17/03/2026 - 14:13

Xương yếu do ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến 

Hầu hết mọi người thường nghĩ rằng xương giòn và gãy xương là vấn đề của tuổi già. Nhưng một nghiên cứu mới đăng trên Tạp chí The British Journal of Nutrition cho thấy những người trung niên ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến (UPF) cũng dễ khiến xương yếu và nguy cơ gãy xương hông tăng đáng kể.

Hạn chế ăn thực phẩm siêu chế biến để bảo vệ xương khi về già. Ảnh: Getty Images

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Tulane (Mỹ) và Đại học Trung Sơn (Trung Quốc) đi đến kết luận này sau khi theo dõi sức khỏe của hơn 163.000 người trưởng thành ở Anh. Những người tham gia có độ tuổi trung bình 56, trong đó hơn một nửa là phụ nữ.

Trong vòng 5 năm, mỗi người tham gia hoàn thành tối đa 5 bảng câu hỏi ăn uống, ghi lại tất cả những thực phẩm họ tiêu thụ trong 24 giờ. Mật độ xương của họ cũng được đo tại các vị trí cổ xương đùi gần vùng hông, mấu chuyển xương đùi (một vùng lân cận của hông), cột sống thắt lưng và toàn bộ cơ thể.

Trải qua 12 năm theo dõi, nhóm nghiên cứu ghi nhận trên 1.000 ca gãy xương hông và gần 8.000 ca gãy xương thuộc mọi loại.

Những người trong nhóm 33% ăn UPF nhiều nhất có mật độ khoáng xương ở 4 vị trí được đo thấp hơn so với nhóm tiêu thụ ít nhất. Cột sống và toàn thân có mật độ giảm mạnh nhất. Về nguy cơ gãy xương, mỗi một đơn vị UPF tiêu thụ tăng thêm tương ứng với nguy cơ gãy xương hông tăng 10,5% và gãy xương nói chung tăng 2,7%.

Lời nhắc cần thiết cho những người trung niên

Ở những người dưới 65 tuổi, mối liên quan giữa việc ăn nhiều UPF và mật độ xương thấp hơn xuất hiện rõ rệt và nhất quán ở cả 4 vị trí đo mật độ xương.

Các nhà nghiên cứu suy đoán rằng người trẻ có thể đã hấp thụ chất béo không lành mạnh trong UPF dễ hơn, khiến xương của họ nhạy cảm hơn với những tổn hại do các chất béo này gây ra. Ngoài ra, những người nhẹ cân cũng được ghi nhận mức giảm mật độ xương lớn hơn khi ăn nhiều UPF.

Có một số giả thuyết giải thích lý do UPF có thể ảnh hưởng đến xương. Những thực phẩm này thường chứa nhiều đường bổ sung, muối và chất béo không lành mạnh - các yếu tố có thể bào mòn sức khỏe xương theo thời gian. Đồng thời, UPF thường chứa ít canxi, vitamin D và các vi chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì xương chắc khỏe.

Ngoài yếu tố dinh dưỡng, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến cũng có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của xương. Chế độ ăn này có xu hướng gây viêm mạn tính mức độ thấp, tình trạng vốn đẩy nhanh tốc độ mất xương.

Gãy xương hông là một trong những chấn thương nghiêm trọng nhất mà người trưởng thành có thể đối mặt. Dạng chấn thương này thường phải phẫu thuật, với thời gian hồi phục dài và ở người lớn tuổi, gãy xương hông còn làm tăng nguy cơ tàn tật vĩnh viễn hoặc tử vong sớm.

Tỏi trì hoãn quá trình lão hóa

Theo các nhà khoa học Tây Ban Nha, tỏi có thể giúp kéo dài tuổi thọ nhờ tác dụng duy trì sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động, trí nhớ và kiểm soát đường huyết khi chúng già đi.

Trong nghiên cứu mới, nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Sinh học Phân tử và Y học Tái tạo Andalusia phát hiện những con chuột tiêu thụ các hợp chất lưu huỳnh có trong tỏi từ 20 tuần tuổi sống thọ trung bình 877 ngày, so với 787 ngày ở nhóm đối chứng. Mức tăng 11,4% này đáng chú ý vì các con vật vẫn duy trì khả năng vận động, trí nhớ và kiểm soát đường huyết tốt hơn khi chúng già đi.

Ở những con chuột ăn tỏi, lượng mỡ tích trữ trong gan cũng giảm và độ nhạy insulin được cải thiện. Sự thay đổi thứ hai rất quan trọng vì cơ thể thường xuất hiện tình trạng kháng insulin trong quá trình lão hóa, ảnh hưởng khả năng kiểm soát đường huyết.

Khi được cắt hoặc băm nát, tỏi bắt đầu giải phóng các phân tử lưu huỳnh hoạt tính và trong nghiên cứu mới ghi nhận có 2 phân tử nổi bật. Cả 2 phân tử này có thể giúp tạo ra khí tín hiệu hydrogen sulfide (H₂S) để các tế bào giao tiếp với nhau. Trong các mô của chuột, H₂S bảo vệ tế bào khỏi tổn thương và điều chỉnh các con đường sinh học liên quan đến việc sử dụng năng lượng.

Do hệ thống tín hiệu tương tự cũng hiện diện ở con người, nên sức khỏe của chúng ta cũng được bảo vệ theo cơ chế này.

MINH DŨNG (Theo StudyFinds, Earth)

Chia sẻ bài viết