào các khâu chỉ dẫn kỹ thuật, đánh giá hoặc thẩm định thiết kế kiến trúc và không được chủ trì thiết kế kiến trúc công trình hoặc cảnh quan nếu không có văn bằng, chứng chỉ bổ sung về kiến trúc. Do đó, đề nghị cân nhắc thêm để có quy định phù hợp.

Tại khoản 12, sửa đổi, thay thế Điều 27: Tại khoản 2, Điều 27 quy định “Chứng chỉ hành nghề kiến trúc có thời hạn 10 năm...”

Đề nghị bổ sung quy định về thủ tục gia hạn Chứng chỉ hành nghề kiến trúc có thời hạn 10 năm. Có nghĩa là  khi hết hạn 10 năm, kiến trúc sư sẽ phải làm thủ tục "cấp mới" hay "cấp lại" và nếu là cấp mới thì có phải chứng minh lại từ đầu về năng lực không? Đề nghị quy định khi Chứng chỉ hành nghề kiến trúc hết thời hạn là 10 năm thì cơ quan có thẩm quyền xem xét cấp lại khi cá nhân đáp ứng yêu cầu về năng lực nghề nghiệp là phù hợp, mặc dù khoản 3 Điều này quy định Chính phủ quy định chi tiết Điều này nhưng theo tôi cũng nên quy định cụ thể trong Luật để khi ban hành đảm bảo việc thực hiện sát với yêu cầu thực tiễn (có thể như cấp lại bằng lái xe...).

P.V