Cháy nổ pin đang là chủ đề nóng trong vòng một tháng qua sau khi nhà sản xuất điện thoại lớn nhất thế giới Samsung quyết định thu hồi và khai tử siêu phẩm Galaxy Note 7. Samsung ban đầu cho rằng nguyên nhân là pin bị lỗi, nhưng có vẻ như vẫn còn những khuất tất khác. Chính vì vậy, biên tập viên công nghệ của báo The Straits Times – cô Irene Tham đã đi tìm lời giải thích cho lý do tại sao pin điện thoại hiện nay ngày càng dễ bị quá nóng.

Giáo sư Rachid Yazami, thuộc Viện Nghiên cứu Năng lượng của Đại học Công nghệ Nanyang cho biết khả năng các thiết bị di động bị cháy nổ là 5/1 triệu, trên cơ sở khoảng 20 tỉ pin lithium đang được sử dụng hiện nay. Tuy nhiên, nguy cơ cháy nổ ngày một tăng cao khi các nhà sản xuất thiết bị phá bỏ giới hạn an toàn để sản xuất pin có thể sạc nhanh hơn và thời lượng lâu hơn. Cũng theo Giáo sư Rachid Yazami, sự cạnh tranh căng thẳng giữa những công ty đã buộc các kỹ sư "ép" các vật liệu lên đến giới hạn tối đa của chúng, do đó mang đến nguy cơ mất an toàn ngày càng cao.

Ông là một trong ba nhà nghiên cứu đã đặt nền móng cho pin lithium-ion thông dụng hiện nay, được sử dụng trong gần như mọi thiết bị điện tử tiêu dùng, như máy tính xách tay, điện thoại di động và pin dự phòng. Giáo sư Rachid Yazami cho biết pin lithium chỉ bị quá nhiệt trong các điều kiện khắc nghiệt, như nhiệt độ dưới 0 độ C hay trên 65 độ C, áp lực cơ học, và khi được thiết kế để sạc nhanh.

Một thành phần quan trọng trong một viên pin - để ngăn chập mạch – là màng ngăn cách điện giữa cực dương và cực âm. Màng ngăn cách này thường được làm bằng chất liệu nhựa có nhiều lỗ nhỏ. Nếu không có sự gãy vỡ ở màng ngăn cách, sẽ không có nguy cơ chập mạch có thể gây quá nhiệt và thoát nhiệt.

Vấn đề là ở đây - để chế tạo pin có thể sạc nhanh hơn và thời lượng pin lâu hơn, các nhà sản xuất pin có xu hướng giảm độ dày của màng ngăn cách. Do đó, trong lúc sạc, màng ngăn cách thường chịu nhiều áp lực khi các điện cực gia tăng cường độ. Một màng ngăn cách mỏng hơn sẽ càng dễ bị vỡ, khiến các điện cực tiếp xúc trực tiếp và gây chập mạch. Khi đó, lượng nhiệt lớn sẽ được tạo ra, làm chảy màng ngăn cách, tiếp tục gây chập mạch nhiều hơn. Đó là nguyên do tại sao xảy ra sự cố bốc khói, cháy và nổ pin.

Các nhà sản xuất pin không thích những màng ngăn cách dày vì chúng tạo ra điện trở bên trong lớn hơn, làm giảm tốc độ sạc. Một màng ngăn cách dày cũng chiếm chỗ nhiều hơn của các vật liệu điện cực tích trữ điện. Tuy nhiên, "cái giá" dành cho sạc nhanh lại là sự an toàn – theo Giáo sư Rachid Yazami.

Do chưa có cách đơn giản nào để xác định một viên pin có bị lỗi hay không, cách tốt nhất là người dùng nên cẩn trọng hơn nữa, không nên cắm sạc điện thoại qua đêm, không để điện thoại lên đồ đạc dễ cháy khi sạc điện thoại qua ổ cắm điện trong thời gian dài.

Việc "kết liễu" một siêu phẩm quá sớm của Samsung có phần khá bất ngờ, nhưng pin lithium từ lâu đã "khét tiếng" với các vụ cháy nổ. Không chỉ mình Samsung, các hãng khác cũng đã từng "ngậm trái đắng" tương tự như Nokia, Dell, Apple, Lenovo, Panasonic, Sharp, Toshiba, Hitachi và Fujitsu.

LÊ PHI (Theo Straits Times)